Çukurova Üniversitesi (ÇÜ) küresel ölçekte tanınırlığını artırma ve uluslararası iş birliklerini derinleştirme hedefleri doğrultusunda Avrupa’nın en köklü ve dinamik yükseköğretim ağlarından biri olan SGroup’a üye oldu. Çukurova Üniversitesinin uluslararasılaşma vizyonu ile örtüşen bu stratejik üyelik; üniversitenin kurumsal kapasitesini güçlendirme, eğitim-araştırma kalitesini artırma ve küresel görünürlüğünü zirveye taşıma yolunda yeni bir dönemin kapısını aralıyor.

SGroup Nedir? Çukurova Üniversitesi Küresel Bir Ekosistemin Parçası Oluyor

SGroup (Universities in Europe), 1988’de kurulmuş, merkezi Porto’da bulunan uluslararası kâr amacı gütmeyen bir üniversite ağıdır. Avrupa’nın 21 farklı ülkesinden 39 tam üyeyi ve kıta sınırlarının ötesindeki (Amerika, Çin, Afrika, Endonezya vb.) 9 ortak üyeyi kapsayan toplam 48 seçkin paydaştan oluşmaktadır.

Ağın en büyük avantajlarından biri, üye üniversitelerin toplamda 33 farklı Avrupa Üniversitesi İttifakı (European University Alliances) içerisinde aktif rol alması. Çukurova Üniversitesi, bu ağa dâhil olarak, Avrupa yükseköğretim politikasını şekillendiren bu devasa ekosistemin ve karar mekanizmalarının doğrudan bir parçası haline geldi.

SGroup Üyeliği Çukurova Üniversitesine Neler Katacak?

SGroup üyeliğinin kabul edilmesiyle birlikte, üniversitenin tüm akademik ve idari kadrosu ile öğrencileri için çok boyutlu küresel fırsat pencereleri açılıyor.

Avrupa Birliği ve Uluslararası Projelerde Doğrudan Ortaklık

SGroup, üye üniversitelerin uluslararası fonlardan daha fazla yararlanmasını sağlamak için ortak projeler geliştiriyor. Bugüne kadar Erasmus Without Paper (EWP), Erasmus for All ve Inclusive Comprehensive Internationalisation (ICI) gibi bütçeli birçok projenin yürütüldüğü bu ağda Çukurova Üniversitesi, yeni dönemde açılacak projelere doğrudan ortak veya yürütücü olarak dâhil olabilecek.

Yapay Zekâ Çalışmalarında Öncülük (AI4UNI)

Ağın şu an aktif olarak sürdürdüğü ve Nisan 2027’ye kadar devam edecek olan AI4UNI projesi kapsamında, akademide yapay zekanın sorumlu ve etik kullanımı üzerine yürütülen çalışmalara ve yenilikçi eğitim modellerine Çukurova Üniversitesi de entegre olacak.

Kıtalararası Değişim ve Araştırma (ICON Programı)

SGroup’un 2017’den beri uyguladığı Kıtalararası Akademik Değişim Programı (ICON) sayesinde, araştırmacılar ve öğrenciler sadece Avrupa ile sınırlı kalmayıp; Latin Amerika, Çin ve Afrika gibi farklı kıtalardaki üye üniversitelerle güçlü araştırma ağları kurabilecekler.

Think Tank Academy ve Bilgi Transferi

Çukurova Üniversitesinin üst yönetimi ve akademisyenleri, SGroup'un özel bilgi transfer platformu olan Think Tank Academy’ye katılım hakkı kazanıyor. Bu platform; Doktora Eğitimi, Üniversitelerin Sosyal Misyonu ve Bölgesel İş Birlikleri gibi tematik alanlarda düzenlenen uluslararası konferans ve webinarlarla kurumsal gelişime katkı sağlamayı hedefliyor.

Öğrenciler İçin Kültürlerarası Yaz Okulları

Lisans ve lisansüstü öğrencilere yönelik SGroup bünyesinde Çin ve Kolombiya gibi ülkelerde düzenlenen, dil, kültür, hukuk ve siyaset odaklı kısa dönemli prestijli yaz programlarına (Intercultural Schools) Çukurova Üniversitesi öğrencileri başvuru yapılabilecekler.

SGroup PhD CUP

Doktora öğrencileri, 3 dakikalık tez sunumu yarışmasına katılarak dünya genelindeki saygın kurumlara araştırma ziyareti hibesi kazanma imkânı yakalayacak.

International Staff Week & SGroup Café:

İdari personellere yönelik düzenlenen uluslararası eğitim haftalarında mesleki ağların (networking) genişletilmesi; düzenli dijital toplantılarla iyi uygulama örneklerinin paylaşılmasının yolu açılıyor.

Dış İlişkiler Birim Başkanı Prof.Dr. Bahattin Karademir: “Üyeliğimizin tüm Çukurova Üniversitesi ailesine hayırlı olmasını dileriz.”

Dış İlişkiler Birim Başkanı Prof.Dr. Bahattin Karademir; “Çukurova Üniversitesi olarak, SGroup ailesine yeni katılmış olmanın verdiği dinamizmle, bu küresel ağın sunduğu tüm hibe, proje, hareketlilik ve akademik çalışma gruplarını en verimli şekilde değerlendirmeyi hedefliyoruz. Yeni üyelik kapsamında yürütülecek çalışmalar, başvuru takvimleri ve süreçlere dahil olma yöntemleri Üniversitemiz Dış İlişkiler Ofisi aracılığıyla duyurulacaktır. Üyeliğimizin tüm Çukurova Üniversitesi ailesine hayırlı olmasını dileriz” şeklinde konuştu.

Futbolcular Taşköprü Otel’de ağırlandı

Yüreğir Demirspor FK Basın Sözcüsü ve Adana Taşköprü Oteli Genel Müdürü Seda Gülen, yeni sezon öncesinde takımın futbolcularını otelde ağırladı.

Buluşmada sezon hazırlıkları ve kulübün hedefleri değerlendirilirken, futbolcuların şampiyonluk yolunda birlik ve beraberlik içerisinde hareket etmesinin önemine dikkat çekildi.

“Takımımız hedefe kenetlendi”

Yeni sezona ilişkin açıklamalarda bulunan Gülen, Yüreğir Demirspor FK’nın mücadeleye güçlü bir motivasyonla hazırlandığını söyledi.

Takım içerisinde olumlu bir atmosfer oluştuğunu belirten Gülen, “Yeni sezona büyük bir heyecanla hazırlanıyoruz. Futbolcularımız belirlediğimiz hedef etrafında kenetlendi. Takımımızın morali ve motivasyonu oldukça yüksek. Hedefimiz şampiyonluk” ifadelerini kullandı.

Sahada mücadele, takımda dayanışma

Şampiyonluk yolunda yalnızca saha içerisindeki performansın değil, takım ruhunun da belirleyici olacağını vurgulayan Gülen, sezon boyunca disiplinli çalışma, dayanışma ve istikrarlı mücadelenin ön planda tutulacağını kaydetti.

Kura çekiminin tamamlanmasının ardından maç programına odaklanan Yüreğir Demirspor FK, lig boyunca istikrarlı bir performans sergileyerek şampiyonluk yarışında yer almayı hedefliyor.

Kulüp yönetimi, teknik ekip ve futbolcuların ortak mesajı ise net: Yüksek motivasyon, güçlü takım ruhu ve şampiyonluk hedefi.

İrmez, İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi, Adalet Bakanı Akın Gürlek ile Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy’un yanıtlaması istemiyle üç ayrı yazılı soru önergesi verdi.

Önergelerde saldırıya ilişkin adli ve idari soruşturmaların hangi aşamada olduğu, fail ya da faillerin belirlenip belirlenmediği, derneğin sosyal medya üzerinden hedef gösterilmesi konusunda herhangi bir işlem yapılıp yapılmadığı ve kültürel çeşitlilik alanında çalışan kuruluşların korunması için hangi önlemlerin alındığı soruldu.

Derneğe 2 Eylül’de silahlı saldırı düzenlendi

İrmez’in TBMM Başkanlığına sunduğu önergelerde yer alan bilgilere göre Mezopotamyalılar Dil ve Kültür Araştırma ve Geliştirme Derneği, 18 Mayıs 2025 tarihinde Çerkezköy’de faaliyete başladı.

Derneğin Mezopotamya’da yaşamış halkların kültürlerinin, özellikle Kürtçenin öğrenilmesi ve geliştirilmesi ile kültürel değerlerin korunarak gelecek kuşaklara aktarılması amacıyla çalışmalar yürüttüğü belirtildi.

Önergelerde, derneğin açıldığı tarihten itibaren kamu kurumlarının incelemeleriyle karşı karşıya kaldığı, Çerkezköy Kaymakamlığı tarafından idari para cezaları uygulandığı ve derneğin kapatılmasının talep edildiği ileri sürüldü.

Derneğin sosyal medya platformlarında da hedef gösterildiğini belirten İrmez, binanın 2 Eylül 2026 gecesi kimliği henüz belirlenemeyen kişi ya da kişiler tarafından silahlı saldırıya uğradığını kaydetti.

“Saldırganların adalet önüne çıkarılması gerekiyor”

İrmez, dernek üzerinde kurulduğunu ileri sürdüğü idari baskıların tesadüfi olmadığını savunarak bu uygulamaların ayrımcı ve eşitlik karşıtı politikaların devamı niteliğinde olduğunu ifade etti.

Kültürel ve dilsel çalışmalar yürüten sivil toplum kuruluşlarına yönelik idari baskılara son verilmesini isteyen İrmez, saldırının fail ya da faillerinin belirlenerek adalet önüne çıkarılması gerektiğini vurguladı.

İrmez, kamu kurumlarının kararlı bir tutum sergilemesinin yeni tehdit ve saldırıların önlenmesi ile toplumsal barışın güçlendirilmesi açısından önem taşıdığını belirtti.

İçişleri Bakanlığına saldırı ve idari işlemler soruldu

İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi’nin yanıtlaması istemiyle verilen önergede, dernek binasına yönelik silahlı saldırı hakkında başlatılan soruşturmanın hangi aşamada olduğu soruldu.

Önergede, saldırının faillerinin tespit edilip edilmediği, gözaltına alınan veya tutuklanan kişinin bulunup bulunmadığı ile saldırı öncesinde sosyal medyada yürütülen hedef gösterme faaliyetlerinin kolluk birimlerince incelenip incelenmediğine ilişkin bilgi istendi.

İrmez, Çerkezköy Kaymakamlığının derneğe uyguladığı idari para cezalarının hukuki gerekçelerini de gündeme getirdi. Aynı statüdeki diğer sivil toplum kuruluşlarına son bir yıl içerisinde aynı mevzuat hükümleri kapsamında kaç idari para cezası uygulandığını sordu.

Kaymakamlığın derneğin kapatılmasına yönelik talebinin somut hukuki ve idari dayanaklarını soran İrmez, dernek tüzüğündeki dil ve kültür faaliyetlerinin “suç unsuru” olarak değerlendirilip değerlendirilmediğinin açıklanmasını istedi.

“Teftiş ve kapatma girişimleri genel bir politikanın sonucu mu?”

İçişleri Bakanlığına yöneltilen sorular arasında, anadillerin ve kültürlerin araştırılması amacıyla kurulan derneklere yönelik teftiş ve kapatma girişimlerinin Bakanlığın genel politikasının sonucu olup olmadığı da yer aldı.

İrmez, kültürel ve dilsel haklar alanında faaliyet gösteren kuruluşların hedef haline getirilmesini önlemek amacıyla valiliklere ve kaymakamlıklara herhangi bir genelge veya talimat gönderilip gönderilmediğini sordu.

Önergede şu sorulara da yanıt istendi:

• Son beş yılda dil, kimlik ve kültür alanında çalışan sivil toplum kuruluşlarına yönelik kaç fiziki saldırı veya tehdit kayıtlara geçti?
• Bu olayların kaçı aydınlatıldı?
• Failler hakkında hangi yaptırımlar uygulandı?
• Derneği hedef alan söylemler ve silahlı saldırı karşısında yerel idari makamların tutumu hakkında idari inceleme başlatıldı mı?
• Cezasızlık algısını ortadan kaldırmaya yönelik hangi çalışmalar yürütülüyor?

Adalet Bakanlığına soruşturmanın aşaması soruldu

Adalet Bakanı Akın Gürlek’in yanıtlaması istemiyle verilen önergede ise Çerkezköy Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından başlatılan adli soruşturmanın geldiği aşamaya ilişkin bilgi talep edildi.

İrmez, saldırı nedeniyle fail veya failler hakkında açılmış bir ceza davası ya da verilmiş tutuklama kararının bulunup bulunmadığını sordu.

Dernek ve yöneticilerinin saldırı öncesinde sosyal medya üzerinden hedef gösterildiğini belirten İrmez, bu paylaşımlar hakkında resen veya şikâyet üzerine herhangi bir soruşturma başlatılıp başlatılmadığının açıklanmasını istedi.

Kapatma talebinin hukuki gerekçesi gündemde

Adalet Bakanlığına sunulan önergede, Çerkezköy Kaymakamlığının derneğin kapatılmasına yönelik girişimi de gündeme getirildi.

Derneğin kapatılması istemiyle açılmış bir dava bulunup bulunmadığını soran İrmez, kültürel ve dilsel araştırmalar yürüten bir derneğin tüzüğü veya faaliyetlerinin hangi somut mevzuat hükmü gerekçe gösterilerek kapatma davasına konu edildiğinin açıklanmasını istedi.

İrmez, Anayasa ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ile güvence altına alınan örgütlenme ve toplanma özgürlüğüne dikkat çekerek kültürel çalışmalar yürüten sivil toplum kuruluşlarına yönelik işlemlerin bu haklar kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.

Son beş yılın dava ve mahkûmiyet verileri istendi

İrmez, kültürel haklar, kimlikler ve anadiller üzerine faaliyet yürüten sivil toplum kuruluşlarına ve temsilcilerine yönelik saldırı ve tehditlerde cezasızlığın önlenmesi için Adalet Bakanlığının bir izleme veya eylem planının bulunup bulunmadığını da sordu.

Önergede, son beş yıl içerisinde Türkiye genelinde dil, kültür ve kimlik araştırmaları yürüten sivil toplum kuruluşları ile temsilcilerine yönelik mala zarar verme, tehdit, hakaret ve silahlı saldırı suçları nedeniyle açılan kamu davalarının sayısı soruldu.

İrmez, açılan davaların kaçının mahkûmiyetle sonuçlandığının kamuoyuna açıklanmasını istedi.

Kültür ve Turizm Bakanlığına “paydaşlık” sorusu

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy’un yanıtlaması istemiyle verilen üçüncü önergede, Mezopotamya’nın tarihsel, kültürel ve dilsel birikimini araştıran ve yaşatmayı hedefleyen sivil toplum kuruluşlarının Bakanlık tarafından paydaş olarak görülüp görülmediği soruldu.

İrmez, Bakanlığın farklı kültür ve dillerin korunmasına yönelik çalışan derneklere sağladığı proje, fon ve hibe desteklerinden kaç kuruluşun yararlandığını sordu.

Önergede, Mezopotamyalılar Dil ve Kültür Araştırma ve Geliştirme Derneği gibi anadil ve kültürel çeşitlilik temelinde çalışan kuruluşlara sağlanan desteklerin açıklanması istendi.

Bağımsız kültür kuruluşları için koruma talebi

İrmez, faaliyet alanı kültürel zenginliğin korunması ve aktarılması olan kültür merkezleri ile derneklerin idari işlemlerle işlevsizleştirildiğini ve saldırılarla hedef alındığını savundu.

Kültür ve Turizm Bakanlığının bağımsız kültür kuruluşlarını korumaya, desteklemeye ve kamusal alandaki görünürlüklerini güvence altına almaya yönelik bir girişiminin bulunup bulunmadığını soran İrmez, kültürel çeşitliliğin korunmasının kamusal bir sorumluluk olduğunu vurguladı.

İrmez ayrıca Mezopotamya halklarının dilleri ve kültürel değerlerinin korunarak gelecek kuşaklara aktarılması amacıyla Bakanlık bünyesinde yürütülen özel bir envanter, araştırma veya arşiv çalışması olup olmadığının açıklanmasını talep etti.

Üç bakanlıktan yanıt bekleniyor

İrmez’in üç ayrı soru önergesinde, silahlı saldırının aydınlatılmasının yanı sıra dernek üzerindeki idari işlemlerin hukuki dayanakları, kültür ve anadil çalışmaları yürüten kuruluşların karşılaştığı sorunlar ve bu kuruluşların korunmasına yönelik kamu politikaları gündeme getirildi.

İçişleri, Adalet ile Kültür ve Turizm bakanlıklarının önergelerde yer alan sorulara vereceği yanıtlar bekleniyor.

Modern yaşamın beraberinde getirdiği stres, hareketsizlik, obezite, hipertansiyon ve yüksek kolesterolün kalp-damar hastalıkları açısından önemli risk faktörleri arasında bulunduğunu belirten Biçeroğlu, koruyucu sağlık yaklaşımının önemini vurguladı.

Kalp-damar hastalıklarına karşı alınacak önlemlerin yalnızca hastalık ortaya çıktıktan sonra uygulanan tedavilerle sınırlı olmadığını ifade eden Biçeroğlu, günlük yaşam alışkanlıklarının kalp sağlığının korunmasında belirleyici rol oynadığını söyledi.

“Kalp sağlığı bir yaşam biçimidir”

Düzenli fiziksel aktivite, dengeli beslenme, sigaradan uzak durma ve risk faktörlerinin kontrol altında tutulmasının kalp sağlığının temel unsurları olduğunu belirten Biçeroğlu, kalbin yaşam boyunca aralıksız çalışan hayati bir organ olduğuna dikkat çekti.

Kalp sağlığının korunmasına ilişkin uluslararası bilimsel yaklaşımların temelinde hareketli yaşam ve sağlıklı beslenmenin bulunduğunu ifade eden Biçeroğlu, şöyle konuştu:

“Dünya Sağlık Örgütü ve Amerikan Kardiyoloji Derneğinin kalp sağlığının korunmasına yönelik önerilerinde düzenli fiziksel aktivite ve dengeli beslenme önemli bir yere sahip. Bunun yanında sigaradan uzak durmak, sağlıklı vücut ağırlığını korumak, tansiyon ve kolesterol değerlerini kontrol altında tutmak da büyük önem taşıyor. Kalp sağlığını yalnızca bir hastalık ortaya çıktığında gündeme gelen bir konu olarak görmemeliyiz. Kalp sağlığı aslında bir yaşam biçimidir.”

Stres de kalbin risk haritasında

Kalp-damar sağlığının korunmasında yalnızca fiziksel risk faktörlerinin değil, psikososyal koşulların da dikkate alınması gerektiğini belirten Biçeroğlu; kronik stres, yaşam koşulları ve çevresel faktörlerin genel sağlık üzerinde etkili olabileceğini söyledi.

Modern yaşamın beraberinde getirdiği yoğun tempo ve stresin, düzensiz beslenme ve hareketsizlikle birleştiğinde sağlık açısından olumsuz bir tablo oluşturabileceğine dikkat çeken Biçeroğlu, özellikle masa başında geçirilen sürenin azaltılması gerektiğini ifade etti.

Günlük yaşamın daha hareketli hale getirilmesini öneren Biçeroğlu, egzersizin kişinin yaşı, sağlık durumu ve fiziksel kapasitesi dikkate alınarak planlanması gerektiğini kaydetti.

Kalp dostu beslenme mümkün

Beslenmenin kalp sağlığının korunmasında önemli bir yere sahip olduğunu belirten Dr. Serdar Biçeroğlu, günlük beslenme düzeninde doğal, dengeli ve çeşitli seçeneklere ağırlık verilmesini önerdi.

Biçeroğlu, kalp dostu beslenmeye ilişkin şu değerlendirmeyi yaptı:

“Meyve ve sebzeler, tam tahıllar, bakliyatlar, zeytinyağı ve omega-3 açısından zengin balıkların dengeli bir beslenme düzeninde yer almasını öneriyoruz. Buna karşılık aşırı tuz, şeker, doymuş yağ ve işlenmiş et tüketiminin sınırlandırılması gerekiyor. Burada önemli olan, tek bir gıdayı mucizevi bir çözüm olarak görmek değil, genel beslenme düzenini sağlıklı hale getirmektir.”

Sigara kalp-damar sağlığı için önemli bir risk

Sigara kullanımının kalp-damar hastalıkları açısından önemli risk faktörlerinden biri olduğunu vurgulayan Biçeroğlu, kalp sağlığını korumak isteyen kişilerin sigaradan uzak durmasının büyük önem taşıdığını söyledi.

Düzenli egzersizin kalp sağlığı açısından koruyucu bir yaklaşım olduğunu belirten Biçeroğlu, kişinin yaşına, sağlık durumuna ve fiziksel kapasitesine uygun hareket programını yaşamının bir parçası haline getirmesini önerdi.

Biçeroğlu, egzersiz programına başlamadan önce özellikle kronik hastalığı veya kalp-damar hastalığı riski bulunan kişilerin hekim değerlendirmesinden geçmesinin önem taşıdığını ifade etti.

Kardiyolojide teknoloji tedavi seçeneklerini geliştirdi

Kardiyoloji alanındaki teknolojik gelişmelerle birlikte tanı ve tedavi seçeneklerinin önemli ölçüde ilerlediğini belirten Biçeroğlu, koroner damar hastalıklarının değerlendirilmesinde kullanılan görüntüleme yöntemlerinin önemli imkânlar sunduğunu söyledi.

Koroner anjiyografinin kalbi besleyen damarların değerlendirilmesinde önemli bilgiler sağladığını ifade eden Biçeroğlu, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Teknolojik gelişmeler sayesinde ince, kıvrımlı veya tamamen tıkalı damarlara yönelik girişimsel tedaviler daha etkin şekilde uygulanabiliyor. Balon ve stent teknolojilerindeki gelişmeler, uygun hastalarda tedavi seçeneklerinin genişlemesine katkı sağladı.”

Tedavi hastaya göre planlanmalı

Stent teknolojisindeki gelişmelerin yanı sıra stent uygulanan hastaların ilaç tedavilerinin de büyük önem taşıdığına dikkat çeken Biçeroğlu, tedavi sürecinin her hasta için ayrı değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.

Tedavinin hastanın klinik durumu, damar hastalığının özellikleri ve diğer risk faktörleri dikkate alınarak planlanması gerektiğini vurgulayan Biçeroğlu, hekim tarafından belirlenen ilaçların önerilen doz ve süre boyunca düzenli kullanılmasının önemini hatırlattı.

Kalp sağlığının korunmasında erken önlem ve düzenli kontrollerin önemine işaret eden Biçeroğlu, sağlıklı yaşam alışkanlıklarının hastalık ortaya çıkmadan önce kazanılması gerektiğini belirtti.

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in yanıtlaması istemiyle üç ayrı soru önergesi veren Kış; kamu otoritelerinin riski ne zaman öğrendiğinin, neden aylarca etkili bir müdahalede bulunulmadığının, denetim mekanizmalarının neden işlemediğinin ve yatırımcıların uğrayabileceği zararın kim tarafından karşılanacağının açıklanmasını istedi.

“Bir gecede ortaya çıkan bir kriz değil”

Sermaye Piyasası Kurulunun açıklamalarının dosyadaki en önemli gerçeği ortaya koyduğunu belirten Kış, krizin kamu kurumları tarafından aylar öncesinden bilindiğini savundu.

Kış, şu değerlendirmeyi yaptı:

“Ortada kimsenin görmediği, bir gecede ortaya çıkan bir kriz yok. Sermaye Piyasası Kurulu kendi açıklamasıyla, olağandışı fiyat hareketlerinin 2025 yılının son çeyreğinde görüldüğünü söylüyor. Konu 2 Aralık 2025’te Sayın Mehmet Şimşek’in başkanlığındaki Finansal İstikrar Komitesinin önüne geliyor. 3 Aralık’ta çalışma grubu kuruluyor. Buna rağmen kapsamlı düzenleme 28 Ağustos 2026’da geliyor. Şimdi soruyoruz: Bu yaklaşık dokuz aylık sürede ne beklendi? Fonlar ne kadar büyüdü? Kaç vatandaş daha sisteme girdi? Kim, neden müdahale etmedi?”

SPK, olağandışı fiyat hareketlerini 2025’te tespit etti

SPK, 18 Eylül 2026 tarihli açıklamasında, bazı fonların 2025 yılının son çeyreğinde fiili dolaşım oranı düşük şirket paylarında “ekonomik gerçeklik ve şirket temel finansal büyüklükleriyle açıklanamayacak” fiyat hareketlerine neden olduğunun gözlemlendiğini bildirdi.

Kurul ayrıca konunun 2 Aralık 2025 tarihinde Mehmet Şimşek başkanlığında gerçekleştirilen Finansal İstikrar Komitesi toplantısında ele alındığını ve 3 Aralık’ta SPK bünyesinde bir çalışma grubu kurulduğunu açıkladı.

Kapsamlı yatırım fonu düzenlemesi ise 28 Ağustos 2026 tarihinde kamuoyuna duyuruldu.

Bu kronolojinin ciddi bir denetim ve müdahale boşluğuna işaret ettiğini savunan Kış, şöyle konuştu:

“SPK riski gördüyse vatandaş neden görmedi? Bakanlık biliyorsa vatandaş neden uyarılmadı? Riskli yapı bilinirken fonlara yeni para ve yeni yatırımcı girişinin sürmesine neden izin verildi? Bu soruların cevabını Sayın Şimşek vermek zorundadır.”

Dokuz ayda kaç yatırımcı sisteme girdi?

Kış’ın ilk soru önergesinin merkezinde, riskin kamu kurumları tarafından öğrenilmesi ile kapsamlı düzenlemenin açıklanması arasında geçen yaklaşık dokuz aylık süre yer aldı.

Kış, Bakan Şimşek’e 2 Aralık 2025 ile 28 Ağustos 2026 tarihleri arasında riskli olduğu değerlendirilen fonların toplam büyüklüğünün ne kadar arttığını, bu fonlara kaç yeni yatırımcının girdiğini ve ne kadar yeni para yatırıldığını sordu.

Kamu otoritelerinin Aralık 2025’te tehlikeden haberdar olması halinde, bu tarihten sonra sisteme giren yatırımcılar yönünden daha ağır bir sorumluluk tartışmasının ortaya çıkacağını belirten Kış, şunları söyledi:

“Vatandaş devletin denetimine güvenerek yatırım yapıyor. Devletin bildiği ancak vatandaşın bilmediği bir risk varsa bunun hesabı mutlaka verilmelidir.”

“Denetim mekanizması neden çalışmadı?”

Gülcan Kış, ikinci soru önergesinde manipülasyon iddialarına ve kamu kurumlarının denetim sorumluluğuna odaklandı.

SPK’nin son düzenlemelerin amaçlarından birini “fonlar üzerinden manipülasyon imkânının sınırlandırılması” olarak açıkladığını hatırlatan Kış; SPK, Borsa İstanbul, Takasbank, Merkezi Kayıt Kuruluşu, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu ile Mali Suçları Araştırma Kurulunun olağandışı işlemleri ilk olarak hangi tarihte tespit ettiğinin açıklanmasını istedi.

Fiili dolaşımı düşük bazı şirketlerin paylarında fonların çok yüksek yoğunlaşma oranlarına ulaşmasının denetim sistemleri tarafından nasıl fark edilmediğini soran Kış, şu ifadeleri kullandı:

“Şirketlerin ekonomik gerçekliğiyle açıklanamayacak fiyat hareketlerinden söz eden ben değilim; bunu SPK’nin kendisi söylüyor. Fonlar belirli hisselerde olağanüstü yoğunlaşıyor, fiyatlar şirketlerin temel finansal büyüklüklerinden kopuyor ve aylar sonra sistem kilitleniyor. O hâlde çok basit bir soru soruyoruz: Denetçi neredeydi?”

Borsa İstanbul’un sistemleri ne zaman alarm verdi?

Kış, Borsa İstanbul’un piyasa gözetim sistemlerinin söz konusu şirketlerdeki olağandışı fiyat ve işlem hareketleri için ilk alarmı hangi tarihte verdiğini ve bu bilgilerin SPK’ye ne zaman aktarıldığını da sordu.

Fonlar, portföy yönetim şirketleri, halka açık şirketler ve bunların ortakları arasında ilişkili taraf işlemlerinin bulunup bulunmadığının açıklanmasını isteyen Kış; banka kredileri, faktöring işlemleri ve diğer finansman yöntemleri kullanılarak sermaye piyasalarında pozisyon oluşturulup oluşturulmadığının araştırılması gerektiğini belirtti.

Kış ayrıca konuyla bağlantılı olarak MASAK’a kaç şüpheli işlem bildirimi yapıldığının kamuoyuna açıklanmasını istedi.

Üçüncü önergenin odağında yatırımcıların parası var

Kış’ın üçüncü soru önergesi ise tasfiye kapsamına alınan fonlarda parası bulunan yatırımcıların durumuna ayrıldı.

Hazine ve Maliye Bakanlığı, 17 Eylül’de yaptığı açıklamada yaşanan sorunun sınırlı sayıdaki portföy yönetim şirketinin bazı fonlarında ortaya çıkan kredi ve likidite sorunlarından kaynaklandığını belirterek durumu “geçici ve yönetilebilir” olarak nitelendirdi.

Ancak SPK, tasfiye işlemleri için daha önce belirlenen üç aylık azami süreyi 20 Eylül tarihli kararıyla altı aya çıkardı.

Bu gelişmeye tepki gösteren Kış, şunları kaydetti:

“Vatandaşa ‘Sorun yönetilebilir’ diyorsunuz ancak üç gün önce üç ay dediğiniz tasfiye süresini bugün altı aya çıkarıyorsunuz. Vatandaşın yıllarca çalışarak biriktirdiği para söz konusu. İnsanlar parasını ne zaman alacağını, ne kadarını alacağını ve zarar edip etmeyeceğini bilmek istiyor. ‘Merak etmeyin’ demek yetmez; rakamları açıklayın.”

“Vatandaşın zararını kim karşılayacak?”

Kış, Bakan Şimşek’ten tasfiye kapsamındaki toplam fon sayısını, bu fonların toplam portföy büyüklüğünü, fonlarda yatırımı bulunan gerçek kişi sayısını ve yatırımcıların toplam alacak tutarını açıklamasını istedi.

Katılma payını satmak istediği hâlde parasını zamanında alamayan kaç yatırımcı bulunduğunu da soran Kış, tasfiye sırasında portföydeki varlıkların değer kaybetmesi ihtimaline dikkat çekti:

“Vatandaş fonunu satmak istiyor, parasına ulaşamıyor. Tasfiye süresi uzuyor. Portföydeki varlıklar satılırken değer kaybı yaşanma ihtimali bulunuyor. Bunun bedelini hiçbir kusuru olmayan vatandaş mı ödeyecek?”

Kış ayrıca tasfiye sonucunda yatırımcıların ana paralarında kayıp oluşması halinde zararın portföy yönetim şirketleri, sorumlu yöneticiler veya başka bir güvence mekanizması üzerinden karşılanıp karşılanmayacağını sordu.

“Devletin bildiği dönemde yatırım yapanların durumu ayrı incelenmeli”

Özellikle 2025 yılının son çeyreğinden sonra söz konusu fonlara giren yatırımcıların durumuna dikkat çeken Kış, kamu otoritelerinin riskten haberdar olduğu dönemde yatırım yapanların olası zararlarının ayrıca değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Kış, “Vatandaşın önünde SPK’nin bugün yaptığı açıklamalar yoktu. Vatandaş, devletin denetlediği ve yasal olarak faaliyet gösteren bir sisteme parasını yatırdı. Eğer devlet riskin farkındayken vatandaş bu konuda bilgilendirilmediyse, ortaya çıkacak zararın tamamını vatandaşa yüklemek kabul edilemez” dedi.

“Bu kriz 28 Ağustos’ta başlamadı”

Üç ayrı soru önergesiyle Bakan Şimşek’ten açık ve sayısal yanıtlar beklediklerini vurgulayan Kış, açıklamasını şöyle tamamladı:

“Bu kriz 28 Ağustos’ta başlamadı. SPK’nin kendi açıklamasına göre devlet, 2025’in son çeyreğinde sorunu gördü. Mehmet Şimşek’in başkanlığındaki Finansal İstikrar Komitesi 2 Aralık’ta konuyu görüştü. Buna rağmen aylar geçti, sistem büyüdü ve sonunda vatandaş parasına ulaşamaz hale geldi.

Şimdi üç sorunun cevabını istiyoruz: Ne zaman öğrendiniz ve neden zamanında müdahale etmediniz? Denetim mekanizması neden işlemedi ve sorumlular kim? En önemlisi, vatandaşın parasını ve uğrayacağı zararı kim karşılayacak?

Bu dosyanın üzeri ‘geçici ve yönetilebilir’ denilerek kapatılamaz. Yüz binlerce vatandaşın alın teri, tasarrufu ve geleceği söz konusu. Kim görevini yapmadıysa ortaya çıkarılmalı, kim sorumluysa hesabını vermeli; vatandaşın tek kuruşunun dahi kaybolmasına izin verilmemelidir.”

Essan, spor ve sağlıklı yaşamın toplumun farklı kesimlerinde yaygınlaştırılmasına yönelik uzun yıllara dayanan çalışmaları; doğa ve çevre bilincini destekleyen faaliyetleri; kadınlar, çocuklar ve engelli bireylere yönelik kapsayıcı projeleri ile toplumsal uyumun güçlendirilmesine sunduğu katkılar nedeniyle ödüle değer görüldü.

Ödülün Fildişi Sahili’nde takdim edilmesiyle birlikte programın uluslararası kapsamı Afrika kıtasına da ulaştı.

Sağlık ve Barış Ödülü’nün Afrika’daki temsilcisi oldu

Marie Laure Essan, uzun yıllardır spor, sağlıklı yaşam ve toplumsal esenlik alanlarında çalışmalar yürütüyor. Essan, Fildişi Sahili Doğa Yürüyüşü ve Herkes İçin Esenlik Federasyonunun —Fédération Ivoirienne de Randonnée Pédestre et du Bien-Être pour Tous (FIRAPE)— başkanlığını sürdürüyor.

Essan’ın liderliğindeki federasyon; doğa yürüyüşlerinin ve fiziksel aktivitenin toplumda yaygınlaştırılması, sağlıklı ve aktif yaşamın desteklenmesi ve bu çalışmaların farklı toplumsal kesimlere ulaştırılması amacıyla faaliyetler gerçekleştiriyor.

Federasyonun programları kadınlardan çocuklara, engelli bireylerden öğrencilere kadar geniş bir toplumsal kesimi kapsıyor. Essan, farklı gruplara yönelik fiziksel aktivite ve doğa yürüyüşü programlarına öncülük ediyor.

Kadınlara yönelik etkinliklerde ise düzenli fiziksel ve sportif aktivitenin yaygınlaştırılmasının yanı sıra toplumsal uyumun güçlendirilmesi ve metabolik hastalıklarla mücadele edilmesi amaçlanıyor.

Spor, sağlık ve ekolojik duyarlılık bir arada

Marie Laure Essan’ın çalışmalarında doğa ve ekoloji önemli bir yer tutuyor. FIRAPE bünyesinde düzenlenen tematik doğa yürüyüşleri, fiziksel aktiviteyle çevre bilincini bir araya getiriyor.

Bu etkinliklerden “Rando Verte” —Yeşil Doğa Yürüyüşü— Banco Ulusal Parkı’nda gerçekleştiriliyor. Program, spor ve sağlıklı yaşamı desteklerken katılımcıların ekolojik duyarlılığının geliştirilmesini de amaçlıyor.

Doğayla iç içe fiziksel aktiviteyi teşvik eden yürüyüş kapsamında, doğal alanların korunması ve çevre bilincinin toplumun farklı kesimlerinde yaygınlaştırılması hedefleniyor.

Dağlık bölgelerin doğal değerleri görünür kılınıyor

FIRAPE tarafından düzenlenen bir diğer etkinlik olan “Rando Brune” —Kahverengi Doğa Yürüyüşü— ise Fildişi Sahili’nin dağlık bölgelerinde gerçekleştiriliyor.

Tematik doğa yürüyüşü aracılığıyla fiziksel ve sportif faaliyetlerin toplumun farklı kesimlerine ulaştırılması, halkın esenliğine katkı sunulması ve toplumsal uyumun güçlendirilmesi amaçlanıyor.

Etkinlik aynı zamanda Fildişi Sahili’nin dağlık bölgelerindeki doğal değerlerin tanıtılmasına ve görünür kılınmasına katkı sağlıyor.

Afrika federasyonunun ilk kadın başkanı

Çalışmalarını yalnızca Fildişi Sahili’yle sınırlı tutmayan Marie Laure Essan, Afrika genelinde de spor ve sağlıklı yaşam faaliyetleri yürütüyor.

Essan, 2024 yılında Afrika Herkes İçin Spor Federasyonu Başkanlığına getirildi. Bu göreve seçilen ilk kadın olan Essan, sağlıklı yaşam, kapsayıcı spor ve toplumsal esenlik çalışmalarını kıta ve uluslararası düzeye taşıdı.

Essan’ın sağlıklı yaşamın yaygınlaştırılmasına yönelik uzun yıllara dayanan çalışmaları, doğa ve ekolojiyi merkeze alan yaklaşımı, kadınlar, çocuklar ve engelli bireylere yönelik kapsayıcı faaliyetleri ile toplumsal uyumu güçlendiren girişimleri ödül değerlendirmesinde öne çıktı.

Ödülün uluslararası kapsamı genişliyor

“Akif Manaf Sağlık ve Barış Ödülü” daha önce İtalya, Fransa ve Belarus’ta takdim edilmişti. Ödülün Marie Laure Essan’a Fildişi Sahili’nde verilmesiyle program ilk kez Afrika kıtasına ulaşmış oldu.

Böylece sağlık, sürdürülebilir yaşam ve barış alanlarında çalışma yürüten kişi ve kuruluşların desteklenmesini amaçlayan ödülün uluslararası kapsamı genişledi.

Önümüzdeki dönemde programın sürdürülebilir bir anlayışla devam ettirilmesi ve farklı ülkelerde sağlık ve barış alanlarında topluma değer katan kişi, kurum ve kuruluşların ödülle buluşturulması hedefleniyor.

Sağlıklı ve barışçıl yaşam için çalışmalar sürüyor

Bireylerin ve toplumların daha sağlıklı, mutlu ve barış içinde yaşamasına katkı sunmayı amaçlayan Sağlıklı Yaşam Vakfı, sürdürülebilir ve sağlıklı yaşam anlayışının yaygınlaştırılmasına yönelik faaliyetler yürütüyor.

Kadınlar ve engelli bireyler başta olmak üzere toplumun bütün kesimlerinin yaşam kalitesinin geliştirilmesine yönelik çalışmalar yürütmek, araştırmalar gerçekleştirmek, sağlıklı yaşam ve spor programları oluşturmak, köy projeleri geliştirmek ve uygulamak vakfın temel amaçları arasında bulunuyor.

Çevre bilincinin artırılması, doğal kaynakların korunması ve gelecek kuşaklara daha yaşanabilir bir dünya bırakılması da vakfın öncelikli hedefleri arasında yer alıyor.

“Barış İçinde Sağlıklı Yaşam Köyü” projesi

Sağlıklı Yaşam Vakfının öne çıkan çalışmalarından birini “Barış İçinde Sağlıklı Yaşam Köyü” projesi oluşturuyor.

Her insanın sağlıklı bir yaşam sürme hakkına sahip olduğu düşüncesinden hareketle geliştirilen proje kapsamında sağlıklı, sürdürülebilir ve barışçıl yaşam alanlarının oluşturulması hedefleniyor.

Vakfın, sağlık ve barış alanındaki çalışmalarını uluslararası düzeyde yaygınlaştırmayı ve “Akif Manaf Sağlık ve Barış Ödülü”nü farklı ülkelerde topluma katkı sunan kişi ve kuruluşlarla buluşturmayı sürdüreceği bildirildi.

Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD), yerin yaklaşık 7 kilometre derinliğinde meydana gelen depremin Adana’nın yanı sıra Kahramanmaraş, Osmaniye, Kayseri ve Gaziantep’te de hissedildiğini bildirdi. İlk saha taramalarında herhangi bir olumsuzluğun tespit edilmediği açıklandı.

Depremin ardından değerlendirmede bulunan Jeoloji Mühendisi Prof. Dr. Osman Bektaş, Saimbeyli çevresindeki sismik hareketliliğin yalnızca tek bir deprem üzerinden değil, 6 Şubat 2023 depremlerinin ardından bölgede değişen gerilim dengesiyle birlikte ele alınması gerektiğine dikkat çekti.

ADANA-SAVRUN FAYI: BÜYÜK DEPREM YERİNE PARÇALI MI KIRILİYOR?

2023 sonrası M4–M5 depremler, Savrun Fay Zonu’nun Pazarcık (M7,8) ve Çardak (M7,5) gibi ani ve büyük bir kırılma yerine, zaman içinde parçalı kırılmalarla gerilimi boşaltıyor olabileceğini düşündürüyor.

— Prof. Dr. Osman Bektaş (@profobektas) September 21, 2026

“Savrun bağımsız bir fay değildir”

Prof. Dr. Bektaş, Savrun Fay Zonu’nun bölgedeki diğer faylardan bağımsız değerlendirilemeyeceğini belirterek, 2023’te meydana gelen Pazarcık ve Çardak merkezli büyük depremlerin ardından Kahramanmaraş bloğunda yeni bir dengelenme süreci yaşandığını ifade etti.

Bektaş’a göre Savrun Fay Zonu, Kahramanmaraş bloğunun batı sınırındaki önemli tektonik yapılardan biri olarak bu yeni gerilim düzenine parçalı kırılmalarla karşılık veriyor olabilir.

Bektaş, değerlendirmesinde şu görüşü dile getirdi:

“2023 Pazarcık–Çardak depremlerinden sonra Maraş bloğu yeniden dengelenirken, Savrun Fay Zonu bu yeni strese parçalı kırılmalarla yanıt veriyor olabilir.”

Büyük kırılma yerine zamana yayılan hareketlilik mi?

Prof. Dr. Bektaş, 2023 sonrasında Savrun Fay Zonu çevresinde kaydedilen 4 ile 5 büyüklüğündeki depremlerin dikkatle incelenmesi gerektiğini belirtti.

Bu depremlerin, Pazarcık ve Çardak depremlerinde olduğu gibi ani ve büyük bir kırılma yerine, fay üzerindeki gerilimin zaman içinde daha küçük ve parçalı kırılmalarla boşalıyor olabileceğini düşündürdüğünü ifade etti.

Ancak bu değerlendirmenin kesinleşmiş bir bilimsel sonuç olmadığının altını çizen Bektaş, hipotezin doğrulanması için yalnızca deprem kayıtlarının yeterli olmayacağını kaydetti.

InSAR ve GPS verilerine dikkat çekti

Bektaş, parçalı kırılma hipotezini güçlendirecek temel gözlemin, Kandilli Rasathanesi tarafından açıklanan normal fay mekanizması çözümünün yanı sıra Savrun Fay Zonu boyunca meydana gelen yüzey hareketlerinin ölçülmesi olduğunu belirtti.

Bu kapsamda uydu radar görüntülerinden yararlanan InSAR ölçümleri ile GPS verilerinin birlikte değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Deprem etkinliğiyle jeodezik deformasyon verilerinin Savrun boyunca zamana yayılan bir hareket ortaya koyması durumunda, fayın parçalı biçimde hareket ettiği görüşünün bilimsel olarak daha güçlü bir zemine oturabileceğini söyledi.

“Savrun Fayı’nın ne kadar kilitli olduğu bilinmiyor”

Savrun Fayı’nın 2023’teki büyük depremler sırasında kırılmadan kaldığına işaret eden Bektaş, Saimbeyli ve çevresinde devam eden depremlerin fay zonundaki hareketliliğin sürdüğünü gösterdiğini belirtti.

Fayın hangi kesimlerinin kilitli olduğu, ne kadarının sismik hareketlerle kırıldığı ve herhangi bir bölümünde sismik olmayan sürünme yaşanıp yaşanmadığı konusunda yeterli veri bulunmadığını ifade etti.

Bektaş, fayın mekanik özelliklerinin ayrıntılı olarak ortaya çıkarılması gerektiğini vurgulayarak şu değerlendirmeyi yaptı:

“Savrun’un ne kadar kilitli olduğu bilinmiyor. Fayın ne kadarının deprem üreterek kırıldığı, ne kadarının sürünerek enerji harcadığı ortaya konulmadan Adana için ‘büyük deprem olacak’ demek de ‘tehlike geçti’ demek de doğru değildir.”

“Adana’nın deprem tehlikesi bitmiş değildir”

Prof. Dr. Bektaş, Saimbeyli’de meydana gelen 5,0 büyüklüğündeki depremin Adana ve çevresindeki deprem tehlikesinin sürdüğünü hatırlattığını belirtti.

Depremin tek başına daha büyük bir depremin habercisi olarak değerlendirilemeyeceğini ancak bölgede ayrıntılı sismolojik ve jeodezik gözlemlerin kesintisiz sürdürülmesi gerektiğini vurguladı.

Uzmanların değerlendirmelerine göre orta büyüklükteki depremler, bir faydaki toplam gerilimin tamamen boşaldığı anlamına gelmiyor. Bu nedenle Savrun Fay Zonu’nun gelecekte nasıl davranacağının anlaşılabilmesi için deprem dağılımı, fay mekanizması çözümleri, yer değiştirme hızı ve yer kabuğundaki deformasyonun birlikte incelenmesi gerekiyor.

Bektaş’ın değerlendirmesi, Savrun Fayı’nın mutlaka büyük bir deprem üreteceği ya da tehlikenin ortadan kalktığı yönünde kesin bir öngörü içermiyor. Açıklama, bölgenin bilimsel verilerle yakından izlenmesi gerektiğine işaret ediyor.

Belediyeden yapılan açıklamada, yemeklerin hijyen kurallarına uygun koşullarda hazırlandığı ve belirlenen ihtiyaç sahibi vatandaşlara düzenli olarak teslim edildiği belirtildi.

Dayanışmanın sıcaklığı sofralara taşınıyor

Sıcak yemek hizmetiyle vatandaşların yalnızca günlük yemek ihtiyacının karşılanmadığı, aynı zamanda dayanışma ve komşuluk duygusunun da güçlendirilmesinin amaçlandığı ifade edildi.

Seyhan Belediyesi, sosyal belediyeciliğin hizmet üretmenin yanı sıra ihtiyaç duyan vatandaşların yanında olmayı ve toplumsal dayanışmayı büyütmeyi de kapsadığına dikkat çekti.

“Aşımızı da sevgimizi de paylaşıyoruz”

Seyhan Belediyesi tarafından yapılan açıklamada şu ifadelere yer verildi:

“Aşımızı da sevgimizi de paylaşmaya, çalınmadık kapı bırakmamaya devam ediyoruz. Sağlık sorunları veya ilerleyen yaşları nedeniyle yemek yapma imkânı bulunmayan vatandaşlarımıza, hijyenik koşullarda hazırladığımız sıcak yemeklerimizi her gün düzenli olarak evlerine ulaştırıyoruz.

Vatandaşlarımızın sofralarına sıcak bir yemek, evlerine ise dayanışmanın ve komşuluğun sıcaklığını taşımayı sürdürüyoruz. İhtiyaç duyan her vatandaşımızın yanında olmak, yalnız olmadığını hissettirmek için çalışmalarımıza kararlılıkla devam ediyoruz.

Seyhan’da sosyal belediyeciliği dayanışma, paylaşma ve insan odaklı hizmet anlayışıyla büyütüyoruz. Çünkü biliyoruz ki Seyhan’da kimse kimsesiz değildir.”

Sosyal destek çalışmaları devam edecek

Seyhan Belediyesi, ilçenin farklı mahallelerinde yaşayan ihtiyaç sahibi vatandaşlara yönelik sosyal destek çalışmalarının sürdürüleceğini bildirdi. Belediye, sıcak yemek hizmetiyle hem temel bir ihtiyacı karşılamayı hem de dayanışma kültürünü güçlendirmeyi hedefliyor.

İstanbul İl Emniyet Müdürlüğü ekiplerince düzenlenen operasyonda haklarında adli işlem başlatılan 88 şüpheliden 72’si gözaltına alındı. Şüphelilere ait adreslerde ve şirketlerde yapılan aramalarda dijital materyallere el konuldu.

İkinci dalgada üç şirketin işlemleri incelendi

Adalet Bakanı Akın Gürlek’in açıklamasına göre soruşturmanın ilk aşamasında “Babacan İnşaat” bağlantılı işlemler incelendi. Düşük bedelli gayrimenkullerin gerçeğe aykırı biçimde yüksek değerli ekspertiz raporlarıyla satıldığı ve bu işlemler sonucunda 687 kişinin usulsüz şekilde Türk vatandaşlığı kazandığı öne sürüldü.

İkinci dalgada ise “Gül İnşaat AŞ, Beyaz İnşaat ve LİV İnşaat” üzerinden gerçekleştirilen gayrimenkul satışları mercek altına alındı.

Bu şirketler üzerinden 734 yabancı uyruklu kişiye yapılan taşınmaz satışlarının incelendiği, 274 satış işleminin muvazaalı olduğunun tespit edildiği bildirildi.

1.070 kişinin vatandaşlık aldığı belirtildi

Bakan Gürlek, soruşturma kapsamında incelenen işlemler sonucunda aile bireyleriyle birlikte bin 70 kişinin usulsüz yollarla Türk vatandaşlığı edindiğinin belirlendiğini açıkladı.

Ayrıca 11 kişinin vatandaşlık kazanmasına yönelik işlemlerin sürdüğü tespit edildi. Bu kişilerin devam eden vatandaşlık işlemlerinin de incelemeye alındığı belirtildi.

Soruşturma makamlarının değerlendirmesine göre taşınmaz satışları üzerinden gerçekleştirilen muvazaalı işlemlerin toplam tutarı 3,5 milyar lirayı aştı.

30 şirkete kayyum atandı

Operasyon kapsamında şüphelilerle bağlantılı olduğu değerlendirilen geniş çaplı mal varlığı hakkında tedbir kararı uygulandı.

Tedbir kararı verilen mal varlıkları şöyle sıralandı:

• 2 bin 11 taşınmaz
• Bir otel
• 86 motorlu araç
• İki yat
• 42 banka hesabı

Soruşturma kapsamında ayrıca 30 şirkete el konularak kayyum atandığı açıklandı. Kayyum atanan şirketlerin tam listesi henüz kamuoyuyla paylaşılmadı.

Vatandaşlıkların iptali için süreç başlatıldı

Usulsüz işlemler sonucunda Türk vatandaşlığı kazandığı ileri sürülen kişilerin vatandaşlıklarının iptal edilmesi amacıyla idari süreç başlatıldı.

Soruşturma kapsamında haklarında işlem yapılan kişiler ve şirketlere yöneltilen iddialar henüz kesinleşmiş bir yargı kararı niteliği taşımıyor. Adli soruşturma sürüyor.

‘Destek Büyükşehir’den Üretim Çiftçiden’ sloganıyla üreticilerin her daim yanında olan Mersin Büyükşehir Belediyesi, çiftçinin ve üreticinin yüzünü güldürmeye devam ediyor. Girdi maliyetlerinde yaşanan artıştan dolayı üretim aşamasında zorlanan üreticileri unutmayan Büyükşehir; her bölgeye özgü alternatif ürünleri belirleyerek kentteki tarımı çeşitlendirirken, destekler sayesinde üreticinin de rahat nefes almasını sağlıyor.

Tarımsal Hizmetler Dairesi Başkanlığı bünyesinde yüzde 50 hibe ile verilen avokado fidan desteği de üreticiye hem gelir kapısı sağlıyor, hem bölgedeki atıl vaziyetteki arazilerin değerlendirilmesine, hem de üretim alanlarının genişlemesine olanak sunuyor. Fide dikiminden toplanmasına, hasadından pazarlamasına kadar üreticinin her an yanında olan Büyükşehir ile avokado üreticileri, bu yıl ilk hasatlarını yapmanın mutluluğunu yaşıyor.

Fidanlar sağlıklı ağaçlar olsun diye, destekler katlanarak çoğalıyor

Destekleri yakından takip eden Anamurlu üreticiler, ilk kez 2020 yılında dağıtılan avokado fidanlarından ilk verimi bu yıl almaya başladı. Desteği aldıktan sonra yıllardır gözü gibi baktıkları avokado ağaçlarından meyve almanın mutluluğunu yaşayan üreticiler, katma değeri yüksek olan avokado ile üretime daha da sıkı sarıldı. Ayrıca fidanlar sağlıklı birer ağaca dönüşsün diye de desteklerini sürdüren Büyükşehir ekipleri, avokado fidanı alan üreticilere Gölge Tozu Desteği’nde de bulundu.

Türkiye Belediyeler Birliği ve Mersin Büyükşehir Belediye Başkanı Vahap Seçer’in öncülüğünde tarıma ayrılan bütçe her yıl daha da artarken; yalnızca fide-fidan değil, üretimin her alanında destekler de katlanarak artıyor.

Atlı: “Bu katkıları, çiftçilerimizin girdi maliyetlerini azaltmak için yapıyoruz”

2020 yılından bu yana üreticiye 2 milyondan fazla fide-fidan desteği sağladıklarını söyleyen Tarımsal Hizmetler Dairesi Başkanlığı’nda görev yapan Ziraat Mühendisi Mehmet Atlı, “Bu fide ve fidanların 27 bin 666 tanesi avokadoydu ve bunun da 17 bin tanesi Anamur bölgesine dağıtıldı. 2026 yılında da 5 bin avokado fidanı desteğinde bulunduk. Biz fidan desteklerimizi yüzde 50 hibeli olarak veriyoruz. Bu katkıları, çiftçilerimizin girdi maliyetlerini azaltmak için yapıyoruz” dedi. Fidanlar sağlıklı birer ağaca dönüşsün diye Gölge Tozu Desteği de yaptıklarını söyleyen Atlı, üreticinin ekonomisine katkı sunmaya ve daima yanlarında olmaya devam edeceklerini söyledi.

Doğan: “Büyükşehir’in destekleri sayesinde, 1-2 dönüm araziyle bir evin geçimi sağlanıyor”

Büyükşehir tarafından verilen destekler sayesinde Anamur’da bilinçli bir üretim sürecinin başladığını söyleyen Anamur Tropikal Meyve Üretim ve Pazarlama Kooperatifi Başkanı Ergün Doğan, üreticilerin kooperatifleşmesine de Büyükşehir’in destek olduğunu belirtti. Büyükşehir’in tarım politikalarının sürdürülebilir olduğunu da vurgulayan Doğan, “Büyükşehir’in desteği sadece avokadoyla da sınırlı değil. Büyükşehir; ihtiyacımız olan makine ekipmanlar başta olmak üzere, hayvancılık alanında da destek verdi ve her yıl da bu desteği artırdı” dedi.

Kooperatif olarak üreticiler ile Büyükşehir’i buluşturduklarını ve ‘neye ihtiyaç var, üretimin ne şekilde olması gerekiyor, ürünün ne şekilde ekilmesi gerekiyor’ gibi konularda bilgilendirme yapıldığını vurgulayan Doğan, aynı zamanda elde edilen ürünler için satın alma garantisi de verilerek üretimin yaygınlaşmasının önünü açtıklarını kaydetti. 1-2 dönüm araziyle bir evin geçimini sağladıklarını sözlerine ekleyen Doğan, “Katma değeri yüksek olan avokado ile çiftçinin yüzü daha da gülecek. Üretime yapılan bu yatırımlardan dolayı Başkan Vahap Seçer’e ve Büyükşehir’e teşekkür ederiz” ifadelerini kullandı.

Yıldız: “Destek alan çiftçilerin bir süre sonra yüzü güler diye düşünüyorum”

Büyükşehir’den ilk avokado fidanı desteğini 2021 yılında aldığını ve o fidanların şimdi ağaç olduğunu söyleyen üreticilerden Halil Yıldız, “İlk verimleri de almaya başladım. Ufak da olsa bir para kazanacağım. Yeterince bir ürün rekoltesi olmadı, ama gelecek sene daha yüksek rekolte verecektir. Ağaçlar daha 10 yaşına gelmediği için şu anda verimler yetersiz. Destek alan çiftçilerin bir süre sonra yüzü güler diye düşünüyorum” şeklinde konuştu.

Toker: “Fidanları piyasadan yüzde 50 daha ucuza aldık ve fazla da bir emeği yok”

Avokado desteğinden 2021 yılında yararlanan ve ilk hasadını yapan Mevlüt Toker, “Bu destek köylünün kalkınması için yapıldığından dolayı Başkanıma teşekkür ediyorum. Fidanları piyasadan yüzde 50 daha ucuza aldık ve fazla da bir emeği yok. Her şeyden önemlisi üretmek beni hayatta tutuyor. Sabah gidip bahçeyi dolaşmak bana müthiş haz veriyor. Dolayısıyla insanlar belediyemizin katkısını değerlendirip hem huzur içinde yaşarlar, hem de ekonomik gelir elde ederler” dedi.

Mersin Büyükşehir Belediyesi, ‘Herkes İçin Hareketlilik, Nesiller Arası Adalet’ teması ile düzenlenen Avrupa Hareketlilik Haftası’nda sporun ve hareketli yaşamın kent genelinde yaygınlaştırılması amacıyla çalışmalarını sürdürüyor. Sabahın erken saatlerinde Babil Su Sporları Merkezi’nde Akdeniz’in berrak sularına açılan Mersinliler, güneşin doğuşuyla kano ve SUP Board yaparak güne sporla başladı.

Mersin Büyükşehir Belediyesi, ‘Herkes İçin Hareketlilik, Nesiller Arası Adalet’ teması ile düzenlenen Avrupa Hareketlilik Haftası’nda sporun ve hareketli yaşamın kent genelinde yaygınlaştırılması amacıyla çalışmalarını sürdürüyor. Sabahın erken saatlerinde Babil Su Sporları Merkezi’nde Akdeniz’in berrak sularına açılan Mersinliler, güneşin doğuşuyla kano ve SUP Board yaparak güne sporla başladı.

Deniz tutkunları Akdeniz’in eşsiz güzelliği ile buluştu

Her yaştan yurttaşın yer aldığı etkinlikte, katılımcılar Akdeniz’in eşsiz manzarası eşliğinde hem spor yaptı hem de keyifli anlar yaşadı. Etkinlik boyunca yurttaşlara uzman antrenörler eşlik ederken, güvenlik önlemleri de titizlikle uygulandı. Katılımcılara spor branşlarıyla ilgili gerekli bilgilendirmeler yapılarak aktivitelerin güvenli ve kontrollü şekilde gerçekleştirilmesi sağlandı. Akdeniz’in doğal güzelliğiyle buluşan etkinlik, Mersinlilere güne enerjik ve hareketli bir başlangıç yapma fırsatı sundu.

Topaloğlu: “Mersinlileri, Babil Su Sporları Merkezi’nde hareketliliğe bekliyoruz”

Yurttaşların sabahın erken saatlerinde Akdeniz’in serin sularıyla buluşması için kano ve SUP Baord etkinliği düzenlediklerini ifade eden Mersin Büyükşehir Belediyesi Kano Antrenörü Serkan Topaloğlu, Babil Su Sporları Merkezi’nde her hafta sonu etkinliklerin devam ettiğini belirtti. Avrupa Hareketlilik Haftası’nda sabah sporunu dolu dolu yaşadıklarını vurgulayan Topaloğlu, “Vatandaşlarımız burada yüzüyor, kano ve SUP Board yapıyorlar. Mersin Büyükşehir Belediyesi olarak birçok etkinliği sürdürüyoruz. Mersin’in belli noktalarında her gün yapılan sabah sporuna 7’den 70’e herkes katılıyor. Sabah sporu sonrasında yüzebiliyor sonrasında çeşitli etkinliklere katılabiliyorlar. Tüm Mersinlileri, Babil Su Sporları Merkezi’ne hareket etmeye bekliyoruz. Yüzme bilmeyen yurttaşlarımız da ücretsiz eğitimlerimize katılabilirler” sözlerini kaydetti.

Mersinliler güne su sporlarıyla başlamanın keyfini yaşadı

SuperSup Mersin Spor Kulübü Başkanı ve Antrenörü Ali Saygılı, güzel hava ve berrak bir suda çok faydalı bir etkinlik günü geçirdiklerini ifade etti. Kulüp üyelerinin ve diğer katılımcıların Büyükşehir’in hizmetlerinden faydalandığını ve keyifli zaman geçirdiğini dile getiren Saygılı, “Babil Su Sporları Merkezi, Mersin’e çok büyük bir artı katıyor. Tesiste vatandaşlar su sporlarına katkı sağlayabiliyorlar. Gönül rahatlığıyla buraya gelip spor yapıp, duşlarını alıp güvenli bir şekilde buradan ayrılıyorlar” dedi. Avrupa Hareketlilik Haftası’nın spora başlamak için büyük bir fırsat olduğunu ifade eden Saygılı, “Herkes sporla, hareketle insan vücudunun bir ihtiyacı olarak mutlaka buluşacak. Bu hafta vesilesiyle mutlaka hareketle kalalım” diyerek, etkinliklere katılım çağrısı yaptı.

Doğum gününe su sporları ile başlamayı tercih eden ve ilk defa deneyimleme şansı bulduğunu söyleyen Damla Yılmaz, eğitmenler eşliğinde yapılan etkinlikte çok eğlendiğini kaydetti. Mersin Büyükşehir Belediyesi'nin her yaş grubuna yönelik farklı alanlarda geniş bir yelpazede hizmetler sunduğunu vurgulayan Yılmaz, “Çocuklara, gençlere, emeklilere, çalışanlara uygun her türlü program var. Bunları takip ediyor, ailemiz ve arkadaşlarımla katılıyoruz. Büyükşehir sayesinde bu etkinlikleri tanıdık. Şehir merkezinde insanların kolayca ulaşabiliyor olması da çok güzel. Ben bir Mersin genci olarak Büyükşehir’in yaptığı hizmetlerden çok mutluyum” diye konuştu.

Günün ilk ışıklarında denizde olmanın büyük keyif verdiğini söyleyen Halim Dayanan ise, “Sup üzerinde durmak, ekipçe bunu yapıyor olmak çok keyifliydi. İnsanların burada bir arada denizle birlikte olması, bir sosyalleşme ortamının olması çok keyifliydi. Ben Mersin’e aşık bir insanım. Böyle bir ortamın, denizin keyfini ve hissini başka şehirde yaşayamıyorum. Belediyenin sunmuş olduğu böyle bir hizmet varken bence herkes bu hizmetten yararlanmalı” ifadelerini kullandı.

Sabah etkinliği ile kaslarını çalıştırma ve güne hareketle başlama fırsatı bulduğunu belirten Yasemin Saygılı da, her hafta Babil Su Sporları Merkezi’ne geldiğini dile getirerek, “Spordan sonra duş alacağımız, eşyalarımızı koyabileceğimiz bir tesisin olması çok güzel. Herkes faydalanabiliyor. Herkes merkezi duyup su sporlarına ilgi göstermeye başladı. Farkındalık yarattığı için de güzel oldu” diyerek emeği geçen herkese teşekkür etti.

İkincil kontrol kapsamında yapılan beyanname incelemeleri ile riskli firmalara yönelik sonradan kontrol denetimleri sonucunda toplam 10,1 milyar liralık ek tahakkuk ve ceza kararı düzenlendi.

Söz konusu tutarın geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 32 arttığı bildirildi.

142 bin 768 beyanname yeniden incelendi

Ticaret Bakanlığının açıklamasına göre ikincil kontrol çalışmaları, 18 Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğü bünyesindeki kontrol şubeleri tarafından yürütüldü.

Hazırlanan 717 ikincil kontrol raporu kapsamında toplam 142 bin 768 gümrük beyannamesi ikinci kez incelendi.

İncelemelerde 3 bin 606 firma tarafından tescil ettirilen 23 bin 132 gümrük beyannamesinde usulsüzlük tespit edildi.

Beyannamelere 8,3 milyar liralık işlem

Usulsüzlük tespit edilen gümrük beyannameleri için toplam 8,3 milyar liralık ek tahakkuk ve ceza kararı düzenlendi.

İkincil kontrol incelemeleri sonucunda ortaya çıkan bu tutar, 2025 yılının aynı dönemine göre yüzde 37 arttı.

Bakanlığın verilerine göre yeniden incelenen 142 bin 768 beyannamenin yaklaşık yüzde 16’sında usulsüzlük belirlendi.

Riskli görülen 160 firma denetlendi

Ticaret Araştırmaları ve Risk Değerlendirme Genel Müdürlüğü tarafından ileri veri analitiği yöntemleri kullanılarak riskli firmalar belirlendi.

Belirlenen firmalar, Ticaret Bakanlığı müfettişleri tarafından sonradan kontrol denetimine alındı. Bu kapsamda 2026’nın ilk sekiz ayında 160 firma denetlendi.

Firma denetimleri sonucunda toplam 1,8 milyar liralık ek tahakkuk ve ceza kararı düzenlendi. Bu tutar, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 12 artış gösterdi.

Toplam tutar yüzde 32 arttı

İkincil kontrol beyanname incelemelerinde düzenlenen 8,3 milyar liralık işlem ile sonradan kontrol edilen firmalara yönelik 1,8 milyar liralık işlem birlikte değerlendirildiğinde toplam tutar 10,1 milyar liraya ulaştı.

Böylece gümrük ve dış ticaret denetimleri sonucunda düzenlenen ek tahakkuk ve ceza kararlarının toplam tutarı, bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 32 yükseldi.

Açıklanan 10,1 milyar liralık rakamın yalnızca para cezalarından oluşmadığı; denetimler sonucunda belirlenen ek vergi tahakkuklarını da kapsadığı belirtildi.

Denetimler devam edecek

Ticaret Bakanlığı, denetimlerle dış ticaret işlemlerindeki vergi kayıp ve kaçağının önlenmesinin amaçlandığını bildirdi.

Kontrollerin aynı zamanda gümrük işlemlerini mevzuata uygun biçimde gerçekleştiren firmaların haklarını korumayı hedeflediği kaydedildi.

Bakanlık, geçmiş dönemlere ait gümrük ve dış ticaret işlemlerinin incelenmesine ve riskli firmalara yönelik denetimlerin sürdürülmesine devam edileceğini açıkladı.

Cuma günü son bir haftanın en yüksek seviyesini gören spot altının ons fiyatı, yeni haftanın ilk işlemlerinde yüzde 0,5 değer kaybederek 4 bin 356 dolar civarında dengelendi.

Gram altın da ons fiyatındaki gerilemenin etkisiyle yüzde 0,4 düşerek 6 bin 836 liradan işlem gördü. Fiyatlar, haberin güncellendiği 08.24 itibarıyla kaydedilen piyasa seviyelerini yansıtıyor.

Gümüş altından ayrıştı

Altın fiyatlarında düşüş görülürken, gümüş piyasasında yukarı yönlü hareket yaşandı.

Spot gümüşün ons fiyatı yüzde 0,8 artarak 66,76 dolara yükseldi. Böylece gümüş, haftanın ilk işlemlerinde altından olumlu yönde ayrıştı.

Piyasaların gözü Orta Doğu’daki gelişmelerde

Altın piyasasının yönü üzerinde Orta Doğu’da devam eden askerî ve siyasi gerilim belirleyici olmayı sürdürüyor.

ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a yönelik açıklamaları ve İran ordusunun olası bir saldırıya karşılık vereceğini duyurması, küresel piyasalardaki risk algısını yüksek tutuyor.

Jeopolitik gerilimler normal koşullarda güvenli liman talebini artırarak altını destekleyebiliyor. Ancak mevcut süreçte gerilimin petrol fiyatları, enerji maliyetleri ve enflasyon üzerindeki olası etkileri, merkez bankalarının faizleri daha uzun süre yüksek tutabileceği beklentisini güçlendiriyor. Bu durum altın üzerindeki güvenli liman etkisini sınırlıyor.

Petrol fiyatlarının seyri izleniyor

Suudi Arabistan’dan gerçekleştirilen sevkiyatların toparlanabileceği beklentisi petrol fiyatlarında gerilemeye yol açtı. Buna karşılık Yemen’deki Husilerin eylemleri nedeniyle bölgedeki belirsizlik devam ediyor.

Petrol fiyatlarındaki dalgalanmanın enerji maliyetleri ve küresel enflasyon üzerindeki etkileri, merkez bankalarının para politikalarına ilişkin beklentiler üzerinden altın fiyatlarına yansıyor.

Enerji fiyatlarının yeniden yükselmesi, enflasyonla mücadeleyi zorlaştırabileceği için faizlerin daha uzun süre yüksek tutulması veya yeni faiz artırımlarının gündeme gelmesi ihtimalini güçlendiriyor.

Yüksek faiz beklentisi altını baskılıyor

İran bağlantılı gerilimin enerji maliyetlerini ve enflasyonist baskıları artırabileceği endişesi, küresel merkez bankalarının parasal sıkılaşmayı sürdürebileceği beklentisini öne çıkardı.

Japonya Merkez Bankasının faiz artırımına gitmesinin ardından ABD Merkez Bankası ve Avrupa Merkez Bankasının izleyeceği yol da piyasaların yakın takibinde bulunuyor.

Minneapolis Fed Başkanı Neel Kashkari’nin enflasyonun hâlâ yüksek seyrettiğine yönelik açıklamaları da faizlerin beklenenden daha uzun süre yüksek kalabileceği beklentisini destekledi.

Faiz getirisi sağlamayan altın, yüksek faiz dönemlerinde tahvil ve mevduat gibi getirili yatırım araçları karşısında daha az cazip hâle gelebiliyor. Bu nedenle jeopolitik risklerin devam etmesine rağmen artan faiz beklentileri altın talebini ve fiyatlarını baskı altında tutuyor.

Altında yönü belirleyecek gelişmeler

Altın piyasasında önümüzdeki dönemde şu başlıkların belirleyici olması bekleniyor:

• Orta Doğu’daki askerî ve siyasi gelişmeler,
• İran ile ABD arasındaki gerilimin seyri,
• Petrol ve diğer enerji fiyatlarındaki değişim,
• Küresel enflasyon verileri,
• Fed, ECB ve diğer merkez bankalarının faiz kararları,
• Merkez bankası yetkililerinden gelecek açıklamalar.

Akdeniz, Karadeniz ve Doğu Anadolu’nun bazı kesimlerinde yerel sağanak ve gök gürültülü sağanak beklenirken, Güneydoğu Anadolu’nun doğusunda toz taşınımı görülecek.

Adana ve çevresinde sağanak bekleniyor

Akdeniz Bölgesi’nin parçalı ve çok bulutlu geçeceği tahmin ediliyor. Toroslar mevkisi ile Burdur, Isparta, Adana ve Osmaniye çevrelerinde yerel sağanak ve gök gürültülü sağanak bekleniyor.

Antalya ve Mersin’in iç kesimleri ile Hatay’ın kıyı bölgelerinde de yerel yağışların etkili olacağı öngörülüyor.

Adana’da günün en yüksek sıcaklığının 33, Antalya ve Hatay’da ise 30 derece olması bekleniyor.

Yağış beklenen bölgeler

Meteoroloji Genel Müdürlüğünün tahminine göre yerel sağanak ve gök gürültülü sağanak beklenen yerler şöyle:

• Akdeniz’in Toroslar kesimi,
• Burdur, Isparta, Adana ve Osmaniye çevreleri,
• Antalya ve Mersin’in iç kesimleri,
• Hatay’ın kıyı bölgeleri,
• Kocaeli çevresi,
• Batı Karadeniz’in iç kesimleri,
• Giresun kıyıları dışında Doğu Karadeniz,
• Samsun ve Ordu’nun iç kesimleri,
• Erzincan, Erzurum, Ardahan ve Kars çevreleri.

Yağışların yerel nitelikte olacağı ve bazı bölgelerde gök gürültüsüyle birlikte görüleceği tahmin ediliyor.

Güneydoğu’da toz taşınımı

Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nin doğu kesimlerinde gün boyunca toz taşınımının etkili olması bekleniyor.

Toz taşınımının görüş mesafesinde azalma, hava kalitesinde düşüş ve ulaşımda aksamalara yol açabileceği belirtiliyor. Solunum yolu rahatsızlığı bulunanların, yaşlıların ve çocukların dikkatli olması gerekiyor.

Sıcaklıklarda önemli değişiklik beklenmiyor

Hava sıcaklıklarında önemli bir değişiklik öngörülmüyor. Sıcaklıkların ülke genelinde mevsim normalleri civarında seyredeceği tahmin ediliyor.

Rüzgârın ise genellikle hafif, zaman zaman orta kuvvette esmesi bekleniyor.

Marmara

Bölgenin parçalı ve çok bulutlu, Kocaeli çevresinin ise yerel sağanak yağışlı geçeceği tahmin ediliyor.

• İstanbul: 26 derece
• Bursa: 27 derece
• Çanakkale: 30 derece

Ege

Ege Bölgesi’nde havanın parçalı bulutlu olması bekleniyor. Bölge genelinde önemli bir yağış öngörülmüyor.

• İzmir: 30 derece
• Denizli: 32 derece
• Muğla: 31 derece

Akdeniz

Bölgenin parçalı ve çok bulutlu; iç ve yüksek kesimler ile Hatay kıyılarının yerel sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı geçeceği tahmin ediliyor.

• Adana: 33 derece
• Antalya: 30 derece
• Hatay: 30 derece

İç Anadolu

İç Anadolu Bölgesi’nde parçalı ve çok bulutlu havanın etkili olması bekleniyor.

• Ankara: 27 derece
• Eskişehir: 26 derece
• Konya: 26 derece

Batı Karadeniz

Bölgenin parçalı ve çok bulutlu, iç kesimlerinin ise yerel sağanak yağışlı geçeceği öngörülüyor.

• Bolu: 23 derece
• Düzce: 25 derece
• Zonguldak: 23 derece

Orta ve Doğu Karadeniz

Orta ve Doğu Karadeniz’in parçalı ve çok bulutlu geçmesi bekleniyor. Giresun kıyıları dışında Doğu Karadeniz ile Samsun ve Ordu’nun iç kesimlerinde yerel sağanak öngörülüyor.

• Samsun: 25 derece
• Trabzon: 24 derece
• Rize: 25 derece

Doğu Anadolu

Bölgenin parçalı ve çok bulutlu; Erzincan, Erzurum, Ardahan ve Kars çevrelerinin yerel sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı geçeceği tahmin ediliyor.

• Erzurum: 25 derece
• Malatya: 30 derece
• Van: 25 derece

Güneydoğu Anadolu

Bölgenin parçalı ve az bulutlu, doğu kesimlerinin ise toz taşınımının etkisi altında olması bekleniyor.

• Amed: 33 derece
• Gaziantep: 31 derece
• Urfa: 33 derece

Saygı duruşunda bulunulması ve İstiklal Marşı’nın okunmasıyla başlayan kongrede MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli’nin parti teşkilatına gönderdiği yazılı mesaj okundu.

“Türkiye’nin geleceğini önceleyen bir hareketiz”

Bahçeli mesajında, MHP’nin 56 yılı aşan siyasi mücadelesi boyunca millet ve devlet çıkarlarını kişisel hesapların üzerinde tuttuğunu savundu.

Partisinin günübirlik siyasi hesaplara teslim olmadığını ve Türkiye’nin geleceğini öncelediğini ifade eden Bahçeli, mesajında şunları kaydetti:

“56 yılı aşan kutlu siyasi mücadelesi boyunca; asırların süzgecinden geçerek günümüze ulaşan fikir, dava ve ülkü mirasını kararlılıkla taşıyan, milletini ve devletini her türlü şahsi hesabın, dar çıkarın ve gelip geçici menfaatin üstünde gören, günübirlik siyasi hesaplara teslim olmayan, daima millî hedefleri ve Türkiye’nin istikbalini önceleyen Milliyetçi Hareket Partisinin her bir mensubuna şükranlarımı sunuyorum.”

“Birlik ve dirliğin teminatı olmaya devam edeceğiz”

Milliyetçi-Ülkücü Hareket’in Türkiye Cumhuriyeti’nin geleceğinin güvencesi olduğunu ileri süren Bahçeli, Ankara İl Kongresi’nin “olgunluk, vakar ve kardeşlik iklimi” içerisinde gerçekleştirileceğine inandığını belirtti.

Bahçeli, “Milliyetçi-Ülkücü Hareket, dün olduğu gibi bugün de Türk milletinin birlik ve dirliğinin teminatı, Türkiye Cumhuriyeti’nin geleceğinin güvencesi olmaya devam edecektir” ifadelerini kullandı.

Bölgesel çatışmalara dikkat çekti

Dünyada belirsizliklerin arttığını ve Türkiye’nin çevresinde büyük çatışmalar yaşandığını belirten Bahçeli, partisinin ülkenin geleceğiyle ilgili konularda sorumluluk almaya devam edeceğini söyledi.

Bahçeli, gerektiğinde inisiyatif aldıklarını ancak Türkiye Cumhuriyeti’nin geleceğini ve Türk milletinin çıkarlarını tehlikeye atmadıklarını savunarak şöyle devam etti:

“Bugün de aynı inanç, aynı şuur ve sorumlulukla, dünyanın çalkantılar içinde her açıdan belirsizlikler yaşadığı bir dönemde, bölgemizde yaşanan büyük çatışmaların ikliminde devletimizi yaşatmak, milletimizi birlik ve dirlik içinde diri tutmak, Türk dünyasını bütünleştirmek için sizlerle birlikte lider ülke Türkiye hedeflerimize ulaşmanın gayreti içerisindeyiz.”

“Kardeşliğin güçlendirilmesi tarihsel önemde”

Cumhuriyet’in ikinci yüzyılında Türkiye’yi daha güçlü ve etkili bir konuma taşımanın ortak hedefleri olduğunu ifade eden Bahçeli; toplumsal huzur, millî birlik ve kardeşliğin güçlendirilmesine yönelik sürecin yalnızca bir güvenlik meselesi olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirtti.

Sürecin kaynakların kalkınmaya yönlendirilmesi ve Türkiye’nin geleceğine ilişkin hedeflerin önündeki engellerin kaldırılması açısından tarihsel önem taşıdığını savunan Bahçeli, bölgesel ve küresel gelişmeler dikkatle takip edildiğinde MHP’nin yaklaşımındaki haklılığın görüleceğini ileri sürdü.

“Oy kaygısıyla hareket etmeyeceğiz”

Bahçeli, Türkiye’nin birlik ve bütünlüğünün korunması konusunda taviz vermeyeceklerini belirterek mesajını şu sözlerle sürdürdü:

“Bin yıllık kardeşliğimizi referans alıp millî birliğimizi ve duruşumuzu koruyacak, Türkiye Cumhuriyeti’nin ülkesi ve milletiyle sarsılmaz birlik ve bütünlüğünü nesiller boyu muhafaza edeceğiz.”

MHP’nin siyasi kararlarını oy hesabına göre almadığını savunan Bahçeli, şu ifadeleri kullandı:

“Siyasi tarihimiz boyunca olduğu gibi oy kaygısıyla değil, vatan sevdasıyla hareket edeceğiz; gelecek seçimleri değil, gelecek nesilleri düşüneceğiz.”

“Duruşumuzu tavizsiz sürdüreceğiz”

Bahçeli; milletin birliği, devletin devamlılığı ve toplumsal huzurun güçlendirilmesi konularındaki tutumlarını sürdüreceklerini belirtti.

MHP kadrolarının yenilendiğini ve parti teşkilatlarının birlik içinde hareket edeceğini ifade eden Bahçeli, “Her türlü fitne ve fesada rağmen, üç hilalin gölgesinde yenilenmiş ve kenetlenmiş kadrolarımızın heyecanı ve millî mayayı temsil etmenin sorumluluğuyla duruşumuzu tavizsiz sürdüreceğiz” dedi.

İŞKUR’a kayıtlı iş arayanların sayısı, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 1,6 artarak 2 milyon 337 bin 718’e ulaştı. Kayıtlı iş arayanların sayısı Ağustos 2025’te 2 milyon 301 bin 551 olarak açıklanmıştı.

Buna göre İŞKUR’a kayıtlı iş arayanların sayısı bir yılda 36 bin 167 kişi arttı.

İş arayanların yarısından fazlası kadın

İŞKUR verilerine göre kayıtlı iş arayanların yüzde 51,1’ini kadınlar, yüzde 48,9’unu erkekler oluşturdu.

Bu oranlar üzerinden değerlendirildiğinde İŞKUR’a kayıtlı yaklaşık 1 milyon 194 bin kadın ile 1 milyon 143 bin erkeğin iş aradığı görülüyor.

İş arayanlar arasında kadınların çoğunlukta bulunmasına karşın işe yerleştirme rakamlarında erkeklerin belirgin şekilde öne çıkması dikkat çekti.

Her dört iş arayandan biri genç

İŞKUR’a kayıtlı iş arayanların yüzde 24,3’ü 15-24 yaş grubundaki gençlerden oluştu. Bu oran, kuruma kayıtlı yaklaşık her dört iş arayandan birinin genç olduğunu gösterdi.

Açıklanan oran üzerinden yapılan hesaplamaya göre İŞKUR’a kayıtlı 15-24 yaş grubundaki iş arayanların sayısı yaklaşık 568 bine ulaşıyor.

Ancak bu sayı, Türkiye’deki genç işsizlerin tamamını değil, yalnızca İŞKUR’a kaydını yaptırmış iş arayan gençleri kapsıyor.

Ağustosta yaklaşık 100 bin kişi işe yerleştirildi

İŞKUR aracılığıyla Ağustos 2026’da toplam 99 bin 815 kişi işe yerleştirildi.

İşe yerleştirilenlerin dağılımı şöyle gerçekleşti:

• 60 bin 487 erkek,
• 39 bin 328 kadın.

İşe yerleştirilenlerin yüzde 60,6’sını erkekler, yüzde 39,4’ünü ise kadınlar oluşturdu.

Kadınlar kayıtlı iş arayanların yarısından fazlasını oluşturmasına rağmen işe yerleştirilenler içindeki paylarının yüzde 40’ın altında kalması, istihdama erişimdeki cinsiyet farkını bir kez daha gösterdi.

Sekiz ayda 947 bin kişi işe yerleştirildi

2026 yılının ocak-ağustos döneminde İŞKUR aracılığıyla işe yerleştirilenlerin toplam sayısı 947 bin 120’ye ulaştı.

Yılın ilk sekiz ayında en fazla işe yerleştirme yapılan meslekler şunlar oldu:

• Turizm ve Otelcilik Elemanı,
• Özel Güvenlik Görevlisi (Silahsız),
• Reyon Görevlisi.

Sektörler açısından en fazla istihdam hareketliliği imalat sanayisinde gerçekleşti.

Açık iş sayısı 1,6 milyonu geçti

İŞKUR’a işverenler tarafından bildirilen açık iş sayısı yalnızca ağustos ayında 201 bin 790 olarak kaydedildi.

2026 yılının ilk sekiz ayında bildirilen toplam açık iş sayısı ise 1 milyon 616 bin 731’e yükseldi.

Açık işlerin yüzde 99,6’sının özel sektör işverenlerinden gelmesi dikkati çekti. Bu oran, İŞKUR’a bildirilen iş gücü talebinin neredeyse tamamının özel sektörden kaynaklandığını ortaya koydu.

En fazla personel aranan sektör imalat sanayisi

Ocak-ağustos döneminde en fazla açık iş 574 bin 530 ilanla imalat sanayisinde kaydedildi.

İşverenlerin en fazla personel aradığı meslekler ise şöyle sıralandı:

• Turizm ve Otelcilik Elemanı,
• Özel Güvenlik Görevlisi (Silahsız),
• Servis Elemanı ve Garson.

Veriler, açık işlerin özellikle imalat, turizm, güvenlik ve hizmet sektörlerinde yoğunlaştığını gösterdi.

İŞKUR’daki kayıtlı sayı toplam işsizliği göstermiyor

İŞKUR’un açıkladığı 2 milyon 337 bin 718 kişilik rakam, kuruma başvurarak kaydını aktif tutan iş arayanları kapsıyor. Bu nedenle söz konusu veri, Türkiye’deki toplam işsiz sayısıyla aynı anlama gelmiyor.

İŞKUR’a başvurmayanlar, kaydı pasif duruma düşenler ve iş aramaktan vazgeçenler bu sayının dışında kalabiliyor. Türkiye genelindeki resmî işsizlik verileri ise Türkiye İstatistik Kurumu tarafından hane halkı iş gücü araştırmaları üzerinden ayrıca açıklanıyor.

İŞKUR iş ilanlarına nasıl ulaşılır?

Kamu kurumları ile özel sektör işverenlerinin İŞKUR’a bildirdiği ilanlara kurumun internet şubesi üzerinden ulaşılabiliyor.

İş arayanlar, T.C. kimlik numarası ve şifreleriyle sisteme giriş yaptıktan sonra “İş İlanları” veya “Bana Uygun İşler” bölümlerinden ilanları inceleyebiliyor.

İlanlara başvurabilmek için İŞKUR kaydının aktif olması gerekiyor. Kaydı pasif duruma gelenlerin özgeçmiş bilgilerini güncelleyerek hesaplarını yeniden etkinleştirmesi gerekiyor.

İŞKUR’a kayıt olmak ve kurum üzerinden iş başvurusu yapmak için herhangi bir ücret alınmıyor.

Anayasa Mahkemesinin (AYM) temel hak ve özgürlüklere ilişkin beş bireysel başvuru kararı, 21 Eylül 2026 tarihli ve 33377 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı.

Kararlarda mahkemeye erişim hakkı, gerekçeli karar hakkı, maddi ve manevi varlığın korunması ve geliştirilmesi hakkı, mülkiyet hakkı ve ifade özgürlüğü ele alındı.

AYM, incelenen beş başvurunun dördünde hak ihlali bulunduğuna ve ihlallerin sonuçlarının ortadan kaldırılması amacıyla yeniden yargılama yapılmasına karar verdi. Bir başvuruda ise ihlal olmadığına hükmetti.

İşe iade davasının reddedilmesi mahkemeye erişim hakkını ihlal etti

Ulaş Özel tarafından yapılan 2022/82055 numaralı bireysel başvuru, işe iade talebiyle açılan davanın zorunlu arabuluculuk şartının yerine getirilmediği gerekçesiyle reddedilmesine ilişkindi.

Özel güvenlik görevlisi olarak çalışan başvurucunun iş sözleşmesi feshedilmiş, açtığı işe iade davası İzmir 11. İş Mahkemesi tarafından kabul edilmişti. Mahkeme, işverenin gerçekleştirdiği feshin geçersizliğine ve başvurucunun işe iadesine karar vermişti.

Ancak İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi, arabuluculuk başvuru formunda “işe iade” seçeneğinin işaretlenmediği gerekçesiyle yerel mahkemenin kararını kaldırmış ve davayı dava şartı yokluğundan reddetmişti.

AYM, arabuluculuk sürecinin sonunda düzenlenen tutanakta işe iade talebinin açıkça yer aldığına dikkat çekti. Mahkeme, Bölge Adliye Mahkemesinin yaklaşımını “aşırı şekilci” buldu.

Kararda, işe iadenin arabuluculuk görüşmelerine dahil edilmediğini söylemenin mümkün olmadığı belirtilerek, davanın esasının incelenmeden reddedilmesinin başvurucuya ağır bir külfet yüklediği kaydedildi.

AYM, Anayasa’nın 36. maddesiyle güvence altına alınan adil yargılanma hakkı kapsamındaki mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğine oybirliğiyle karar verdi.

İhlalin giderilmesi için yeniden yargılama yapılmasına hükmedilirken başvurucunun 50 bin lira maddi ve 50 bin lira manevi tazminat talebi reddedildi. Başvurucuya 40 bin 664 lira yargılama gideri ödenmesine karar verildi.

Memurluktan çıkarma dosyasında gerekçeli karar hakkı ihlali

Kimliği karar gereğince gizli tutulan A.B.’nin 2022/91046 numaralı başvurusu, devlet memurluğundan çıkarılmasına ilişkin disiplin cezasının iptali istemiyle açtığı davaya dayanıyor.

Başvurucu, yargılama sırasında ileri sürdüğü ve davanın sonucunu değiştirebilecek nitelikte olduğunu belirttiği iddiaların mahkeme kararında karşılanmadığını savundu.

AYM, mahkemelerin tarafların bütün iddialarına ayrıntılı yanıt verme zorunluluğu bulunmasa da davanın sonucuna etkili temel iddiaları gerekçeli şekilde değerlendirmesi gerektiğini vurguladı.

Yüksek Mahkeme, başvurucunun sonuca etkili iddialarının karşılanmaması nedeniyle Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan gerekçeli karar hakkının ihlal edildiğine hükmetti.

İhlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için dosyanın yeniden yargılama yapılmak üzere Ankara 4. İdare Mahkemesine gönderilmesine karar verildi. Başvurucuya 40 bin 664 lira yargılama gideri ödenecek.

Tıbbi ihmal iddiasında eksik inceleme: AYM’den ihlal kararı

Ebubekir Çirci ve Şerife Çirci’nin 2021/10952 numaralı başvurusu, tıbbi ihmal ve sağlık hizmetinin organizasyonundaki eksiklikler nedeniyle bebeklerinden birinin ölü doğduğu, diğerinin ise doğumdan sonra tedavi görmek zorunda kaldığı iddialarına ilişkin davanın reddedilmesini konu aldı.

Başvurucular, açtıkları tazminat davasının eksik incelemeyle reddedildiğini belirterek maddi ve manevi varlıklarının korunması ve geliştirilmesi hakkının ihlal edildiğini ileri sürdü.

AYM, olayın koşullarının ve sağlık hizmetinin sunulmasına ilişkin iddiaların etkili biçimde araştırılmadığı sonucuna ulaştı.

Mahkeme, Anayasa’nın 17. maddesiyle güvence altına alınan maddi ve manevi varlığın korunması ve geliştirilmesi hakkının ihlal edildiğine oybirliğiyle karar verdi.

İhlalin giderilmesi için Sivas İdare Mahkemesinde yeniden yargılama yapılmasına hükmedildi. Başvurucuların tazminat talebi reddedilirken 40 bin 487 lira yargılama giderinin müştereken ödenmesine karar verildi.

Başvurucuların makul sürede yargılanma hakkına ilişkin şikâyeti, başvuru yollarının tüketilmemesi; hükmün denetlenmesini talep etme hakkına ilişkin şikâyeti ise konu bakımından yetkisizlik gerekçesiyle kabul edilemez bulundu.

Kamulaştırmasız el atmada mülkiyet hakkı ihlali

Müktat Gürcü ve diğerlerinin 2020/38884 numaralı başvurusu, bir taşınmaza usulüne uygun kamulaştırma yapılmadan ve bedeli ödenmeden el atıldığı iddiasıyla açılan tazminat davasının hak düşürücü süre gerekçesiyle reddedilmesine ilişkindi.

AYM, başvuruculardan Müktat Gürcü yönünden dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verdi. Diğer başvurucuların şikâyetleri yönünden ise mülkiyet hakkı ihlali bulundu.

Mahkeme, taşınmazın kamulaştırma işlemi tamamlanmadan kullanılması ve buna karşı açılan davanın hak düşürücü süre gerekçesiyle reddedilmesi nedeniyle Anayasa’nın 35. maddesiyle güvence altına alınan mülkiyet hakkının ihlal edildiğine hükmetti.

İhlalin sonuçlarının giderilmesi amacıyla Malatya 3. Asliye Hukuk Mahkemesinde yeniden yargılama yapılmasına karar verildi.

Başvurucuların tazminat talebi reddedilirken 40 bin 446 lira yargılama giderinin müştereken ödenmesine hükmedildi.

Cezaevinde süreli yayına erişim başvurusunda ihlal bulunmadı

Kadir Uysal’ın 2022/107174 numaralı başvurusu, ceza infaz kurumunda süreli bir yayına erişim talebinin reddedilmesi nedeniyle ifade özgürlüğünün ihlal edildiği iddiasına ilişkindi.

AYM, başvuruyu kabul edilebilir bulmasına karşın yaptığı esas incelemesi sonucunda Anayasa’nın 26. maddesinde güvence altına alınan ifade özgürlüğünün ihlal edilmediğine karar verdi.

Adli yardım talebi kabul edilen başvurucu, yargılama giderlerini ödemekten tamamen muaf tutuldu.

Dört dosya yeniden görülecek

Resmî Gazete’de yayımlanan kararların sonucunda dört dosya ilgili mahkemelerde yeniden ele alınacak:

• Ulaş Özel’in işe iade davası İzmir’de,
• Kimliği gizlenen kamu görevlisinin disiplin dosyası Ankara’da,
• Ebubekir Çirci ve Şerife Çirci’nin sağlık hizmetine ilişkin tazminat davası Sivas’ta,
• Kamulaştırmasız el atma dosyası ise Malatya’da yeniden görülecek.

AYM kararlarında yeniden yargılamanın bir tercih değil, tespit edilen ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yerine getirilmesi gereken anayasal bir yükümlülük olduğu vurgulandı.

Not: İlk öneride yer alan “Anayasa Mahkemesinin beş hak ihlali kararı” başlığı doğru değildi. Beş başvurudan dördünde ihlal, birinde ihlal olmadığı kararı verildi. Bu nedenle en doğru başlık, “AYM’den dört ihlal kararı” şeklindedir.

Yaklaşık 228 bin hak sahibinin yararlanabileceği kampanya kapsamında borcun tamamının peşin ödenmesinin yanı sıra kısmi ödeme seçeneği de sunulacak.

Başvurular 19 Ekim’de sona erecek

Kampanya 22 Eylül 2026 Salı günü başlayacak. Hak sahipleri, 19 Ekim 2026 tarihine kadar gayrimenkul satış sözleşmesini imzaladıkları aracı bankaya başvurabilecek.

Belirlenen tarihten sonra yapılacak borç kapatma veya kısmi ödeme işlemlerinde yüzde 25 indirim uygulanmayacak.

Kimler kampanyadan yararlanabilecek?

Kampanyadan yararlanmak isteyen hak sahiplerinde şu koşullar aranacak:

• Geri ödeme taksitlerinin en geç Haziran 2025’in sonuna kadar başlamış olması,
• Başvuru tarihi itibarıyla vadesi geçmiş taksit borcunun bulunmaması,
• Geriye dönük emlak vergisi borcunun olmaması,
• Kalan taksit sayısının 12 aydan fazla olması gerekiyor.

Kalan taksit sayısı 12 ay veya daha az olan konut ve iş yeri alıcıları kampanyadan yararlanamayacak.

Borcun tamamını kapatanlara yüzde 25 indirim

Kampanya kapsamında kalan borcunun tamamını peşin olarak ödeyen hak sahiplerine borç bakiyesi üzerinden yüzde 25 indirim uygulanacak.

Kat mülkiyeti kurulmuş projelerde borcunu tamamen kapatan hak sahiplerine tapuları teslim edilecek.

Kısmi ödeme yapanlar da yararlanabilecek

Borcunun tamamını kapatacak maddi imkâna sahip olmayan hak sahiplerine de kısmi ödeme seçeneği sunulacak.

Buna göre hak sahipleri, borç bakiyesinin yüzde 25’inden az olmamak koşuluyla yapacakları peşin ödemelerde yüzde 25 indirimden yararlanabilecek. İndirim yalnızca peşin olarak ödenen bölüm üzerinden uygulanacak.

Bankadan konut kredisi kullanılabilecek

Hak sahipleri, borç kapatma işlemi için satış sözleşmesini imzaladıkları aracı bankadan konut kredisi kullanabilecek.

Başvurular yalnızca sözleşmenin imzalandığı banka aracılığıyla gerçekleştirilecek.

Başvuru sırasında hangi belgeler istenecek?

Borcunu kapatarak tapusunu almak isteyen hak sahiplerinden başvuru sırasında şu belgeler talep edilecek:

• Belediyeden alınmış emlak beyan değeri belgesi,
• Geçerliliği devam eden Zorunlu Deprem Sigortası (DASK) poliçesi.

TOKİ’nin yüzde 25 indirim kampanyası, 19 Ekim 2026 tarihinde sona erecek. Bu tarihten sonra yapılacak başvurular kabul edilmeyecek ve ödemelere indirim uygulanmayacak.

Naomi Klein ile Astra Taylor’ın “Kıyamet Faşizmi”, Gil Durán’ın ise “Nerd Reich” olarak adlandırdığı yeni otoriter dalga; ekonomik, ekolojik ve kurumsal çöküşü önlemeyi değil, kaçınılmaz kabul ederek ayrıcalıklı bir azınlığın hayatta kalmasını hedefliyor. Yapay zekâdan gözetim sistemlerine, algoritmalardan savaş teknolojilerine kadar uzanan dijital araçlar ise bu anlayışın yalnızca propaganda kanalı değil, ayrımcılığı ve tahakkümü hayata geçiren altyapısı haline geliyor.

Silicon Valley merkezli veri analizi ve savunma şirketi Palantir’in yayımladığı bir işe alım ilanında yer alan “Batı için hesaplaşma anı geldi” ve “Fabrikalarda, ameliyathanelerde ve savaş alanlarında hâkimiyet kurmak için çalışıyoruz” ifadeleri, teknoloji dünyasında giderek güç kazanan yeni siyasal dilin çarpıcı örneklerinden biri oldu.

İstihbarat servislerine, kolluk kuvvetlerine, ordulara, büyük şirketlere ve bazı sivil toplum kuruluşlarına veri temelli hizmetler sağlayan Palantir’in kullandığı bu dil, ileri teknoloji ile açık şiddet söyleminin nasıl yan yana geldiği sorusunu gündeme getiriyor.

Bir tarafta “akılcı”, tarafsız ve bilimsel olduğu ileri sürülen yapay zekâ sistemleri; diğer tarafta insanları kökenlerine, inançlarına, cinsiyetlerine ve aidiyetlerine göre ayıran, dünyayı “biz ve onlar” karşıtlığı üzerinden tanımlayan ilkel bir siyasal anlayış bulunuyor.

Peki ileri teknoloji ile otoriterlik arasındaki bu yakınlaşma nasıl açıklanabilir? Günümüzde faşizm ne anlama geliyor ve geçmiş yüzyılın faşist rejimlerinden hangi yönleriyle ayrılıyor?

Avustralya’daki Queensland Üniversitesi’nde dijital kültürler ve toplumlar alanında araştırmalar yürüten Luke Munn, Naomi Klein ile Astra Taylor’ın End Times Fascism and the Fight for the Living World ve gazeteci Gil Durán’ın The Nerd Reich: Silicon Valley Fascism and the War on Democracy adlı kitaplarını bu sorular üzerinden değerlendiriyor.

Geçmişin tekrarı değil, yeni koşullara uyarlanmış bir dönüşüm

“Faşizm” kavramı çoğu zaman iki dünya savaşı arasındaki Avrupa’yı, tek tip kıyafetlerle yürüyen kalabalıkları, aynı sloganları ve selamları tekrarlayan kitleleri, kan kırmızısı bayrakları ve büyük lider kültünü hatırlatıyor.

Bu görüntülerin geçmişte kaldığı, faşizmin tanımlandığı ve yenilgiye uğratıldığı düşünülüyor. Ancak Klein, Taylor ve Durán’ın ele aldığı gelişmeler, faşizmin ortadan kalkmadığını; günümüzün teknolojik, ekonomik ve toplumsal koşullarına uyarlanarak yeni biçimler kazandığını ileri sürüyor.

Naomi Klein ve Astra Taylor’a göre bugün karşı karşıya olunan durum, 20. yüzyıldaki faşizmin basit bir tekrarı değil. Faşist ideolojiler bu kez ekonomik çöküş, iklim krizi, teknolojik dönüşüm, kitlesel göç ve toplumsal güvencesizlikle beslenen daha geniş bir kıyamet anlayışıyla birleşiyor.

Yazarlar bu yeni yaklaşımı “kıyamet faşizmi” ya da “zamanın sonu faşizmi” olarak tanımlıyor.

Bu anlayışın temelinde, çok büyük bir şeyin sona ermekte olduğu düşüncesi bulunuyor. Ancak yaklaşan felakete karşı dayanışma, onarım ve ortak çözüm önerilmiyor. Bunun yerine kriz, acımasızlığı meşrulaştıran bir gerekçeye dönüştürülüyor.

Çöküşü önlemek değil, hızlandırmak

“Kıyamet faşizmi”, mevcut ekonomik, siyasal ve çevresel sistemlerin artık kurtarılamayacağı varsayımına dayanıyor.

Barınma giderleri karşılanamaz hale gelirken hayat pahalılığı büyüyor, ekonomik eşitsizlik derinleşiyor, ekosistemler tahrip ediliyor ve gezegenin sınırları zorlanıyor. Birbirinin üzerine binen bu krizler, geniş toplum kesimlerinde gelecek kaygısını artırıyor.

Fakat kıyametçi yaklaşım, krizlerin çözülmesi gerektiğini savunmuyor. Özellikle dinsel köktencilikle birleştiğinde, çöküşün durdurulması değil hızlandırılması gerektiği düşüncesine yöneliyor.

Bu anlayışa göre düzensizlik, çatışma ve kaos; daha büyük ve “kutsal” bir yeniden doğuşun öncesinde yaşanması gereken sancılar olarak görülüyor. Mevcut dünya yozlaşmış kabul ediliyor; dolayısıyla onarılması değil, yakılıp yıkılması ve seçilmiş bir topluluğun çıkarlarına göre yeniden kurulması isteniyor.

Siyasal faşizm ile kıyametçi din yorumları da tam bu noktada buluşuyor: Dünya herkes için kurtarılacak ortak bir yaşam alanı değil; ya bütünüyle yeniden inşa edilecek ya da ayrıcalıklı bir azınlık tarafından terk edilecek bir enkaz olarak değerlendiriliyor.

Bu bakış açısında “son” çoktan gelmiş durumda. Hayatta kalmanın yolu ise hızlandırılmış dönüşüme katılmak, kaynakları ele geçirmek ve kazananın her şeyi aldığı yeni düzende seçkinler arasında yer edinmek olarak sunuluyor.

Mesihçi hayaller, Gazze ve yeni toplum tasarımı

Klein ve Taylor, kitaplarını üç temel bölüm üzerinden kuruyor.

“Mesihçi Hayaller” başlıklı ilk bölümde Siyonist düşüncenin doğuşu ve tarihsel gelişimi ele alınıyor. Yazarlar, bu düşüncenin günümüzde Gazze’de bir toplumun yıkıntıları üzerine başka bir toplum kurma projesine dönüştüğünü ileri sürüyor.

Kitapta, Gazze’de yaşananların yalnızca “haklı intikam” ya da “ulusal güvenlik” söylemleriyle açıklanamayacağı savunuluyor. Klein ve Taylor’a göre bu politikanın arkasında, dinsel kehanetlerde bildirildiğine inanılan “son zamanları” yakınlaştırmaya yönelik kozmolojik bir amaç da bulunuyor.

Bu yaklaşım, bir toplumun ortadan kaldırılmasını başka bir toplum için “yeni ve görkemli bir aşamanın” başlangıcı olarak sunuyor. Yazarlar, kutsal savaş söylemi ile kültür savaşının böylece aynı siyasal hedefte birleştiğini belirtiyor.

“Buluta kaçış”: Yapay zekâ üzerinden kurtuluş hayali

Kitabın “Buluta Kaçış” başlıklı ikinci bölümünde, teknoloji devlerinin süper yapay zekâya duyduğu inanç inceleniyor.

Bazı teknoloji çevreleri, yapay zekânın insan zekâsını aşacağı ve insanla makine arasındaki sınırların ortadan kalkacağı “tekillik” anını insanlık tarihinin kaçınılmaz dönüm noktası olarak görüyor.

Bu gelecek kimi zaman ütopya, kimi zaman da insanlığın varlığını tehdit eden bir felaket olarak anlatılıyor. Ancak Klein ve Taylor’a göre yapay zekânın oluşturabileceği “varoluşsal risk” üzerine kurulan söylemler, çoğu zaman bu söylemleri üreten teknoloji çevrelerinin çıkarlarına hizmet ediyor.

Felaket tartışmaları, yatırımları ve kamuoyunun dikkatini teknoloji geliştirme yarışına yönlendiriyor. Böylece yapay zekânın gelecekte insanlığı yok edip etmeyeceği tartışılırken, söz konusu teknolojiyi bugün kontrol eden şirketlerin ekonomik ve siyasal gücü daha da artıyor.

Birleşmiş Milletler yetkililerinden sektörün eski çalışanlarına ve yapay zekâ alanının önde gelen bilim insanlarına kadar geniş bir çevre, son dönemde yapay zekânın insan hakları, eşitsizlik, savaş teknolojileri ve insanlığın geleceği bakımından taşıdığı risklere dikkat çekiyor.

Ancak kitap, tartışmanın yalnızca yapay zekânın bilinç kazanıp kazanmayacağına indirgenmesine karşı çıkıyor. Asıl güncel sorunun, teknolojinin kimler tarafından, hangi amaçlarla ve kimin çıkarı için kontrol edildiği olduğunu vurguluyor.

“Hazırlıkçı ülke”: Duvarlar, sınır dışı politikaları ve milyarderlerin sığınakları

“Prepper Nation”, yani “Felakete Hazırlanan Ülke” başlıklı üçüncü bölümde ise ABD’yi gelecekteki tehditlere karşı dev bir sığınağa dönüştürme düşüncesi ele alınıyor.

Bu anlayışta yabancılar, ülkenin saflığını bozan ve mevcut krizlerin sorumlusu olan topluluklar şeklinde gösteriliyor. Sınırların kapatılması, kitlesel sınır dışı uygulamaları ve toplumun etnik ya da dinsel çizgilerle yeniden düzenlenmesi savunuluyor.

Aynı sırada ekonomik ve teknolojik seçkinler, büyük çöküşten korunmak için kendi altyapılarını, finans sistemlerini, yapay devletlerini ve sığınaklarını kurmaya çalışıyor.

Bu sığınaklar yalnızca bir benzetme değil. Dünyanın en zengin insanlarının kriz, savaş, salgın ve çevresel yıkım ihtimaline karşı özel korunaklar hazırladığı biliniyor. Böylece ortak geleceği güvence altına almak yerine, çoğunluğun yaşayacağı felaketten ayrıcalıklı bir azınlığın kaçması hedefleniyor.

Klein ve Taylor’ın yaklaşımında kıyamet faşizminin özü de burada ortaya çıkıyor: Dünyayı herkes için yaşanabilir hale getirmek yerine, küçük bir grubun yıkımdan sağ çıkabileceği özel alanlar oluşturmak.

Çözüm: Kaçmak değil, “burada kalmak”

Klein ve Taylor’a göre kıyamet faşizmiyle mücadele etmenin ilk adımı, bu anlayışın temel varsayımını reddetmekten geçiyor.

Dünya, terk edilmesi gereken ve kurtarılması artık mümkün olmayan batık bir gemi değil. Çevresel, ekonomik ve toplumsal tahribat çok büyük olsa da onarım ihtimali tamamen ortadan kalkmış değil.

Yazarlar “gitmek” yerine “burada olmak” ve “kalmak” düşüncesini öne çıkarıyor. Bu yaklaşım, zarar görmüş gerçekliği kabul ederken onu iyileştirmek için gereken uzun, karmaşık ve zaman zaman yorucu ortak mücadeleden vazgeçmemeyi ifade ediyor.

Aksi halde yalnızca yaşam alanları değil, demokrasi de yakıp yıkma siyaseti izleyen otoriter güçlere terk edilmiş olacak.

New York Belediye Başkanı Zohran Mamdani’nin saha çalışmasına dayanan kampanyası; kentteki kültürel çeşitliliği, yemekleri, bayramları ve toplulukları sahiplenen yaklaşımı, kitapta “burada ve şimdi” anlayışının örneklerinden biri olarak gösteriliyor.

Kitap üzerine yayımlanan değerlendirmelerde de Klein ile Taylor’ın, servet yoğunlaşması, dinsel aşırılık, teknoloji seçkinleri ve siyasi demagoglar arasındaki ittifaka dikkat çektiği belirtiliyor. Yazarlar, bu yapıya karşı dayanışmayı, demokratik denetimi ve toplumun maddi sorunlarına çözüm üretecek politikaları öne çıkarıyor. The Guardian’ın kitap değerlendirmesi

Dinin otoriter amaçlarla kullanılması

Luke Munn’a göre End Times Fascism, farklı gazetecilik çalışmalarını bir araya getirerek günümüz siyasetinin anlaşılması için güçlü ve ilgi çekici bir çerçeve sunuyor.

Kitabın öne çıkan yanlarından biri, Yahudi-Hristiyan inançlarının genel kabul gören yorumlarıyla, bu inançların faşist girişimciler tarafından araçsallaştırılan biçimleri arasında ayrım yapması.

Aşırı sağcı köktenciler, kutsal metinlerden kendi siyasal amaçlarına uygun bölümleri seçerken adalet, merhamet, alçakgönüllülük ve yabancıyı koruma gibi temel ahlaki çağrıları görmezden geliyor.

ABD’nin Minnesota eyaletinde göçmenlik kurumu ICE tarafından yürütülen sınır dışı uygulamalarına karşı düzenlenen eylemlerde bazı kiliselerin ve inanç kuruluşlarının yer alması ise farklı bir dinsel yaklaşımın mümkün olduğunu gösterdi. İnanç toplulukları gösterilere katıldı, yemek dağıttı ve göçmenlere destek sundu.

Bu örnek, komşuyu ve yabancıyı sevmeye yönelik dinsel öğretilerin otoriterliğe değil, dayanışmaya da kaynaklık edebileceğini ortaya koyuyor.

Kitabın açmazı: Faşizm yalnızca güçlü erkeklerden mi ibaret?

Munn, Klein ile Taylor’ın çalışmasının önemli bir sınırlılığı bulunduğunu da belirtiyor.

Kitap, ideolojiyi sistemli biçimde çözümlemekten çok güçlü kişiler, belirli olaylar ve dikkat çekici mekânlar üzerinden ilerliyor. Böylece kıyamet faşizmi, büyük ölçüde siyasetçiler ile teknoloji patronlarının eylemleriyle özdeşleşiyor.

ABD Başkanı Donald Trump kitabın başından sonuna kadar tekrar tekrar ortaya çıkan ana figürlerden biri oluyor.

Ancak yazarlar kitabın sonunda kıyamet faşizminin Trump’tan ya da bugün öne çıkan güçlü erkeklerden ibaret olmadığını, bu kişilerden sonra da varlığını sürdüreceğini savunuyor.

Munn’a göre kitabın temel açmazı burada belirginleşiyor: Anlatının merkezindeki güçlü kişiler çıkarıldığında kıyamet faşizminin gündelik hayatta nasıl göründüğü yeterince açıklanamıyor.

İdeoloji manşetlerden indiğinde, milyarderlerin toplantılarından ve devlet yöneticilerinin konuşmalarından çıktığında nasıl varlığını sürdürüyor? Sıradan yurttaşların hayatına, arzularına ve korkularına nasıl yerleşiyor?

Silicon Valley’nin “Nerd Reich”ı

Gazeteci Gil Durán, The Nerd Reich adlı kitabında bakışını doğrudan Silicon Valley’ye yöneltiyor.

Uzun yıllardır San Francisco’da yaşayan Durán, dünyanın en zengin insanlarının yeni bir siyasal düzen kurma girişimlerini araştırıyor. Kitabın merkezindeki isim ise PayPal ve Palantir’in kurucularından milyarder Peter Thiel.

Durán, Thiel’i iş dünyasını, siyaseti ve dini tek bir güç merkezinde birleştiren kişi olarak tanımlıyor. Thiel, yalnızca yaptığı siyasi bağışlarla değil; kitapları, konuşmaları ve gelecek tasarımlarıyla da Silicon Valley merkezli yeni otoriter düşüncenin en etkili isimlerinden biri olarak gösteriliyor.

Thiel’in teknoloji sektörünün dışına çıkarak siyasal teşhislerde bulunması ve gelecekteki devlet düzenine ilişkin görüşler açıklaması, onun Washington’daki etkisini de büyütüyor.

Düşünsel kaynak: “Egemen Birey”

Durán’a göre bu fikirlerin önemli kaynaklarından biri, William Rees-Mogg ile finans danışmanı James Dale Davidson tarafından 1997’de yayımlanan The Sovereign Individual, Türkçesiyle Egemen Birey adlı kitap.

Eser, bilgi çağına geçişle birlikte ulus devletlerin zayıflayacağını, ekonomik ve bilişsel açıdan güçlü bireylerin devlet denetiminden kurtulacağını öngörüyor.

Durán bu kitabı Silicon Valley’deki otoriter ve aşırı bireyci düşüncenin kurucu metinlerinden biri olarak değerlendiriyor. Ancak Munn’a göre Durán da kitabın düşünsel yapısını derinlemesine incelemek yerine bazı temel tezlerini ve teknoloji dünyasında nasıl karşılandığını aktarmakla yetiniyor.

Musk, Vance, Altman, Andreessen ve yeni güç çevresi

Durán’ın çizdiği zengin ve etkili çevre yalnızca Peter Thiel’den oluşmuyor.

Elon Musk, ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ve OpenAI CEO’su Sam Altman bu çerçevede ele alınan tanınmış isimler arasında bulunuyor.

Kripto para girişimcisi Balaji Srinivasan, Silicon Valley’nin ABD’den kesin biçimde ayrılmasını savunuyor. Risk sermayesi yatırımcısı Marc Andreessen ise “teknokapitalin” hızlandırılması gerektiğini ileri sürerken demokrasiyi ilerlemenin önündeki bir engel gibi değerlendiriyor.

Bu isimlerin her biri, finans ve teknoloji sektörlerinden elde ettikleri büyük serveti siyasal ve toplumsal nüfuza dönüştürüyor. Böylece toplumun ve devletin nasıl yönetilmesi gerektiğine ilişkin kişisel görüşlerini, milyonlarca insanı etkileyebilecek projelere dönüştürme gücü kazanıyorlar.

Teknolojik faşizm nasıl tanımlanıyor?

Durán’a göre teknolojik faşizm; yapay zekâ, kripto paralar ve sosyal medya gibi güçlü teknolojileri, birbirine yakın küçük bir oligark grubunun yararına olacak otoriter hedeflerin hizmetine sokuyor.

Bu çevre, kamusal alanların ve hizmetlerin özelleştirilmesini, demokratik denetim mekanizmalarının etkisizleştirilmesini ve devletin şirket mantığıyla yeniden düzenlenmesini istiyor.

Ancak Munn, The Nerd Reichın teknolojik faşizmin temel değerlerini yeterince sistemli biçimde açıklayamadığı görüşünde.

Teknolojilerin otoriter hedeflere somut olarak nasıl hizmet ettiği, bu sürecin ABD’deki iktidar mücadelelerinin ötesinde ne gibi sonuçlar yaratabileceği ve bu ideolojinin toplumda nasıl karşılık bulduğu soruları büyük ölçüde yanıtsız kalıyor.

Kitapta teknolojik faşizmin yapay zekâ çağına uyarlanmış bir otoriterlik olduğu, algoritmalar aracılığıyla gerçekliği kontrol etmeyi ve yeni kuşak robotik ölüm araçları geliştirmeyi hedeflediği belirtiliyor. Fakat bu değerlendirme kapsamlı bir kuramsal çözümlemeye dönüştürülmüyor.

San Francisco siyasetinde teknoloji sermayesi

Durán’ın çalışmasının en güçlü yanı, on yıllık gazetecilik deneyiminden ve Silicon Valley içerisinden topladığı bilgilerden yararlanması.

Kitap, San Francisco Belediye Meclisi seçimlerinde teknoloji şirketleri ve milyarderlerden gelen büyük miktardaki paranın yerel siyaseti ilerici çizgiden muhafazakâr bir doğrultuya çekmek için nasıl kullanıldığını adım adım anlatıyor.

Ancak çok sayıda kişi, tarih ve olayın art arda sıralanması, kitabın temel düşünsel hattını zaman zaman belirsizleştiriyor.

Y Combinator CEO’su Garry Tan, dolandırıcılık suçlamalarıyla çöken FTX’in kurucusu Sam Bankman-Fried, teknoloji ile Hristiyanlığı yakınlaştırmayı amaçlayan etkinlikler düzenleyen Acts 17 oluşumundan Michelle Stephens, özel ürünlerle ölümsüzlüğe yaklaşabileceğini düşünen Bryan Johnson ve devletin bir şirket gibi yönetilmesini savunan Curtis Yarvin, bu geniş isimler galerisi içinde yer alıyor.

Özellikle Yarvin’in devleti bir tür start-up şirketine, yöneticisini de şirket CEO’suna dönüştürme düşüncesi Washington’daki bazı çevrelerde karşılık buluyor. Buna karşın kitap, Yarvin’in özel hayatını ve kişisel alışkanlıklarını ayrıntılı biçimde aktarırken bu fikirlerin neden ve nasıl etkili hale geldiğini açıklama görevini büyük ölçüde okuyucuya bırakıyor.

Sorun yalnızca milyarderler değil

Her iki kitapta da “büyük adam” merkezli bir anlatı öne çıkıyor.

Güçlü siyasetçiler, kendine güvenen teknoloji girişimcileri ve büyük kaynakları harekete geçirebilen milyarder yatırımcılar, otoriter dönüşümün başlıca aktörleri olarak sunuluyor. Bu isimleri görünür kılmak ve sorumluluklarını göstermek önemli olsa da yalnızca seçkinlere odaklanmak bazı temel soruları yanıtsız bırakıyor:

Faşist eğilimler toplumda nasıl doğuyor? Günümüz koşullarına nasıl uyarlanıyor? Hangi korkular, öfkeler ve arzular üzerinden güç kazanıyor? Otoriter değerler sıradan yurttaşlara nasıl anlatılıyor ve hangi araçlarla çekici hale getiriliyor?

Teknoloji ile faşizm arasındaki üçlü bağ

Bugünün insanı, aklı ve hesaplamayı yücelten algoritmalar, platformlar ve yapay zekâ modelleriyle çevrili. Buna rağmen siyasal alanda mitlerin, hoşgörüsüzlüğün, yabancı düşmanlığının ve barbarlığın geri dönüşüne tanık olunuyor.

Munn’a göre bu durum bir çelişki değil, bir programın parçası.

Teknofaşizm, gelişmiş teknolojileri köken, cinsiyet, kimlik ve sınırlar üzerinden dünyayı bölen otoriter ve gerici değerleri güçlendirmek için kullanıyor. Teknoloji bu süreçte üç temel işlev görüyor: büyütüyor, yabancılaştırıyor ve yönlendiriyor.

1. Teknoloji ayrımcılığı uygulamaya dönüştürüyor

Teknoloji, faşist düşünceleri yalnızca yaymakla kalmıyor; bu düşüncelerin somut olarak uygulanmasını da mümkün hale getiriyor.

Palantir ile ABD Göçmenlik ve Gümrük Muhafaza Birimi ICE arasındaki veri temelli sınır dışı işbirliği bunun dikkat çekici örneklerinden biri olarak gösteriliyor.

İnsanların izlenmesi, sınıflandırılması, yerlerinin belirlenmesi ve sınır dışı işlemlerinin planlanması; platformlar, yazılımlar, veri tabanları ve sunuculardan oluşan teknik bir sisteme dönüştürülüyor.

Böylece siyasal bir hedef, kiralanabilen ve çalıştırılabilen teknolojik bir altyapı üzerinden hayata geçiriliyor. Ayrımcılık, yalnızca bir konuşma ya da slogan olmaktan çıkıp otomatikleştirilmiş yönetsel uygulamaya dönüşüyor.

2. Teknoloji insanı yabancılaştırıyor, boşluğu mitler dolduruyor

Teknolojinin ikinci işlevi yabancılaşma yaratması.

İnsan ilişkilerinin, çalışma hayatının ve kamusal alanın dijital sistemler tarafından parçalanması, birçok kişide anlamsızlık ve denetimsizlik duygusu oluşturuyor. Bu boşluk ise karmaşık krizleri basit ve güçlü hikâyelerle açıkladığını ileri süren mitolojik anlatılar tarafından dolduruluyor.

“Büyük ikame” komplo teorisi bunun en bilinen örneklerinden biri. Bu teori, beyaz olmayan göçmenlerin planlı biçimde beyaz nüfusun yerini aldığı iddiasına dayanıyor.

Hayat pahalılığı, konut krizi, güvencesiz çalışma, toplumsal eşitsizlik ve iklim kaygısı gibi çok katmanlı sorunlar tek bir hedefe yöneltiliyor: göçmen.

Avustralya’daki göçmen karşıtı gösteriler, bu sürecin kaygı verici örnekleri arasında gösteriliyor. Birbiriyle bağlantılı ekonomik, siyasal ve çevresel sorunlar, tek bir günah keçisinin sorumlu tutulduğu güçlü bir mite dönüştürülüyor.

3. Teknoloji duyguları ve davranışları yönlendiriyor

Üçüncü işlev ise manipülasyon.

Dijital platformlar, kullanıcıların korkularını, arzularını, güvensizliklerini ve öfkelerini ölçerek bunları daha fazla etkileşim sağlayacak içeriklere dönüştürüyor.

“Manosfer” olarak adlandırılan erkek egemen dijital çevrelerde faaliyet gösteren fenomenler; kadın düşmanlığını, yetersizlik duygusunu ve yabancı korkusunu viral içeriklere çeviriyor.

Aşırı sağ çevrelerden ayrılan bazı eski aktivistler, radikalleşme sürecini bir tür dişli ya da mandal mekanizmasına benzetiyor. Kullanıcı, her adımda biraz daha sert ve aşırı içeriklerle karşılaşıyor; zamanla daha önce kabul etmeyeceği şiddet yanlısı ve insanlık dışı görüşleri benimseyebiliyor.

Algoritmalar burada yalnızca mevcut tercihleri yansıtmıyor. Kullanıcıyı belirli bir yönde ilerleten, öfkeyi ödüllendiren ve uç düşünceleri görünür kılan bir siyasal ortam oluşturuyor.

“Sıradan insanları inceliyorum, Nazileri değil”

Klein, Taylor ve Durán’ın kitapları, çağımızın içine giderek daha fazla sızan faşist dinamiklerin farklı yönlerini görünür hale getiriyor.

Ancak sorun yalnızca Trump, Thiel, Musk ya da diğer güçlü isimlerden ibaret değil. Teknofaşizmin kalıcı gücü; gündelik korkulara, ekonomik güvencesizliğe, kimlik kaygılarına ve insanların anlam arayışına seslenebilmesinden geliyor.

Bu nedenle olgu ne geçmişte kalmış bir siyasal sapma ne de uzak ülkelerde yaşanan istisnai bir gelişme olarak görülebilir. Munn’un aktardığı üzere, otoriter kişilikler üzerine yaklaşık 30 yıl çalışan bir araştırmacının şu sözü meselenin kapsamını özetliyor:

“Ben Nazileri değil, sıradan insanları inceliyorum.”

Kıyamet faşizminin mantığını anlamak, yalnızca teknoloji milyarderlerinin planlarını açığa çıkarmak anlamına gelmiyor. Aynı zamanda korkunun, eşitsizliğin, yabancılaşmanın ve algoritmik yönlendirmenin sıradan insanları otoriter düşüncelere nasıl yaklaştırdığını da incelemeyi gerektiriyor.

Bu yeni faşizmin temel vaadi, herkes için daha iyi bir gelecek kurmak değil; çöküşün kaçınılmaz olduğuna toplumu inandırarak kaynakları, güvenliği ve yaşam hakkını seçilmiş bir azınlığa ayırmak.

Buna karşı verilecek mücadelenin başlangıç noktası ise dünyanın gözden çıkarılacak bir enkaz olmadığını savunmak; yaşamı, demokrasiyi ve ortak geleceği “burada ve şimdi” birlikte korumak.

Bu haber-analiz, Queensland Üniversitesi Dijital Kültürler ve Toplumlar Araştırmacısı Luke Munn’un The Conversation’da yayımlanan “Naomi Klein’s new book calls out ‘end times fascism’. What is this – and what’s the role of big tech?” başlıklı makalesi temel alınarak hazırlanmıştır.

Adana Emek ve Demokrasi Platformu bileşenleri, 1 Eylül Dünya Barış Günü dolayısıyla İnönü Parkı’nda bir araya gelerek Atatürk Parkı’na yürüdü.

Türkçe ve Kürtçe sloganların atıldığı eylemde savaşlara, çatışmalara ve ayrımcılığa karşı barış çağrısı yapıldı. Platform adına ortak açıklamayı İHD Adana Şube Başkanı Av. Yasemin Dora Şeker okudu. Adana Emek ve Demokrasi Platformu bileşenleri, 1 Eylül Dünya Barış Günü kapsamında İnönü Parkı'nda bir araya geldi. Buradan Atatürk Parkı'na yürüyen kitle, savaşların son bulması, barışın ve demokratik çözümün sağlanması talebiyle mesaj verdi.

Yürüyüşün en önünde üzerinde herhangi bir yazı bulunmayan beyaz bir pankart taşındı. Barışı simgeleyen pankartın arkasında yürüyen kitle, yürüyüş boyunca Türkçe ve Kürtçe sloganlar attı; barış talebini dile getirdi.

Atatürk Parkı'ndaki etkinlikte ise farklı siyasi parti, sendika, meslek örgütü, kadın ve ekoloji örgütleri adına konuşmalar yapıldı.

Ortak açıklamayı Yasemin Dora Şeker okudu

Atatürk Parkı'nda gerçekleştirilen etkinlikte Adana Emek ve Demokrasi Platformu adına ortak açıklamayı İnsan Hakları Derneği (İHD) Adana Şube Başkanı Av. Yasemin Dora Şeker okudu.

Şeker, 1 Eylül Dünya Barış Günü'nün dünyanın birçok bölgesinde savaş, işgal, zorunlu göç, ayrımcılık ve ağır insan hakları ihlallerinin sürdüğü bir dönemde karşılandığını belirterek, Ortadoğu'daki çatışmalara ve Ukrayna'daki savaşa dikkat çekti.

Açıklamada, “Barış ertelenemez bir insan hakkıdır” vurgusu öne çıktı.

“Savaşların bedelini halklar ödüyor”

Platformun açıklamasında savaşların bedelini savaş kararlarını alanların değil, halkların ödediği ifade edildi.

Emekçilerin, yoksulların, kadınların ve çocukların savaşlarda yaşamını yitirdiğine dikkat çekilen açıklamada, milyonlarca insanın evlerinden ve topraklarından koparıldığı belirtildi.

Silahlanmaya ayrılan kaynaklarla halkların ekonomik koşulları arasındaki çelişkiye de dikkat çekilen açıklamada, “Silahlara milyarlar ayrılırken halkların ekmeği küçülüyor, silah şirketleri büyürken yoksulluk, göç ve ölüm büyüyor” denildi.

“Ortadoğu halklarının kaderi savaş değildir”

Adana'dan yapılan çağrıda Ortadoğu halklarının geleceğinin savaşla belirlenmemesi gerektiği vurgulandı.

Açıklamada Türklerin, Kürtlerin, Arapların, Farsların ve bölgedeki bütün halkların ve inançların eşit, özgür ve barış içinde yaşayabileceği bir geleceğin mümkün olduğu ifade edildi.

Platform, Türkiye'nin yakın tarihine de dikkat çekerek Kürt meselesinin güvenlikçi ve inkârcı politikalarla çözülemeyeceğini belirtti.

Açıklamada, yıllardır sürdürülen çatışmaların can kayıpları, zorunlu göç, köy boşaltmaları, zorla kaybetmeler, faili meçhul cinayetler, işkence ve temel hak ve özgürlüklerin sınırlandırılması gibi ağır sonuçlara yol açtığı kaydedildi.

“Yeni bir fırsat penceresi açıldı”

Kürt meselesinin çözümüne ilişkin değerlendirmelerin de yer aldığı açıklamada, bugün barışçıl ve demokratik çözüm açısından yeni bir fırsat penceresinin açıldığı ifade edildi.

Platform, Türkiye'de Kürt meselesinin demokratik ve barışçıl çözümü yönünde başlayan süreci önemsediklerini belirterek çözümün şiddet ve güvenlik politikalarıyla değil; demokrasi, hukuk, eşit yurttaşlık ve insan hakları temelinde gerçekleşmesi gerektiğini savundu.

Açıklamada, Kürt meselesinin demokratik çözümü ile Türkiye'nin demokratikleşmesinin birbirinden ayrı düşünülemeyeceği vurgulandı.

“Eşit yurttaşlık temelinde barış”

Platformun açıklamasında kalıcı barışın yalnızca silahların susmasından ibaret olmadığı belirtildi.

Barışın; yaşam hakkının güvence altına alındığı, özgürlüklerin korunduğu, eşit yurttaşlığın hayata geçirildiği, farklı kimlik ve inançların kendilerini özgürce ifade edebildiği ve hukukun üstünlüğünün egemen olduğu demokratik bir toplumsal düzenle mümkün olabileceği ifade edildi.

Açıklamada şu değerlendirmeye yer verildi:

“Eşit yurttaşlık, farklılıklarımızdan vazgeçerek birbirimize benzemek değil; Türk’ün Türk, Kürt’ün Kürt, Arabın Arap olarak, herkesin kendi kimliği, dili, kültürü ve inancıyla eşit haklara sahip olmasıdır.”

“Barış sürecinin aktif bileşenleri olmalıyız”

Platform, olası bir barış sürecinde siyasi aktörlerin yanı sıra kadınların, gençlerin, emekçilerin, hak savunucularının, akademisyenlerin ve sivil toplumun da söz sahibi olması gerektiğini vurguladı.

Açıklamada, insan hakları örgütleri, meslek kuruluşları, sendikalar, kadın ve gençlik örgütleri ile yerel sivil toplum kuruluşlarının yalnızca gözlemci olmaması, sürecin aktif bileşenleri haline gelmesi gerektiği belirtildi.

Türkiye'nin ihtiyacının yalnızca teknik bir silahsızlanma programı olmadığı ifade edilerek; hukuki güvence, demokratikleşme, bağımsız denetim mekanizmaları, geçiş dönemi adaleti ve toplumsal uzlaşıyı içeren bütüncül bir barış mimarisi çağrısı yapıldı.

“Bir annenin daha evladının ardından ağlamasını istemiyoruz”

Platform, çağrısında çatışmaların sona ermesi ve silahların kalıcı olarak susması talebini yineledi.

Açıklamada, “Bir insanımızın daha yaşamını kaybetmemesi, bir annenin daha evladının ardından ağlamaması için silahların sonsuza kadar susmasını istiyoruz” denildi.

Bununla birlikte yalnızca çatışmasızlık değil, insanların kimliklerinin inkâr edilmediği, dillerinin ve kültürlerinin eşit kabul edildiği, demokratik iradelerinin yok sayılmadığı onurlu, kalıcı ve adil bir barış talep edildi.

Kurumlar adına peş peşe konuşmalar

Ortak açıklamanın ardından Atatürk Parkı'ndaki etkinlikte farklı kurum ve örgütler adına konuşmalar gerçekleştirildi.

Etkinlikte sırasıyla;

Adana Kadın Platformu
Barış Anneleri
DEM Parti
Emek Partisi
Adana Halkevi
TÖP
Ekoloji Platformu
KESK
TMMOB Adana İl Koordinasyon Kurulu
TİP
Yeşil Sol Parti
EDS
Cezaevindeki tutsaklar adına

konuşmalar yapıldı.

Konuşmalarda ortaklaşan temel başlıklar barış, demokratik çözüm, eşit yurttaşlık, insan hakları, özgürlükler ve savaş karşıtlığı oldu.

Beyaz pankarta barış mesajları yazıldı

Konuşmaların tamamlanmasının ardından yürüyüşün başında taşınan ve üzerinde herhangi bir yazı bulunmayan beyaz pankart, etkinliğin katılımcılarına açıldı.

Katılımcılar pankartın üzerine barışa ilişkin söz ve mesajlarını yazdı. Böylece yürüyüş boyunca barışın simgesi olarak taşınan yazısız beyaz pankart, etkinliğin sonunda katılımcıların barış taleplerini taşıyan ortak bir mesaja dönüştü.

Kadın Platformu adına Belgin Işık Kadınların 1 Eylül'de ki Barış Talebini İfade Etti.

Adana'da Barış Annesi 1 Eylül Barışıyla İlgili Konuştu.

Barış Anneleri 1 Eylül'de Adana'da Barışı Haykırdı.

DEM Parti Adana İl Başkanı Av. Yakup Ataş, 1 Eylül Barış Gününde Konuştu.

Münir Korkmaz, Adana'da 1Eylül Barış Gününde Konuştu.

Adana Halkevi Başkanı Osman Erkut, 1 Eylül Barış Gününde Konuştu.

EMEP Adana İl Başkanı Suat Nacar, 1 Eylül Barış Günü Çerçevesinde Konuştu.

TÖP Adana İl Örgütü Adına 1 Eylül Barış Günü Çerçevesinde Konuşma Yapıldı.

Etkinlik halaylarla sona erdi

1 Eylül Dünya Barış Günü etkinliği, pankarta barış mesajlarının yazılmasının ardından halaylarla sona erdi.

Adana Emek ve Demokrasi Platformu, açıklamasının sonunda savaşsız, sömürüsüz ve ayrımcılığın olmadığı; herkesin eşit, özgür ve onurlu bir yaşam sürdüğü demokratik bir toplum için barış ve demokratikleşmede ısrar edeceklerini belirtti.

Platformun etkinlikte öne çıkan çağrısı ise şöyle oldu:

“Barış ertelenemez bir insan hakkıdır!”

“Barışı kalıcı kılmak, demokrasiyi ve insan haklarını güvence altına almaktır!”

“Kalıcı barışın yolu demokrasiden, adaletten, eşitlikten ve özgürlükten geçer!”

“Savaşa hayır, barış hemen şimdi!”

“Yaşasın halkların eşitliği!”

“Yaşasın barış! Bijî Aştî! يحيا السلام”

Eğitim Sen Adana Şube Erbane Grubu tarafından “Bu Toprakların Şarkılarını Birlikte Söyleyelim” şiarıyla Merkez Park Amfi Tiyatro’da düzenlenen etkinlik, yoğun katılım ve coşkulu anlara sahne oldu. Farklı dillerden türkü ve şarkıların seslendirildiği gecede, bu topraklarda yan yana yaşamış halkların ortak kültürel mirası müzikle buluştu.

Etkinlik, yalnızca bir konser olarak değil; barış, demokrasi, eşitlik, emek, laik ve bilimsel eğitim, halkların kardeşliği ve ortak yaşam iradesinin dile getirildiği bir buluşma olarak öne çıktı.

“Yalnızca Konser İçin Değil, Ortak Yaşam İnancımız İçin Buluştuk”
Etkinliğin açılış konuşmasını Eğitim Sen Adana Şube Yürütme Kurulu Üyesi Özgür Kiracı yaptı. Kiracı, Adana Eğitim Sen ve Erbane Grubu tarafından düzenlenen etkinliğin farklı kültürlerin, dillerin ve inançların eşit, özgür ve demokratik bir yaşam içinde bir arada yaşayabileceğine duyulan inancı büyütmek amacı taşıdığını belirtti.

Sanatın, kültürün ve müziğin halkları birbirine yaklaştıran, ortak yaşamı güçlendiren en önemli değerlerden olduğunu vurgulayan Kiracı, böylesi dönemlerde kültürel buluşmaların dayanışmayı büyütme açısından ayrı bir anlam taşıdığını ifade etti.

Emek, Demokrasi ve Barış Vurgusu
Kiracı konuşmasında, Eğitim Sen’in kurulduğu günden bu yana emekten, demokrasiden, laik ve bilimsel eğitimden, halkların kardeşliğinden ve barıştan yana mücadele yürüttüğünü söyledi. Türkiye’de emekçilerin haklarının budandığı, demokratik alanın daraltıldığı ve farklı düşünenlerin baskılarla karşı karşıya bırakıldığı bir dönemden geçildiğini belirten Kiracı, dayanışma ve ortak mücadelenin her zamankinden daha önemli olduğunu dile getirdi.

Kiracı, toplumsal baskıların arttığı koşullarda sendikal mücadelenin yalnızca ücret ve özlük haklarıyla sınırlı olmadığını; demokrasi, barış, eşit yurttaşlık ve özgürlük mücadelesinin de ayrılmaz bir parçası olduğunu vurguladı.

Eğitim Emekçilerinin Ortak Mücadelesi Öne Çıkarıldı

Konuşmada özel sektör öğretmenleri, ücretli öğretmenler ve mülakat mağduru öğretmenlerin yaşadığı sorunlara da geniş yer verildi. Kiracı, insanca çalışma ve yaşam koşulları için mücadele eden tüm eğitim emekçilerini selamladıklarını belirterek, kamuda, özel sektörde ya da ücretli olarak çalışan öğretmenler arasında ayrım yapılamayacağını ifade etti.

Tüm öğretmenlerin güvenceli çalışma koşullarına, insanca yaşayabilecekleri ücretlere ve sendikal haklara sahip olması gerektiğini söyleyen Kiracı, eğitim emekçilerinin mücadelesinin ortak olduğunu belirtti.

2025-2026 eğitim öğretim yılının okullarda artan şiddet olayları ve acı kayıpların gölgesinde sona erdiğini dile getiren Kiracı, eğitim emekçilerine yönelik şiddetin münferit olaylar olarak görülemeyeceğini, bunun eğitim politikalarının yarattığı ciddi bir toplumsal sorun olduğunu ifade etti.

Bu kapsamda Eğitim Sen ve Özel Sektör Öğretmenleri Sendikası tarafından 26 Haziran 2026 Cuma günü saat 13.00’te Adana İl Milli Eğitim Müdürlüğü önünde yapılacak “Öğretmenler Yalnız Değildir, Öğretmenlik Mesleği İtibarsız Değildir” başlıklı basın açıklamasına katılım çağrısı yapıldı.

Kadınların, LGBTİ+’ların ve Çocukların Hakları İçin Örgütlü Mücadele Çağrısı

Kiracı’nın konuşmasında kadınların ve LGBTİ+’ların kazanılmış haklarına yönelik girişimler de gündeme geldi. 12. Yargı Paketi kapsamında kamuoyuna yansıyan nafaka hakkını sınırlandırmaya dönük düzenlemeler ile LGBTİ+’ları ve suça sürüklenen çocukları hedef alan ayrımcı düzenlemelerin, kadınların, LGBTİ+ örgütlerinin, çocuk hakları savunucularının ve demokrasi güçlerinin ortak mücadelesi sonucunda geri çekildiği belirtildi.

Bu gelişmenin, hakların ancak örgütlü mücadeleyle korunabileceğini bir kez daha gösterdiğini ifade eden Kiracı, kadınların, LGBTİ+’ların ve çocukların eşit, özgür ve güvenli bir yaşam sürmesinin demokrasi mücadelesinin ayrılmaz bir parçası olduğunu söyledi.

KHK’li Kamu Emekçileri Unutulmadı
Etkinlikte KHK ile ihraç edilen kamu emekçilerinin yaşadığı hukuksuzluklara da dikkat çekildi. Kiracı, KESK’li kamu emekçilerinin KHK’lerle ihraç edilmelerinin üzerinden 10 yıl geçtiğini belirterek, bu sürecin büyük bir hukuksuzluk olduğunu söyledi.
İhraç edilen kamu emekçilerinin tüm özlük, sosyal ve ekonomik haklarıyla birlikte görevlerine iade edilmesini talep ettiklerini belirten Kiracı, bu talepten vazgeçmeyeceklerini ifade etti.

Kalıcı Barış ve Demokratik Çözüm Talebi
Konuşmada Türkiye’nin en temel ihtiyaçlarından birinin demokratikleşmenin önündeki engellerin kaldırılması ve kalıcı barışın sağlanması olduğu vurgulandı. Halkların eşit yurttaşlık temelinde bir arada yaşayabildiği, farklı kimliklerin ve kültürlerin özgürce var olabildiği demokratik bir toplumun, emek ve demokrasi mücadelesinin de güvencesi olduğu ifade edildi.

Kiracı, çatışmaların, kutuplaşmanın ve inkâr politikalarının değil; diyalogun, müzakerenin ve demokratik çözümün güçlenmesi gerektiğini söyledi. “Barışın kaybedeni yoktur” vurgusuyla, barışın kazananının halklar, emekçiler ve gelecek olacağı belirtildi.

“Savaşa Değil Eğitime Bütçe”

Etkinlikte dünyada artan savaş politikaları ve silahlanma yarışı da eleştirildi. NATO’nun genişleme ve militarizasyon politikalarının halklara barış değil, daha fazla çatışma ve yoksulluk getirdiği ifade edildi.

Kiracı, eğitime, sağlığa ve sosyal hizmetlere ayrılması gereken kaynakların savaş bütçelerine aktarılmasına karşı çıktıklarını belirterek, barışı, halkların kardeşliğini ve demokratik çözümü savunmaya devam edeceklerini söyledi.

İklim Krizi Emek, Yaşam ve Demokrasi Sorunu Olarak Ele Alındı

Konuşmada ekoloji mücadelesi de gündeme getirildi. Yakın zamanda yapılması planlanan Halkların İklim Zirvesi’nin çeşitli engellemeler nedeniyle ertelenmek zorunda kalmasının demokratik alanın ne kadar daraltıldığını gösterdiği belirtildi.
İklim krizinin yalnızca çevresel bir sorun olmadığı, aynı zamanda emek, yaşam ve demokrasi sorunu olduğu vurgulandı. Doğayı savunmanın geleceği savunmak anlamına geldiği ifade edildi.

“Türküler Halkların Hafızasıdır”
Eğitim Sen Adana Şube Erbane Grubu Eğitmeni ve Şefi Gülistan Özbey de yaptığı konuşmada, etkinliğe katılanlara ve emeği geçenlere teşekkür etti. Özbey, Türkçe, Kürtçe, Arapça ve farklı kültürlerin seslerinin bu topraklarda yüzyıllardır yan yana yaşamış halkların ortak mirası olduğunu söyledi.

Seslendirilen ezgilerin yalnızca nota ve sözlerden ibaret olmadığını belirten Özbey, her bir türkünün bu coğrafyanın hafızasını, sevinçlerini, özlemlerini, direncini ve umutlarını taşıdığını ifade etti.

Dünyanın ve Türkiye’nin zor zamanlardan geçtiği bir dönemde barışa, kardeşliğe, demokrasiye ve birlikte yaşama olan inancı şarkılarla dile getirdiklerini söyleyen Özbey, türküler sustuğunda toplumların hafızasının eksileceğini, türküler yaşadığında ise umudun yaşamaya devam edeceğini vurguladı.

Gülistan Özbey’e Çiçek ve Plaket Takdim Edildi

Konuşmaların ardından Erbane Grubu Eğitmeni ve Şefi Gülistan Özbey’e tüm ekip adına çiçek ve plaket takdim edildi. Daha sonra Erbane Grubu sahne alarak “Bu Toprakların Şarkılarını Birlikte Söyleyelim” çağrısını ezgilerle büyüttü.

Farklı Dillerden Şarkılar, Ortak Halaylar

Gecede farklı dillerden türküler ve şarkılar seslendirildi. Katılımcılar şarkılara hep birlikte eşlik ederken, halaylarla etkinliğin coşkusu büyüdü.

Sanatın, dayanışmanın ve halkların kardeşliğinin öne çıktığı etkinlik, “Yaşasın örgütlü mücadelemiz, yaşasın emek, demokrasi ve barış mücadelemiz, yaşasın halkların kardeşliği” mesajlarıyla sona erdi.

“Toplumsal muhalefeti sindirmeyi, halkın örgütlü itirazını etkisizleştirmeyi ve ülkeyi daha derin bir otoriter rejime mahkûm etmeyi amaçlayan bir süreç işletiliyor.”

“6 Mayıs’ta Adana’da Yürüyüş: Üç Fidan ve Tüm Devrim Şehitleri Anıldı”

Adana Emek ve Demokrasi Platformu, 6 Mayıs anmaları kapsamında İnönü Parkı’ndan Atatürk Parkı’na yürüyüş düzenledi. Yürüyüşün ardından parkta saygı duruşunda bulunuldu ve basın açıklaması gerçekleştirildi.

Yürüyüş boyunca sık sık Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan ve Hüseyin İnan anılırken; “Kurtuluş yok tek başına, ya hep beraber ya hiçbirimiz”, “Faşizme ölüm halka hürriyet” ve devrim, sosyalizm vurgulu sloganlar atıldı. Katılımcılar, üç devrimci önder şahsında tüm devrim şehitlerini andı.

Platform adına basın açıklamasını bir genç okudu. Açıklamada, 6 Mayıs 1972’de idam edilen Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan ve Hüseyin İnan’ın ölümünün üzerinden 54 yıl geçtiği hatırlatıldı. Açıklamada, söz konusu idamların 12 Mart Muhtırası sonrasında gerçekleştiği belirtilerek, dönemin baskı koşulları ve siyasal atmosferine dikkat çekildi.

Adana Emek ve Demokrasi Platformu tarafından okunan açıklamanın tamamı şu şekilde:

Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan ve Hüseyin İnan’ın idam edilmesinin üzerinden 54 yıl geçti. Deniz, Yusuf ve Hüseyin, yoğunlaşan baskı ve terör eşliğinde 12 Mart faşist cuntası tarafından 6 Mayıs 1972’de idam edildiler. Halkın yükselen mücadelesinin öne çıkardığı devrimcilerin bir bölümü çatışmalarda ve işkence tezgâhlarında katledildi. Gençlik önderlerinden İbrahim Kaypakkaya işkencede, Mahir Çayan ve arkadaşları Denizlerin idamını engellemek için Kızıldere’de katledildi.
Gençlik mücadelesinin en ön saflarındaki üç fidan, dönemin iktidarı ve sermaye sınıfı tarafından; demokratik, özgür, sınıfsız bir ülke ve dünya mücadelesini cezalandırmak amacıyla idam edildiler. Denizler, yanlışlıkla asılmadı. Onların idamına karar veren egemenler, çok bilinçli şekilde kendi sınıfının mücadelesini veriyorlardı. Denizler de halk için mücadele ediyordu. Sınıf mücadelesinin bir parçası olduklarının bilinciyle ölümü karşıladılar. Baş eğmediler. Sehpaya başları dük yürüdüler. Tıpkı devrimci yaşamlarında olduğu gibi son yürüyüşlerinde de hiçbir pişmanlık korku belirtisi göstermediler.

Tüm dünyada yükselen gençlik hareketi, Türkiye’de emekçi sınıfın mücadelesiyle birleşmiş, büyümüş ve iktidarın korkulu rüyasına dönüşmüştü. Dönemin egemenleri, 68 devrimci gençliğinin başlattığı öğrenci eylemlerinin; üretici köylü eylemleri, işçi grev ve direnişleri ile birleşmesinden korktular. Aynı yoldan yürüyeceklere ibret olsun diye üç devrimciyi astılar. 68’den bugüne bizlere mücadele mirası ve çıkarılması gereken dersler kalırken, egemenlerin payına ise bu hezimet düştü.

Deniz’lerin, Mahir’lerin, İbrahim’lerin mücadelesi, tüm dünyada savaş çığırtkanlarının yükseldiği bir dönemde eşit ve özgür bir geleceğin mümkün olabileceğini ilan etmişti. Onlar, emperyalizme karşı bağımsızlığı, savaşa karşı barışı, ezilen halkların eşit özgür birliğini, işçi sınıfının iktidarını savunmuştu. 68 devrimci gençliği, emperyalist barbarlığa karşı bağımsızlık ve sosyalizm kavgasının temsilcisi oldular.

Bugün de dünya savaş bezirgânlarının elinde! Emperyalist paylaşım, ABD emperyalizminin hegemonyasını kurmak üzere Ortadoğu halkları başta olmak üzere dünya halklarına yönelik sömürü cenderesini yeniden yaratmasıyla yükseliyor.

Bugünün dünyasında, Filistin’de, Ukrayna’da, Suriye’de, İran’da, Kuzey Irak’ta halklar emperyalizm ve yayılmacı politikaların hedefi haline gelirken, milyonlarca insan yurdunu terk etmek zorunda kalırken, bir avuç sermayedarın biraz daha kâr etmesi uğruna can verirken Denizlerin mücadelesi, bıraktığı ışık yolumuzu aydınlatıyor.

Deniz Gezmiş ve arkadaşları Amerikan 6. Filosuna ve NATO’ya karşı çıkarken, o gün Denizlere saldıranlar, kanlı pazarı tertipleyenler, 6. Filonun önünde secdeye duranlar bugün iktidardalar. 6. Filo Protestosuna karşı çıkıp “komünizme hayır” diyerek Amerika ve 6. Filosu’nun savunan gericilerin kıblesi 6. Filoydu ve toplu namazı ona dönük kılınmaktaydılar.

Bunların sahte antiemperyalist söylemleri, emperyalist kamplar arasında rüzgar gülü gibi bir o yana bir bu yana dönüyorlar. Denizler ve ’68’in devrimci-yurtsever gençliği ABD emperyalizmine ve iş birlikçi hükümetlere karşı mücadele ederken bugün iktidarda bulunanlar o zamanlar ‘Komünizmle Mücadele Dernekleri’ ve ‘Milli Türk Talebe Birliği’ gibi derneklerde örgütlenip Denizlere karşı emperyalizm iş birlikçisi hükümetlerin yardımına koşan ‘yardımcı kuvvetler’ oldular.

“Milli çıkar”, “Türkiye’nin ulusal çıkarları” diye halka sattıkları masalların arkasında uluslararası tekellerin ve işbirlikçi yerli sermayenin çıkarları var. Halk yüksek enflasyon ve zam dalgası karşısında derin yoksullaşma yaşıyor. Ekonomik büyüme sadece zengin sınıflara mahsus. İşte 6 Mayıslar, ülkenin bu karanlık tablodan kurtulması için bir mücadele çağrısıdır.

Bugün antiemperyalist olmak demek ülkemizin yer altı ve yerüstü kaynaklarının emperyalistler ve işbirlikçileri tarafından talanına karşı çıkmak demektir.

Antiemperyalist olmak demek ülkemizin ağacına, suyuna, toprağına ve geleceğine sahip çıkmak demektir.
Antiemperyalist olmak NATO’dan çıkmak ABD, NATO üstlerini kapatmaktan geçer.
Gerçek anti-emperyalizm NATO’nun dağıtılması için mücadeleyi yükseltmekten geçiyor.
Antiemperyalist olmak 7-8 Temmuzda Türkiye’de gerçekleşecek NATO zirvesinin iptal edilmesidir.
Halklarımızın çıkarı, işbirlikçi Erdoğan iktidarına ve NATO’ya karşı mücadeleden geçiyor.
Ülkemizde ve bölgemizde, kalıcı bir barışın tesisi de NATO’ya karşı mücadeleden geçmektedir.
Kısacası, antiemperyalist olmak demek emperyalizme, kapitalizme ve AKP’nin işbirlikçi politikalarına karşı mücadele demektir. Denizlerden aldığımız mücadele mirasının güncel anlamı budur.
Emperyalistler ve işbirlikçileri yenilecek, işçi sınıfı ve halklar kazanacak!

Adana’da 1 Mayıs Emek ve Dayanışma Günü, binlerce yurttaşın katıldığı coşkulu bir yürüyüş ve mitingle kutlandı. Sıcak havaya rağmen alanları dolduran emekçiler, “birlik, mücadele ve dayanışma” mesajı vererek hak, adalet ve demokrasi taleplerini güçlü sloganlarla dile getirdi.

Kortejler Coşkuyla Yürüdü, Alanlar Doldu Taştı

Adana Emek ve Demokrasi Güçleri’nin çağrısıyla Petrol Ofisi İlkokulu–DSİ Kavşağı’nda toplanan sendikalar, meslek odaları ve demokratik kitle örgütleri, kortejler oluşturarak miting alanına yürüdü. Ellerinde taleplerini yansıtan dövizler, pankartlar ve sloganlarla yürüyen binlerce yurttaş, 1 Mayıs’ın mücadele ruhunu Adana sokaklarına taşıdı.

Yürüyüş öncesinde güvenlik noktasında bazı pankartlara yönelik yaşanan tartışmalar nedeniyle kortej geç başlasa da, bu durum alandaki coşkunun önüne geçemedi. Her kurum, alana girişte kendi sloganları ve çağrılarıyla karşılandı.

Miting Saygı Duruşu ve Marşlarla Başladı

Sunuculuğunu Sadet Çağrı Coşkun ve Cudi İmrek’in yaptığı miting, kortejlerin alana girmesinin ardından saygı duruşu ile başladı. Saygı duruşu sırasında şiirler okunarak 1 Mayıs’ın tarihsel anlamı vurgulandı.

Ardından DİSK Genel-İş Banda ekibi sahne alarak 1 Mayıs Marşı’nı seslendirdi. Alandaki binlerce kişi marşa hep bir ağızdan eşlik etti.

Tertip Komitesi: “Bu Düzeni Birleşerek Değiştireceğiz”

DİSK Genel-İş 1 No’lu Şube Başkanı Ersoy Kalik, DİSK, KESK, TMMOB ve Adana Tabip Odası adına yaptığı konuşmada emekçilerin ortak taleplerini güçlü ifadelerle dile getirdi.

Kalik konuşmasında, işçilerin, kamu emekçilerinin, mühendislerin, hekimlerin, emeklilerin ve gençlerin aynı mücadelenin parçası olduğunu vurgulayarak şu mesajları verdi:

• “Biz emeğimizin hakkını istiyoruz.”
• “Gelirde ve vergide adalet istiyoruz.”
• “Gerçek bir demokrasi ve barış içinde bir yaşam istiyoruz.”

Emekçilerin karşı karşıya olduğu güvencesizlik, düşük ücretler ve ağır çalışma koşullarına dikkat çeken Kalik, çözümün örgütlü mücadelede olduğunu vurguladı:

“Bu düzeni biz değiştireceğiz! Birleşeceğiz ve değiştireceğiz!”

Konuşmada ayrıca şu başlıklar öne çıktı:

• Enflasyon karşısında eriyen ücretlere karşı mücadele
• Güvenceli iş ve insanca yaşam talebi
• Kamusal hizmetlerin parasız ve erişilebilir olması
• Emeklilerin insanca yaşam hakkı
• Doğa talanına karşı ortak mücadele

Kalik, baskılara ve yasaklara rağmen emekçilerin geri adım atmayacağını belirterek, “Durduramayacaklar halkın coşkun akan selini” dedi.

Demokrasi, Barış ve Laiklik Vurgusu

Konuşmada sadece ekonomik talepler değil, aynı zamanda siyasal ve toplumsal başlıklar da öne çıktı.

Seçilmiş yerel yöneticilere yönelik müdahaleler, kayyum atamaları ve demokratik hak ihlalleri eleştirilirken, halk iradesinin savunulacağı vurgulandı.

Ayrıca:

• Kürt sorununun demokratik çözümü
• Laiklik ve özgürlük mücadelesi
• Emperyalist savaş politikalarına karşı duruş
• Uluslararası dayanışma çağrısı

konuşmanın önemli başlıkları arasında yer aldı.

KESK Adına Simge Yardım: “Zafer Direnen Emekçinin Olacak”

Mitingde KESK adına söz alan Eğitim Sen MYK Üyesi Simge Yardım, konuşmasına 1 Mayıs’ın birlik ve dayanışma ruhunu selamlayarak başladı.

Yardım, Türkiye’de derinleşen ekonomik ve siyasal krize dikkat çekerek şu değerlendirmelerde bulundu:

• Emekçilerin açlık ve yoksullukla karşı karşıya olduğu
• Emeklilerin yaşam hakkının yok sayıldığı
• Gençlerin geleceksizlikle karşı karşıya bırakıldığı

Kadınlara yönelik şiddetin arttığını vurgulayan Yardım, kadın mücadelesine özel bir yer ayırdı:

“Gülistan Doku için, Rojin için adalet istemeye devam edeceğiz. Jin, Jiyan, Azadî demeye devam edeceğiz.”

“Barış Olmadan Demokrasi Olmaz”

Simge Yardım konuşmasında, demokrasi ve hukuk krizinin derinleştiğini belirterek, seçilmişlerin tutuklanması, kayyum atamaları ve ifade özgürlüğüne yönelik baskıları eleştirdi.

Barış vurgusu ise konuşmanın en dikkat çeken bölümlerinden biri oldu:

• Kürt sorununun demokratik çözümü
• Hasta tutukluların serbest bırakılması
• KHK’li emekçilerin göreve iadesi

Yardım, şu ifadelerle çağrıda bulundu:

“Barış olmadan demokrasi, eşitlik ve özgürlük olmaz.”

“Susma, Haykır: Gelecek Bizim Ellerimizde”

Konuşmasının sonunda mücadele çağrısı yapan Yardım, emekçilerin birleşik mücadelesinin önemine dikkat çekti:

• Demokrasi
• Adalet
• Eşitlik
• Özgürlük

başlıklarında ortak mücadele çağrısı yaptı.

“Emeğin, demokrasinin, özgürlüğün ve eşitliğin ülkesini hep birlikte kuracağız.”

1 Mayıs Alanından Ortak Mesaj: “Ya Hep Beraber Ya Hiçbirimiz”

Adana’daki 1 Mayıs mitingi, gün boyunca atılan sloganlar, taşınan pankartlar ve yapılan konuşmalarla güçlü bir politik mesaj verdi.

Binlerce kişinin katılımıyla gerçekleşen mitingde öne çıkan ortak vurgu ise şu oldu:

• Birlik
• Örgütlenme
• Dayanışma

Coşkunun ve kararlılığın hâkim olduğu alanda emekçiler, haklarını kazanmanın yolunun birlikte mücadeleden geçtiğini bir kez daha ilan etti.

“Kurtuluş yok tek başına, ya hep beraber ya hiçbirimiz!” sloganı, Adana 1 Mayıs’ına damgasını vurdu.

Adana’da Türk-İş 4. Bölge Başkanlığı öncülüğünde düzenlenen 1 Mayıs Emek ve Dayanışma Günü mitingi, işçilerin yoğun katılımıyla gerçekleştirildi.

Emek ve demokrasi güçleri, Adana’da yargılananların yalnız olmadığını vurgulayarak, dayanışmayı büyütme ve mücadeleyi sürdürme çağrısı yaptı.

Adana’da emek ve demokrasi güçleri, 10 Ekim Barış Mitingi öncesi yapılan çağrıya katıldıkları için verilen hapis cezalarına karşı İnönü Parkı’nda bir araya geldi. DİSK, KESK, TMMOB ve TTB öncülüğünde düzenlenen basın açıklamasında, “Barış Mücadelesi Yargılanamaz”, “Kurtuluş Yok Tek Başına Ya Hep Beraber Ya Hiçbirimiz” ve “Yaşasın Barış Mücadelemiz” sloganları yükseldi.

28 Nisan 2026 Salı günü saat 17.30’da gerçekleştirilen açıklamaya; KESK Adana Şubeler Platformu, DİSK, TMMOB, TTB, DEM Parti Adana İl Eş Başkanları Av. Yakup Ataş ve Helin Kaya, Emek Partisi, Sol Parti, SYKP, TÖP, Adana Halkevi, İHD ve çok sayıda emek-demokrasi bileşeni katıldı.

Basın açıklamasında konuşmalar; Eser Demirçin, Mehmet Çelik, Ayfer Koçak, Ahmet Karagöz, Dr. Ali Kanatlı, Kerem Şahin ve Nesligül Sarıkaya tarafından yapıldı.

Katılım Genişti: Sendikalar ve Kurumlar Birlikteydi

Açıklamaya şu isimler katıldı:

• Ayfer Koçak – KESK Eş Genel Başkanı

• Ahmet Karagöz – KESK Eş Genel Başkanı

• Sema Pınar – KESK Basın, Yayın ve Eğitim Sekreteri

• Simge Yardım – Eğitim Sen Merkez Kadın Sekreteri

• Özlem Tolu – Eğitim Sen Genel TİS-Hukuk Sekreteri

• Mesut Balcan – Haber-Sen Genel Başkanı

• Erdal Karakuş – KESK Mali Sekreteri

• İzzettin Ekin – Haber-Sen Mali Sekreteri

• Deniz Topkan – SES Mali Sekreteri / SES MYK Üyesi

• Ramazan Polat – Tarım Orkam-Sen MYK Üyesi

• Bülent Türkmen – Tüm Bel-Sen Örgütlenme Sekreteri

• Dr. Ali Kanatlı – TTB Merkez Konsey Üyesi

Ayrıca açıklamada konuşan isimler:

Eser Demirçin Tarım Orkam Sen Adana Şube Başkanı, Mehmet Çelik Tüm Bel-Sen Adana Şube Başkanı ve KESK Dönem Sözcüsü, KESK Eş Genel Başkanları Ayfer Koçak ve Ahmet Karagöz, TTB Merkez Konsey Üyesi Dr. Ali Kanatlı, TMMOB İKK Sekreteri ve MMO Adana Şube Başkanı Kerem Şahin, Dilan Sarıkaya'nın annesi Nesligül Sarıkaya konuşma yaptı.

Eser Demirçin: “Barışı Savunmak Suç Değildir”

Tarım Orkam-Sen Adana Şube Başkanı Eser Demirçin, konuşmasında 6 Ekim 2015’te aynı noktada yapılan çağrıyı hatırlatarak, o günkü amaçlarının savaşa karşı barışı savunmak olduğunu belirtti.

Demirçin, aradan geçen 11 yıla rağmen barış talebinin cezalandırılmasının kabul edilemez olduğunu vurgulayarak, “Bugün yine aynı yerden söylüyoruz; barışı savunmak insani bir zorunluluktur” dedi.

Mehmet Çelik: “Demokratik Haklar Engellenemez”

KESK Dönem Sözcüsü ve Tüm Bel-Sen Adana Şube Başkanı Mehmet Çelik, 6 Ekim 2015’te yapılmak istenen yürüyüşün polis barikatlarıyla engellendiğini hatırlattı.

Çelik, “Yürüyüş hakkı engellenen bizler, darp edilen bizler ve bugün yargılanan yine bizleriz. Bu tablo tesadüf değildir” diyerek, yargının siyasal bir araç haline getirildiğini ifade etti.

Ayfer Koçak: “Bu Ülkede Hukuk Araçsallaştırıldı”

KESK Eş Genel Başkanı Ayfer Koçak, açıklamanın en kapsamlı konuşmalarından birini yaptı.

Koçak, 10 Ekim Ankara Gar Katliamı öncesinde yapılan barış çağrısının bugün suç sayılmasının, Türkiye’de hukukun geldiği noktayı açıkça gösterdiğini belirtti.

Konuşmasında şu vurgular öne çıktı:

• Türkiye’de yargının bağımsızlığını yitirdiği

• Hukukun muhalifleri bastırma aracına dönüştüğü

• Barış talebinin kriminalize edildiği

Koçak, “Bugün ülkede hukuk, adalet dağıtan bir mekanizma olmaktan çıkarılmıştır. Barış isteyenler yargılanıyor, cezalandırılıyor” dedi.

10 Ekim Ankara Gar Katliamı’na da değinen Koçak, 104 kişinin yaşamını yitirdiği saldırının gerçek sorumlularının ortaya çıkarılmadığını, buna karşın barış talep edenlerin cezalandırıldığını belirtti.

Koçak, “Barış bir tercih değil, bir haktır. Ve hiçbir hak yargılanamaz” diyerek mücadeleyi sürdüreceklerini ifade etti.

Ahmet Karagöz: “Barış İstemek Ne Zamandan Beri Suç?”

KESK Eş Genel Başkanı Ahmet Karagöz de konuşmasında davanın hukuki değil, siyasal olduğunu vurguladı.

Karagöz, şu soruları yöneltti:

• Barış istemek ne zamandan beri suç oldu?

• Bir mitinge çağrı yapmak nasıl yargılanır hale geldi?

Karagöz, Anayasa’nın toplantı ve gösteri yürüyüşü hakkını açıkça tanıdığını hatırlatarak, bu hakların fiilen ortadan kaldırıldığını söyledi.

Konuşmasında davadaki çarpıcı bir noktaya da dikkat çeken Karagöz, “Flama sopalarının silah sayılması hukuk açısından kabul edilemez bir durumdur” dedi.

Karagöz ayrıca:

• Sendikal faaliyetlerin kriminalize edildiğini

• Verilen cezaların orantısız olduğunu

• Kamu düzeni gerekçesinin özgürlüklerin önüne geçirildiğini

vurgulayarak, “Bu bir hukuk değil, baskı düzenidir” ifadelerini kullandı.

Dr. Ali Kanatlı: “Bu Karar Vicdani Değil”

TTB Merkez Konsey Üyesi Dr. Ali Kanatlı, 10 Ekim Katliamı’nın acısının hâlâ taze olduğunu belirterek, bu mitinge çağrı yapanların cezalandırılmasının vicdani olmadığını söyledi.

Kanatlı, sağlık emekçilerinin her koşulda yaşamı savunduğunu ve barış talebinin bu mücadelenin ayrılmaz bir parçası olduğunu ifade etti.

Kerem Şahin: “Mühendisler de Barıştan Yana”

TMMOB İKK Sekreteri Kerem Şahin, mühendis, mimar ve şehir plancılarının da barış mücadelesinin parçası olduğunu vurguladı.

Şahin, demokratik hakların kullanılmasının engellenmesinin yalnızca sendikalara değil, tüm topluma yönelik bir tehdit olduğunu belirtti.

Nesligül Sarıkaya: “Acımızın Üstüne Ceza Veriliyor”

Dilan Sarıkaya’nın annesi Nesligül Sarıkaya, konuşmasında yaşanan acılara dikkat çekti.

Sarıkaya, hem katliamın yarattığı yıkımın hem de sonrasında verilen cezaların aileler üzerindeki etkisini anlatarak, adalet talebini yineledi.

Av. Tugay Bek: “Barış Yargılanamaz, Anayasal Haklar Suç Değildir”

Açıklamanın ortak mesajı netti:

• Barış talebi suç değildir

• Sendikal faaliyet yargılanamaz

• Anayasal haklar engellenemez

Yargılanan İsimler de Hatırlatıldı

Açıklamada, yargılanan ve cezalandırılan isimler de tek tek anıldı:

KESK Eş Genel Başkanı Ahmet Karagöz, hapis cezası ve kamu görevlerinde men cezası verilen KESK’in bir önceki dönem KESK Eş Genel Başkanı Şükran Kaplan Yeşil, BTS Adana Şube Başkanı İnanç Su, Yapı Yol Sen Adana Şube Başkanı Alattin Süzer, Haber-Sen Adana Şube Yürütme Kurulu üyesi Ahmet Aydoğan, SES üyesi Hüseyin Çalı, DİSK/Genel-İş üyesi ve yöneticisi Abdurrahman Çeliker, TMMOB üye ve yöneticisi N. Sercan Şahin, demokratik kurumlarımızın üyeleri olan Sinan Hüdar, Aydın Yiğit ve Habip Alpkaya

Sonuç: “Mücadele Sürecek”

İnönü Parkı’ndan yükselen ortak irade, tek bir cümlede özetlendi:

“Barış bir haktır ve hiçbir hak yargılanamaz.”

Katılımcılar, baskılara rağmen barış, emek, demokrasi ve adalet mücadelesini büyütmeye devam edeceklerini vurgulayarak açıklamayı sonlandırdı.

Türkiye genelinde alınan karar doğrultusunda; Eğitim Sen, Eğitim-İş, Hürriyetçi Eğitim Sen, Eğitim Gücü Sen, Türk Eğitim-Sen ve Eğitim-Bir-Sen iş bırakma eylemine katıldı.

Adana’da bir araya gelen eğitim emekçileri, “Güvenli okul, sağlıklı eğitim” talebiyle alanlara çıktı. Okullarda yaşanan şiddetin artık münferit olmadığına dikkat çeken eğitimciler, öğretmenlerin ve öğrencilerin can güvenliğinin sağlanması için yetkililere çağrıda bulundu.

“Artık yeter” sloganıyla yükselen tepkiler, eğitimde güvenlik, kamusal sorumluluk ve bilimsel eğitim taleplerini bir kez daha gündeme taşıdı. Eğitim emekçileri, şiddete karşı ortak mücadele vurgusu yaparak, çocukların güvenli bir geleceğe sahip olması için kararlı olduklarını ifade etti.

Adana’da binlerce kişi Mimar Sinan Açık Hava Tiyatrosu’nda düzenlenen Newroz mitinginde bir araya geldi. Yüksek katılımla gerçekleşen kutlamalarda halaylar, sloganlar ve konuşmalar eşliğinde coşku zirveye çıkarken; girişte yaşanan polis müdahaleleri ve el koymalar tartışma yarattı. Mitingde konuşan siyasetçiler barış, demokrasi ve özgürlük vurgusu yaptı.

Miting Alanında Coşku, Girişte Müdahale Tartışması

Adana’da düzenlenen Newroz mitingi, binlerce kişinin katılımıyla adeta bir şenliğe dönüştü. Mimar Sinan Açık Hava Tiyatrosu’nda gerçekleşen etkinlikte halaylar çekildi, sloganlar atıldı ve Newroz’un direniş ruhu güçlü bir şekilde yansıtıldı.

Ancak miting alanına girişlerde yaşanan uygulamalar dikkat çekti. İnsan Hakları Derneği (İHD) gözlemcilerinin aktardığına göre, polis kontrol noktalarında özellikle kadınların çantalarında bulunan ruj ve göz kalemlerine “slogan yazılabilir” gerekçesiyle el konuldu. Bu eşyaların yere atıldığı ve bezler üzerine fırlatıldığı belirtildi. Ayrıca Çerkes bayrağının da alana sokulmasına izin verilmediği ifade edildi.

Geniş Katılım: Siyasi Partiler ve Sivil Toplum Alandaydı

Mitinge DEM Parti milletvekilleri, yerel yöneticiler ve çok sayıda sivil toplum örgütü katıldı. Katılımcılar arasında DEM Parti Mardin Milletvekili Kamuran Tanhan, DEM Parti Batman Milletvekili Av. Mehmet Rüştü Tiryaki, DEM Parti Diyarbakır Milletvekili Halide Türkoğlu, Yüreğir Belediye Başkanı Ali Demirçalı ve CHP Adana İl Başkanı Doç. Dr. Anıl Tanburoğlu yer aldı.

Bunun yanı sıra çok sayıda siyasi parti, sendika ve dernek de alanda hazır bulundu. KESK Adana Şubeler Platformu, İHD Adana Şubesi, Emek Partisi, TMMOB Makine Mühendisleri Odası Adana Şubesi, Halk Evleri, Eğitim-Sen, Tüm-Bel-Sen, Haber-Sen, 10 Ekim Aileleri Derneği ve çeşitli yöre dernekleri mitinge katılım sağladı.

Newroz Ateşi Barış Anneleriyle Yakıldı

Newroz’un simgesi olan ateş, Barış Anneleri, milletvekilleri ve parti temsilcilerinin katılımıyla yakıldı. Alanı dolduran binlerce kişi ateş etrafında halay çekerek kutlamalara katıldı.

Helin Kaya: “Newroz Direnişin ve Onurlu Yaşamın Simgesidir”

DEM Parti Adana İl Eşbaşkanı Helin Kaya, konuşmasına Kürtçe selamlamayla başladı. Kaya, Newroz’un tarihsel anlamına dikkat çekerek şu ifadeleri kullandı:

“Newroz, binlerce yıldır inkâr ve zulme karşı direnişin simgesi olmuştur. Özgürlük, eşitlik ve onurlu bir yaşam talebinin ifadesidir.”

Kaya, Newroz’un artık halkların kardeşliği ve barışın bayramı olarak kutlanması gerektiğini vurgulayarak, demokratik toplum mücadelesine işaret etti. Abdullah Öcalan’ın perspektifinin yol gösterici olduğunu belirten Kaya, “Sosyalizmde ısrar, insan olmakta ısrardır” sözünü hatırlattı.

Konuşmasında Ramazan Bayramı’nı da kutlayan Kaya, Newroz’un barışa ve ortak yaşama vesile olması temennisinde bulundu. Kaya ayrıca Abdullah Öcalan’ın Newroz mesajını da miting alanında okudu.

Seyfettin Aydemir: “Newroz, Özgürlük Ateşidir”

DEM Parti Adana İl Eşbaşkanı Seyfettin Aydemir ise konuşmasında Newroz’un tarihsel direniş anlamına dikkat çekti:

“Newroz, inkâra karşı varoluş iradesidir, baskıya karşı direniştir, köleliğe karşı özgürlük ateşidir.”

Aydemir, Kürt halkının tarih boyunca kimliğini ve kültürünü korumak için mücadele ettiğini belirterek, Newroz’un bu direnişin sembolü olduğunu ifade etti.

2025 yılında başlatıldığı belirtilen “barış ve demokratik toplum süreci”ne değinen Aydemir, bu sürecin ilerleyebilmesi için Abdullah Öcalan’ın fiziki özgürlüğünün sağlanması gerektiğini savundu.

Halide Türkoğlu: “Kadınların Özgürlüğü Olmadan Barış Mümkün Değil”

DEM Parti Diyarbakır Milletvekili Halide Türkoğlu, konuşmasını “Jin, Jiyan, Azadî” sloganları eşliğinde yaptı. Türkoğlu, Newroz’un sadece bir bayram değil, aynı zamanda halkların ve kadınların özgürlük mücadelesinin sembolü olduğunu belirtti.

“Kadınların özgür olmadığı bir toplum özgürleşemez. Kadınlarla barışamayan bir toplum barışı inşa edemez.”

Türkoğlu, cezaevindeki siyasetçilere dikkat çekerek Selahattin Demirtaş, Figen Yüksekdağ, Leyla Güven ve Ayşe Gökkan’ın isimlerini anarak özgürlük talebinde bulundu.

Konuşmasında farklı halkların birlikte yaşama iradesine vurgu yapan Türkoğlu, Ortadoğu’daki savaş politikalarını eleştirdi ve demokratikleşme çağrısı yaptı. Kayyum politikalarına son verilmesi gerektiğini de dile getiren Türkoğlu, kadınların ve gençlerin barışın teminatı olduğunu söyledi.

Mehmet Rüştü Tiryaki: “Daha Fazla Demokrasiye İhtiyaç Var”

DEM Parti Batman Milletvekili Av. Mehmet Rüştü Tiryaki ise konuşmasında hem uluslararası gelişmelere hem de Türkiye’deki siyasi atmosfere değindi.

Tiryaki, Ukrayna-Rusya savaşı ve Ortadoğu’daki çatışmaların halklar üzerindeki etkilerine dikkat çekerek, savaş politikalarının yaygınlaştığını ifade etti.

“Daha fazla demokrasiye, daha fazla siyasete ihtiyaç var. Sorunlar diyalog ve müzakere ile çözülmelidir.”

Türkiye’de demokratik siyasetin önünün açılması gerektiğini belirten Tiryaki, tutuklu siyasetçilere dikkat çekti ve siyasi alanın genişletilmesi çağrısında bulundu. Ayrıca Newroz alanlarına yönelik olası provokasyonlara karşı dikkatli olunması gerektiğini vurguladı.

“Newroz Barışın ve Ortak Yaşamın Sesi Oldu”

Adana’daki Newroz mitingi, farklı halklardan, kimliklerden ve siyasi görüşlerden binlerce insanın bir araya geldiği kitlesel bir buluşma olarak öne çıktı. Alanı dolduran kitle, halaylar ve sloganlarla Newroz’un direniş ve dayanışma ruhunu yansıttı.

Konuşmalarda ortak vurgu ise barış, demokrasi, eşitlik ve özgürlük talepleri oldu. Katılımcılar, Newroz’un bu taleplerin büyütüldüğü bir mücadele günü olmaya devam edeceğini ifade etti.

Emekçiler, kadınlar, gençler ve emekliler meydanlardaydı: “Kaynak var ama halka yok!”

Adana’da Kamu Emekçileri Sendikaları Konfederasyonu (KESK) tarafından düzenlenen “Geçinemiyoruz! Halk için bütçe, demokratik Türkiye!” mitingi, ekonomik kriz, artan yoksulluk ve hükümetin bütçe politikalarına tepki olarak gerçekleştirildi. Uğur Mumcu Meydanı’nda saat 12.00’de başlayan mitinge, sendikalar, siyasi partiler, kadın ve gençlik örgütleri ile demokratik kitle örgütlerinden binlerce kişi katıldı.

“Sermayeye değil, emekçiye bütçe!”

Mitingin tertip komitesi adına konuşan Fatih Toprak, 2026 bütçe teklifinin halk yerine sermayeye hizmet ettiğini vurguladı. Toprak, “Emekten, mücadeleden, halktan yana atanlar hoş geldiniz. Hepinizi saygıyla selamlıyorum. Bizden toplanan vergiler bir avuç azınlığa aktarılırken, emekçiler yoksulluk ve güvencesizlikle karşı karşıya bırakılıyor” dedi.

Toprak, Türkiye’nin enflasyon verilerini eleştirerek, çarşıda ve pazarda hissedilen fiyat artışlarının resmi rakamlarla örtüşmediğini belirtti. Her üç çocuktan birinin aç okula gittiğini, 5,5 milyon çocuğun oyuncak ve temel ihtiyaçlardan mahrum bırakıldığını, genç işsizliğinin ise 2,3 milyon seviyesine ulaştığını aktardı.

“Sermayeye değil, emekçiye bütçe!” sloganı miting boyunca sık sık haykırıldı.

KESK Eş Genel Başkanı Karagöz: “Bu bütçe emekçiyi değil yandaşı koruyor”

“Bu bütçeyi yaratan biziz, ama sıra bölüşüme gelince yok sayılıyoruz”

Adana’daki mitingde konuşan KESK Eş Genel Başkanı Ahmet Karagöz, iki aydır süren hazırlıkların ardından emekçilerin taleplerini meydanlara taşıdıklarını söyledi.

Karagöz, bütçe politikasının iktidarın sınıfsal tercihlerini açıkça ortaya koyduğunu belirterek şu sözleri kaydetti:

“İktidar yüzünü sermayeye, sırtını emekçilere dönüyor. Kaynakların kimden kesildiği ve kime aktarıldığı ortada. Oysa bu bütçeyi yaratan biziz. Türkiye’de kamu emekçileri, işçiler, emekliler, gençler geçinemiyor. Krizin faturasını halka çıkarıyorlar. Bütçe, sermayenin değil halkın onayına sunulmalı.”

Karagöz, her üç çocuktan birinin aç okula gitmesini, iş cinayetlerini, mega projelere aktarılan devasa kaynakları, dolar milyoneri sayısındaki artışı hatırlatarak, “Kaynak var ama bunlarda utanma yok” dedi.

“Bu bütçe emekçiyi değil yandaşı koruyor”

Konuşmasında yıllardır süren kamusal çöküşe dikkat çeken Karagöz, kamu çalışanlarının ayrımcılık, mobbing, güvencesizlik ve sefalet ücretleriyle yaşamaya mahkûm edildiğini belirtti:

“AKP iktidarı döneminde kamuda liyakat yerle bir edildi. Kamu hizmeti halk içindir ve kamu emekçisi bu ülkenin omurgasıdır. Buna rağmen bütçe bizleri kapıkulu gibi gören bir anlayışla hazırlanıyor.”

Karagöz, özellikle sağlık ve eğitim gibi temel alanlarda bütçenin reel olarak küçüldüğünü, özel şirketlere aktarılan kaynakların büyüdüğünü ifade etti.

Kadınlar: “Bu bütçe eril bütçe! Şiddet artıyor, istihdam yok, pay yok!”

Mitingin önemli bölümlerinden biri, Karagöz’ün kadınlara yönelik çağrısı ve eleştirileriydi.

2025’in ilk dokuz ayında 224 kadının katledildiğini, yüzlercesinin taciz ve şiddete maruz kaldığını hatırlatan Karagöz, bütçede kadınlara ayrılan payın %1’in bile altında olduğuna dikkat çekti:

“Kadınlar hem işte sömürülüyor hem evde görünmeyen emekleriyle tükeniyor. Genç kadın işsizliği yüzde 45’e dayandı. Buna rağmen bütçede kadın yok. Çünkü bu tamamen eril bir bütçe.”

Emekliler: “Açlık sınırında yaşam dayatılıyor”

Karagöz, 2026 bütçesinde emeklilerin yok sayıldığını belirterek, özel sigorta şirketlerine yeni kâr alanları yaratılmasını eleştirdi:

“Kamusal emeklilik hakkı tasfiye edilmek isteniyor. Emeklilerin çok olması değil, çalışanların düşük ücretlerle güvencesiz çalıştırılması sorundur. Bir yıl daha açlığa mahkûm edilmek isteniyoruz.”

Gençler: “Bu bütçenin gençlere sunduğu tek şey belirsizlik”

Gençlerin barınma krizinden işsizliğe kadar ağır koşullar altında olduğunu vurgulayan Karagöz, hükümetin bütçede gençliğe ayırdığı payın sembolik düzeyde olduğunu söyledi:

“Bugün her beş gençten biri ne eğitimde ne istihdamda. Uyuşturucu ile mücadele için ayrılan pay bütçede yüzde 0,02. Bu bile iktidarın gençlerimize karanlık bir gelecek sunduğunu göstermeye yeter.”

“Savaş bütçesi değil, barış bütçesi istiyoruz”

Karagöz, bütçenin güvenlik ve savunmaya ayrılan payının giderek arttığını belirterek bunun toplumun ihtiyaçlarıyla örtüşmediğini söyledi:

“Gerçek güvenlik daha fazla silah değil; adalettir, eşitliktir, insanca yaşam koşullarıdır. Ülkenin ihtiyacı savaş değil barıştır. Barışın bütçesi emeğin bütçesidir.”

“Bütçe hakkı halkındır; gasp edilen irade ile bütçe halkın bütçesi olamaz”

Konuşmada, belediyelere kayyum atanması ve demokratik iradenin yok sayılması da bütçe tartışmalarıyla ilişkilendirildi:

“Kayyuma karşı demokrasi, siyasallaşan yargıya karşı hukuk, Saray bütçesine karşı halkın bütçesini istiyoruz. Demokrasi olmadan bütçe halktan yana olamaz.”

KESK’in Talepleri: “Halk için Bütçe, Emeğin Bütçesi”

Karagöz, milyonların ortak taleplerini şöyle sıraladı:

• Bütçe hakkının engellerinin kaldırılması, bütçenin halkın onayına sunulması
• Kamu hizmetlerinin özelleştirilmesine son verilmesi
• Toplumsal cinsiyete duyarlı bütçe
• İş cinayetlerini önleyecek tedbirler
• Asgari ücretin insanca yaşam düzeyine çıkarılması
• Kamu emekçilerinin grev hakkının tanınması
• Sefalet ücretlerine neden olan toplu sözleşmenin yenilenmesi
• En düşük kamu emekçisi maaşının yoksulluk sınırının üzerine çıkarılması
• Güvencesiz istihdama son verilmesi
• Dolaylı vergilerin düşürülmesi
• Servet vergisi
• Kamu-özel işbirliği ve garanti ödemelerine son
• Kaynakların güvenlikçi politikalara değil sosyal ihtiyaçlara ayrılması
• Hukukun üstünlüğü, bağımsız yargı ve demokratik bir ülke

Karagöz, “Bu düzen mücadeleyle değişecek. Umutluyuz, çünkü örgütlüyüz” sözleriyle konuşmasını tamamladı.

Adana’da KESK tarafından düzenlenen “Geçinemiyoruz” mitinginde DEM Parti Milletvekili Ali Bozan, emekçilerin ve emeklilerin yaşadığı geçim sıkıntılarını TBMM’nin gündemi ile karşılaştırarak eleştirdi.

Bozan, konuşmasında asgari ücretin 22.000 TL, emekli maaşının ise 16.000 TL olduğunu hatırlatarak, “Asgari ücretli, emekli ve emekçi yoksulluk sınırının altında yaşıyor. Peki TBMM’nin gündemi nedir? 1 Ekim’den bu yana açılan Meclis’te hangi kanunlar görüşüldü? Trafik kanunu, Vakıflar Kanunu, vergi kanunları… Emekçinin, emeklinin derdi bunlarla çözülmez” dedi.

Bozan, Meclis’in temel gündeminin asgari ücret, emekçi ve emekli sorunları ile Kürt meselesinin demokratik ve barışçıl yollarla çözümü olması gerektiğini vurguladı. “Kürt meselesinin çözümsüzlüğünün maliyeti yılda 100 milyar dolar. Bu kaynakla her yıl 2,5 milyon konut yapılabilir. AKP-MHP iktidarı ise depremzedeler için 33 ayda sadece 453.000 evi tamamlayabildi” diye konuştu.

Milletvekili, yolsuzluk ve kamu kaynaklarının kötü yönetimine de tepki göstererek, “Hortumlar asgari ücretlinin, emeklinin ve emekçinin cebinden saraya akıyor. Sarayın aylık harcaması, binlerce asgari ücretlinin maaşına denk geliyor. Biz bu hortumları teker teker keseceğiz” ifadelerini kullandı.

Bozan, DEM Parti olarak Kürt meselesinin çözümü için müzakereyi sürdüreceklerini ancak müzakere sürecinde mücadeleden asla vazgeçmeyeceklerini belirtti. Konuşmasını “Yaşasın halkların kardeşliği, yaşasın emekçilerin birliği” sözleriyle sonlandırdı.

Adana’da KESK tarafından düzenlenen “Geçinemiyoruz” mitinginde Emek Partisi Genel Başkanı Seyit Aslan, ülke ekonomisinin işçi, emekçi ve emeklilere olan etkilerini sert bir dille eleştirdi.

Aslan, konuşmasına 2026 bütçesini değerlendirerek başladı. “Önceki bütçeler de işçiden, emekçiden, servetten tekellere kaynak aktarmanın aracı haline gelmiştir. Asgari ücretli ayda 22.000 TL ile çalışıyor, emekliler 16.000 TL ile hayatını sürdürürken, kamu emekçileri yoksulluk sınırının yarısında ücret alıyor. Bu saray rejimi, faizler ve vergi affıyla sermayeyi besliyor” ifadelerini kullandı.

Genel Başkan, ekonomik eşitsizliğin sonuçlarını çocukların yaşam koşullarına da yansıdığını belirterek, “Çocuklarımız okula aç gidiyor, sıralarda açlıktan bayılıyor. İşçiler iş cinayetlerinde hayatını kaybediyor. Son 15 günde Urfa ve Diyarbakır’da çocuk işçi olarak çalışırken hayatını kaybeden 80 çocuk oldu” dedi.

Aslan, konuşmasını barış ve eşitlik vurgusuyla sürdürdü: “Bu ülkede barış, eşitlik ve adil bir yaşam istiyoruz. Ama bu düzenin sahipleri barışı bize çok görüyor. Barış ve eşit yaşam, ancak işçilerin ve emekçilerin mücadelesiyle sağlanacak.”

Konuşmasını, “Hep birlikte bu yoksullaştıran ve canımıza kasteden düzene son vereceğiz. Hepinize saygılar, selamlar ve sevgiler” sözleriyle tamamladı.

KESK’in Bölge Mitingleri Devam Edecek

KESK’in bölge mitingleri önümüzdeki hafta da sürecek.
29 Kasım Cumartesi günü Van mitingi Musa Anter Barış Parkı’nda saat 12.00’de,
İzmir mitingi ise Cumhuriyet Meydanı’nda saat 13.00’te düzenlenecek.