12. Yargı Paketi TBMM'de Kabul Edildi: Yargıtay'ın Bozma Yetkisine Sınırlama, HAGB ve İdari Yargıda Önemli Değişiklikler
Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu'nda kabul edilerek yasalaşan 12. Yargı Paketi, ceza hukuku, hukuk yargılaması, idari yargı, icra-iflas, noterlik ve hakim-savcı yardımcılığı sisteminde önemli değişiklikler getirdi. Düzenlemeyle Yargıtay'ın bazı bozma yetkileri sınırlandırılırken, hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) sistemi yeniden düzenlendi, idare mahkemelerinde tek hakimle görülecek davaların kapsamı genişletildi.
Yargıtay'ın bozma yetkisine sınırlama
Kanunla, hukuk davalarında Yargıtay'ın genel bozma yetkisi korunurken, davaların birleştirilmesi veya ayrılmasına ilişkin usul hatalarının tek başına bozma nedeni yapılmasının önü kapatıldı.
Ayrıca parasal temyiz sınırının altında kalan bazı dosyalarda Yargıtay yolu kapatıldı. Bölge adliye mahkemesi ile ilk derece mahkemesi kararları arasındaki parasal farkın 2026 yılı için 55 bin lirayı aşmaması halinde temyiz başvurusu yapılamayacak.
HAGB sistemi yeniden düzenlendi
Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının verilebilmesi için;
Sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkum olmamış olması,
Yeniden suç işlemeyeceği yönünde mahkemenin kanaat oluşturması,
Mağdurun veya kamunun zararının tamamen giderilmesi
şartları aranacak.
HAGB kararı verilen hapis cezaları ertelenemeyecek ve seçenek yaptırımlara çevrilemeyecek. Sanık 5 yıl denetime tabi tutulacak. Denetim süresinde kasıtlı yeni bir suç işlenmez ve yükümlülüklere uyulursa dava düşecek; aksi halde mahkeme hükmü açıklayabilecek.
İdare mahkemelerinde tek hakim dönemi genişliyor
Düzenlemeyle 486 bin lirayı aşmayan birçok idari dava tek hakim tarafından görülecek.
Tek hakimle karara bağlanabilecek davalar arasında;
Düşük tutarlı iptal ve tam yargı davaları,
Uyarma disiplin cezaları,
Kamu görevlilerinin izin, lojman, yolluk ve geçici görevlendirme işlemleri,
65 yaş aylığına ilişkin davalar,
Öğrenci işlemlerine ilişkin bazı uyuşmazlıklar
yer alıyor.
Vergi mahkemelerinde de 486 bin lirayı aşmayan davalar tek hakim tarafından karara bağlanacak.
Noterlik işlemlerinde elektronik düzenleme
Noterlik Kanunu'ndaki değişiklikle noterlik evraklarının mahkemeler ve savcılıklar tarafından elektronik ortamda talep edilmesi ve güvenli elektronik imzayla gönderilmesi mümkün hale getirildi.
Bu işlemler için posta gideri dışında herhangi bir ücret alınmayacak.
Danıştay'da geçiş süresi uzatıldı
Danıştay'daki daire sayısının 10'a düşürülmesine ilişkin sürenin sona ereceği tarih 23 Temmuz 2026'dan 23 Temmuz 2030'a uzatıldı.
Ayrıca boşalan her iki üyelik için bir üye seçilmesine ilişkin uygulama da aynı tarihe kadar ertelendi.
İcra ihalelerinde yeni yaptırım
İhaleyi kazanmasına rağmen satış bedelini süresinde yatırmayan alıcının yatırdığı teminat, satış giderleri düşüldükten sonra hak sahiplerine dağıtılacak.
Bunun yanında, ihale bedelini süresinde yatırmayan kişiye teklif ettiği bedelin yüzde 5'i oranında idari para cezası uygulanacak.
Adli Tıp Kurumu'nda yeni kriterler
Adli Tıp ihtisas kurulu başkan ve üyeleri için en az uzmanlık belgesi veya doktora şartı getirildi.
Görev süreleri ise 4 yıl olarak belirlendi.
Hakim ve savcı yardımcılarının eğitim sistemi değişiyor
Hakim ve savcı yardımcılarına;
Anayasa,
İnsan hakları,
Ceza,
Özel hukuk,
İdare ve vergi hukuku,
Karar yazımı,
Duruşma yönetimi
gibi alanlarda eğitim verilecek.
Hakimlik ve savcılık mesleğinin gerektirdiği hukuki konularda gereksiz şekilde bilirkişiye başvurulması halinde uyarma cezası uygulanacak.
Faiz hesaplamasında yeni esas
Türk Borçlar Kanunu ve Türk Ticaret Kanunu kapsamında sözleşmede faiz oranı belirlenmemişse uygulanacak faiz, TCMB'nin kısa vadeli kredi işlemlerinde uyguladığı reeskont faiz oranının yüzde 80'i esas alınarak hesaplanacak.
Vesayet altındaki kişilerin taşınır malları elektronik ortamda satılacak
Vesayet altındaki kişilerin menfaati gerektirdiğinde değerli eşyalar dışındaki taşınırlar, UYAP'a entegre elektronik satış portalı üzerinden açık artırmayla satılacak.
Etkin pişmanlık düzenlemesi genişletildi
Dolandırıcılık ve nitelikli dolandırıcılık suçlarından hüküm giyip dosyası infaz aşamasında bulunan bazı hükümlüler de, mağdurun zararını belirlenen süre içinde tamamen gidermeleri halinde etkin pişmanlık hükümlerinden yararlanabilecek.
İki madde tekliften çıkarıldı
Genel Kurul görüşmeleri sırasında verilen önergeler doğrultusunda;
Para alacaklarına ilişkin ilamların icrasına yönelik düzenleme,
Bilgisayarlarda arama ve dijital verilere el koymaya ilişkin Ceza Muhakemesi Kanunu değişikliği
teklif metninden çıkarıldı.
TBMM Adalet Komisyonu Başkanı Cüneyt Yüksel, düzenlemenin özellikle organize dolandırıcılıkla mücadelede ceza adaletini güçlendireceğini belirterek, "Herkes işlediği fiil ve kusuru oranında sorumlu tutulacaktır." dedi.
Kabul edilen 12. Yargı Paketi, Resmî Gazete'de yayımlanmasının ardından ilgili maddelerde öngörülen tarihler itibarıyla yürürlüğe girecek.