Türkiye siyasetinin, sanatının ve barış mücadelesinin simge isimlerinden Sırrı Süreyya Önder, aramızdan ayrılışının birinci yılında İstanbul’daki mezarı başında düzenlenen törenle anıldı. 15 Nisan 2025 gecesi fenalaşarak kaldırıldığı hastanede 18 gün süren yaşam mücadelesinin ardından çoklu organ yetmezliği nedeniyle hayatını kaybeden Önder için yapılan anma, duygusal anlara sahne oldu.
TBMM Başkanvekili, İmralı heyeti üyesi ve DEM Parti İstanbul Milletvekili olarak uzun yıllar siyasette aktif rol üstlenen Önder’in anmasına ailesi, dostları, siyasetçiler ve çok sayıda yurttaş katıldı. Zincirlikuyu Mezarlığı’nda gerçekleşen törende, bir yılın ardından bile dinmeyen özlem ve barış vurgusu öne çıktı.
Ceren Önder Kandemir: “Hatıraların bile neşe veriyor”
Anmanın ardından Önder’in kızı Ceren Önder Kandemir yaptığı konuşmada babasına seslendi. Duygusal sözleriyle dikkat çeken Kandemir, geçen bir yılın hem kişisel hem toplumsal izlerini anlattı:
“Babacığım, bugün buraya dostlarınla geldik, görüyorsun. Bedenen yanımda olmadığın bir yılda hem kendi küçük dünyamda hem de koca dünyada neler olduğunu anlatmak istiyorum sana.”
Kandemir, bu süreçte yalnız kalmadıklarını, dostlukların ve yoldaşlığın kendilerine güç verdiğini ifade etti. Torunu Can’ın dedesine olan bağını da anlatan Kandemir, küçük çocuğun mezarı “dedemin bahçesi” olarak adlandırdığını söyledi.
Hatıraların acı değil, beklenmedik bir şekilde neşe verdiğini dile getiren Kandemir, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Hatıralarına bakmak acı verir sanıyordum ama öyle tatlısın ki o bile neşe veriyor.”
Konuşmasında dünyadaki savaşlara rağmen Türkiye’de barış umudunun sürdüğünü vurgulayan Kandemir, umut dolu gelişmeleri de babasına aktardı:
“Koca dünyaya gelince savaş çıktı, filler tepindi ama ülkemizde barışın inadı devam ediyor. Zaten güzel şeylerden konuşalım bugün… Koma konser verdi, madenciler grev kazandılar, Amedspor Süper Lig’e yükseldi dün.”
Kandemir, geçen yıl cenazede okuyamadığı şiirleri bu kez tamamlayarak babasının kendi sesinden dinletti.
“Her yürekten bir canpare uğurlandı”
Önder’in yakın dostlarından, DEM Parti Van Milletvekili Pervin Buldan da törende yaptığı konuşmada bir yıl önce yaşanan kaybın toplumsal etkisine dikkat çekti:
“Bir yıl önce bugün milyonlarca ev aynı yası yaşadı. Her evden aynı gün bir cenaze çıktı aslında. Her yürekten bir canpare uğurlandı.”
Buldan, Önder’in yalnızca kişiliğiyle değil; cesareti, insanlığı ve barışa olan inancıyla da hatırlandığını vurguladı. Onun “Barış gelsin de ne zaman gelirse gelsin ama illa ki gelsin” sözünü hatırlatarak, bu mirası sürdürme sözü verdi:
“Barışı illa ki getireceğiz ve sana armağan edeceğiz.”
“Sırrı sözü söz eden, barışı barış edendi”
DEM Parti Eş Genel Başkanı Tuncer Bakırhan ise konuşmasında Önder’in mücadele içindeki rolünü ve etkisini anlattı. En zor dönemlerde bile umudu ve mizahı elden bırakmayan bir figür olduğuna dikkat çekti:
“İnsanların barışı dile getirmekten çekindiği zamanlarda Sırrı Süreyya her zaman barışa inandı ve bizi de inandırdı.”
Bakırhan, Anadolu’daki bir deyime atıfla Önder’i şu sözlerle tanımladı:
“Sırrı sözü söz eden, barışı barış edendi.”
Önder’e verdikleri sözü tutacaklarını belirten Bakırhan, barış mücadelesini sürdüreceklerini ifade etti.
Siyasetten sanata geniş katılım
Anma törenine çok sayıda siyasetçi, sanatçı ve sivil toplum temsilcisi katıldı. Katılımcılar arasında Gülten Kaya, Sebahat Tuncel, Gültan Kışanak, Cengiz Çandar, Özgür Çelik, Ahmet Özer, Rıza Türmen, Kerem Fırtına, Ayşegül Doğan ve Levent Tüzel yer aldı.
CHP Genel Başkanı Özgür Özel ise Karabük’teki programı nedeniyle törene katılamadı ancak mezara çelenk gönderdi.
“Allı Turna” ile uğurlanan bir hayat
Önder’in mezarı, sanatçı Beysun Mert tarafından tasarlandı. Mezar taşındaki “Allı Turna” figürü dikkat çekerken, bu simge Önder’in uğurlanışına da gönderme taşıyor.
Sanat ve siyaseti iç içe geçiren Önder, son yolculuğuna sevdiği “Allı Turnam” türküsüyle uğurlanmıştı. Kızı cenazede yazdığı mektupta ona “Artık dinlen turna kuşum” diye seslenmişti. Ayrıca Selahattin Demirtaş tarafından yazılıp bestelenen “Şah Turna” şarkısı da Önder’e ithaf edilmişti.
Bir yıl sonra mezarı başında yapılan anma, yalnızca bir vedanın değil; barış, dayanışma ve umut mirasının sürdüğünün de ifadesi oldu. Sırrı Süreyya Önder, dostlarının sözlerinde ve mücadelelerinde yaşamaya devam ediyor.