ANKARA – DEM Parti Şırnak Milletvekili Nevroz Uysal Aslan, Şırnak'ın Silopi ilçesinde asfaltit yakıtıyla faaliyet gösteren termik santralin çevre ve halk sağlığı üzerindeki etkilerinin araştırılması amacıyla Sağlık Bakanı'na iki ayrı yazılı soru önergesi sundu. Aslan, kanser vakalarındaki artış iddialarının yanı sıra erken doğum, düşük ve ölü doğum gibi olumsuz gebelik sonuçlarının da bilimsel olarak incelenmesini istedi.
Milletvekili Aslan, termik santralin baca gazı emisyonları, uçucu külleri, kül depolama alanları ve diğer atıklarının hava, toprak ve su kaynakları üzerindeki etkilerinin uzun süredir bölge halkında ciddi kaygılara yol açtığını belirtti.
Kanser vakalarına ilişkin kapsamlı araştırma talebi
Önergesinde asfaltitin yakılması sonucu ortaya çıkan partikül maddeler, kükürt ve azot oksitleri ile ağır metallerin çevre ve insan sağlığı üzerindeki etkilerinin düzenli olarak incelenmesi gerektiğini ifade eden Aslan, Silopi'de termik santral faaliyetleri ile kanser vakaları arasındaki ilişkiyi ortaya koyan kamuoyuna açıklanmış kapsamlı bir epidemiyolojik araştırmanın bulunmadığını kaydetti.
Bölge halkının son yıllarda kanser vakalarının ve kansere bağlı ölümlerin arttığını dile getirdiğini belirten Aslan, Sağlık Bakanlığı'ndan şu konularda bilgi istedi:
- 2015-2025 yılları arasında Silopi'de her yıl kaç kişiye kanser tanısı konulduğu, bu verilerin Şırnak'ın diğer ilçeleri ve Türkiye ortalamasıyla karşılaştırılması,
- Silopi'de en sık görülen kanser türleri ve yıllara göre vaka sayıları,
- Kanser nedeniyle yaşamını yitirenlerin yaş, cinsiyet ve kanser türlerine göre dağılımı,
- Mahalle ve köy bazında kanser görülme sıklığına ilişkin araştırmaların bulunup bulunmadığı,
- Termik santralin kanser, solunum yolu ve kalp-damar hastalıkları üzerindeki etkilerine yönelik bilimsel çalışmaların yapılıp yapılmadığı,
- Hava, toprak ve su kaynaklarında yapılan çevresel ölçümlerde tespit edilen zararlı maddeler ile yasal sınırları aşan değerler,
- Sağlık Bakanlığı'nın çevresel ölçüm sonuçlarına göre yaptığı risk değerlendirmeleri ve aldığı önlemler,
- Silopi'de uygulanan kanser tarama programları ile meme, rahim ağzı ve kalın bağırsak kanseri taramalarının kapsamı,
- Sağlık Bakanlığı ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı arasında termik santralin halk sağlığı etkilerine yönelik ortak bir çalışma yürütülüp yürütülmediği.
Gebelik ve bebek sağlığı da araştırılsın
Nevroz Uysal Aslan'ın ikinci önergesi ise termik santral kaynaklı çevre kirliliğinin gebeler, anne karnındaki bebekler ve yeni doğanlar üzerindeki olası etkilerine odaklandı.
Aslan, hava, su ve toprak kirliliğinin özellikle hassas gruplar açısından ayrıca değerlendirilmesi gereken önemli bir halk sağlığı sorunu olduğunu belirterek, Silopi'de son yıllarda erken doğum, kendiliğinden düşük, ölü doğum ve düşük doğum ağırlıklı bebek vakalarında artış görüldüğünü ifade etti.
Bu kapsamda Sağlık Bakanlığı'na şu soruları yöneltti:
- 2015-2025 yılları arasında Silopi'de gerçekleşen erken doğum, kendiliğinden düşük, ölü doğum ve düşük doğum ağırlığı vakalarının yıllara göre sayısı ve toplam doğumlar içindeki oranı,
- Aynı göstergelerin Şırnak'ın diğer ilçeleri ile Türkiye geneliyle karşılaştırılması,
- Termik santral kaynaklı çevre kirliliği ile olumsuz gebelik sonuçları arasındaki ilişkiyi inceleyen bilimsel araştırmaların bulunup bulunmadığı,
- Doğumsal hastalık veya gelişim bozukluğu tespit edilen çocuk sayısı ile doğumdan sonraki ilk bir yıl içinde yaşamını yitiren bebeklerin yıllara göre dağılımı,
- Silopi'de gebeler ve yeni doğanlar için çevresel risklere yönelik özel sağlık izleme veya tarama programı uygulanıp uygulanmadığı ve bu kapsamda alınan önlemler.
Aslan, önergesinde Silopi'de yaşanan çevresel risklerin bilimsel veriler ışığında değerlendirilmesi ve bölge halkının sağlık hakkının korunmasına yönelik gerekli adımların atılması çağrısında bulundu.