Birleşmiş Milletler tarafından yayımlanan yeni bir rapor, dünyanın önümüzdeki yıllarda daha tehlikeli bir sıcaklık dönemine gireceğine işaret etti. İklim değişikliğinin karada ve denizlerde etkisini hızlandırdığına dikkat çekilen raporda, önümüzdeki beş yıl boyunca küresel sıcaklıkların “rekor seviyelerde ya da rekor seviyelere yakın” seyretmesinin neredeyse kesin olduğu belirtildi.
İngiltere Meteoroloji Ofisi (UK Met Office) tarafından hazırlanan ve Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO) tarafından yayımlanan rapora göre, 2026-2030 dönemindeki en az bir yılın, şimdiye kadar kaydedilen en sıcak yıl olan 2024’ü geride bırakma olasılığı yüzde 86 olarak hesaplandı.
Raporda ayrıca, önümüzdeki beş yılın en az birinde küresel ortalama sıcaklıkların geçici olarak sanayi öncesi dönemin 1,5 derece Celsius üzerine çıkma ihtimalinin yüzde 91 olduğu ifade edildi.
Paris Anlaşması’nın kritik eşiği
1,5 derece sınırı, Paris İklim Anlaşması’nın temel hedeflerinden biri olarak kabul ediliyor. Bilim insanları, bu sınırın uzun süre aşılmasının; aşırı hava olayları, ekosistemlerin çökmesi, gıda güvensizliği ve kitlesel yerinden edilmeler gibi ciddi sonuçları beraberinde getireceği uyarısında bulunuyor.
Ancak uzmanlar, tek yıllık ya da kısa süreli sıcaklık artışlarının Paris Anlaşması hedeflerinin tamamen başarısız olduğu anlamına gelmediğini vurguluyor. Çünkü anlaşma, uzun yıllara yayılan ortalama sıcaklık artışını esas alıyor.
Buna rağmen yeni tahminler, küresel ısınmanın hız kazandığını ve aşırı sıcak hava olaylarının daha sık yaşandığını ortaya koyuyor.
Rapora göre, 2026-2030 yılları arasında küresel sıcaklıkların, 1850-1900 dönemi ortalamasının 1,3 ila 1,9 derece üzerinde seyretmesi bekleniyor. Beş yıllık dönemin tamamında ortalama ısınmanın 1,5 dereceyi aşma ihtimali ise yüzde 75 olarak değerlendiriliyor.
Raporun baş yazarı Leon Hermanson, 2026 yılının sonlarına doğru bir El Niño olayının gelişmesinin beklendiğini belirterek, bunun da özellikle 2027 yılının yeni sıcaklık rekorları kırma ihtimalini artırabileceğini söyledi.
Arktik bölgesinde alarm
Raporda, Kuzey Kutbu’ndaki ısınmanın dünya ortalamasının çok üzerinde devam edeceği uyarısına da yer verildi.
Önümüzdeki beş kuzey yarımküre kışında Arktik bölgesindeki sıcaklıkların, 1991-2020 ortalamasının yaklaşık 2,8 derece üzerinde gerçekleşmesi bekleniyor. Bu artışın, aynı dönem için öngörülen küresel ortalama sıcaklık artışının üç buçuk katından fazla olduğu kaydedildi.
Bilim insanları ayrıca Barents Denizi, Bering Denizi ve Okhotsk Denizi başta olmak üzere Arktik deniz buzullarındaki azalmanın süreceğini öngörüyor. Deniz buzullarının erimesi, Kuzey Kutbu’nun güneş ışığını yansıtma kapasitesini düşürerek küresel ısınmayı daha da hızlandırıyor. Bu durum aynı zamanda bölgedeki ekosistemleri, hava sistemlerini ve yerel yaşam koşullarını da olumsuz etkiliyor.
Yağış düzenleri değişiyor
Raporda küresel yağış rejimlerindeki değişimlere de dikkat çekildi.
2026-2030 yılları arasında Sahel bölgesi, Kuzey Avrupa, Alaska ve Sibirya’nın bazı kesimlerinde ortalamanın üzerinde yağış beklenirken; Amazon Havzası ile bazı subtropikal bölgelerde daha kurak koşulların hâkim olacağı tahmin ediliyor.
Özellikle kuzey enlemlerinde kış aylarında daha yağışlı hava koşullarının görülmesinin muhtemel olduğu ifade edildi.
Uzmanlara göre bu tahminler, hükümetlerin, bölgesel iklim merkezlerinin ve meteoroloji kurumlarının giderek daha belirgin hale gelen iklim risklerine karşı hazırlık yapmasına yardımcı olmayı amaçlıyor.
Rapor, Dünya Meteoroloji Örgütü’nün yıllık ve on yıllık iklim tahmin çalışmalarında lider merkezlerinden biri olan İngiltere Meteoroloji Ofisi tarafından hazırlandı.