ÇEKÜL Vakfı, kurucusu Prof. Dr. Metin Sözen’in aramızdan ayrılışının birinci yılında, Gaziantep Büyükşehir Belediyesi işbirliğiyle düzenlediği “Metin Sözen Günü”nde, onun doğa ve kültür öncelikli koruma anlayışını geleceğe taşıyacak Metin Sözen Okulu’nu tanıttı.
“Kavramdan Uygulamaya, Kentten Geleceğe” temasıyla düzenlenen “Metin Sözen Günü”; yerel yönetimleri, akademiyi ve sivil toplumu ortak akıl, yerel işbirliği ve birlikte üretme kültüründe buluşturacak yeni bir eğitim ve etki modelinin ilk adımı oldu.
Yaşamını Anadolu’nun doğal ve kültürel mirasının korunmasına adayan Prof. Dr. Metin Sözen’in düşünsel mirasını yaşatmayı amaçlayan Metin Sözen Okulu, ÇEKÜL Vakfı’nın 35 yıllık saha deneyimini yeni nesillere aktaracak, koruma kültürünü yerelden güçlendirecek kalıcı bir platform olmayı amaçlıyor.
Gaziantep Büyükşehir Belediye Başkanı Fatma Şahin, açılış konuşmasında Metin Sözen’in Türkiye’de koruma kültürünün gelişmesine yaptığı katkılara dikkat çekerek, “Metin Sözen’in ruhunu, ilmini ve hayata bakış açısını çocuklarımıza öğretmek istiyoruz. Gaziantep bize emanet. Emanetin emin ellerde olması için Metin Hoca’nın ilmiyle, hikmetiyle hareket etmemiz lazım. Metin Hocalar kolay yetişmiyor. Bizlerin en büyük sorumluluğu, Metin Sözen gibi hayatta iz bırakacak bir nesli yetiştirmek.” dedi.
Şahin ayrıca, Metin Sözen Okulu’nun kalıcı bir eğitim mekânına kavuşması amacıyla Ömer Ersoy Kültür Merkezi ve Nikâh Salonu’nda bir alanın ÇEKÜL Vakfı’nın eğitim çalışmalarına tahsis edileceğini açıkladı.
“Metin Sözen Okulu birlikte düşünmenin okuludur”
ÇEKÜL Vakfı Genel Sekreteri Ilgın Sözen, Metin Sözen’in büyük mirasının yalnızca restore edilen yapılar ya da kurduğu kurumlar olmadığını belirterek, “En büyük mirası insan yetiştirme anlayışıydı. Metin Sözen Okulu; derslerin verildiği, diplomaların dağıtıldığı bir okul değil; düşünmenin, sorgulamanın, birlikte üretmenin ve birlikte sorumluluk almanın okuludur.” dedi.
Metin Sözen’in yaşamı boyunca aynı soruyu sorduğunu hatırlatan Sözen, “Bu ülkenin değerlerini kim koruyacak? Cevabı hiçbir zaman tek bir kurum ya da tek bir meslek olmadı. Cevabı hep birlikte düşünen, birlikte üreten insanlardı. Bugün tanıttığımız Metin Sözen Okulu da tam olarak bu düşüncenin devamıdır.” ifadelerini kullandı.
Sözen, Metin Sözen’in “Bu iş tek başına yapılmaz.” anlayışını bugün de sürdürdüklerini belirterek, “Babamın bizlere emanet ettiği vakfın sorumluluğunu güçlü bir ekiple taşıyoruz. Büyükşehir Belediye Başkanımız Fatma Şahin olmasaydı bu gönül defteri yeniden açılmayacaktı.” sözleriyle Gaziantep Büyükşehir Belediyesi’ne teşekkür etti.
Metin Sözen’in kavramları ve Gaziantep deneyimi ele alındı
Programın ilk oturumunda düzenlenen “Metin Sözen’in Sözlüğü” başlıklı panelde Prof. Dr. Ünal Akkemik, Doç. Dr. Tulga Albustanlıoğlu, Prof. Dr. Ayşe Güliz Bilgin Altınöz ve Prof. Dr. Evrim Ölçer Özünel, Metin Sözen’in koruma yaklaşımını şekillendiren temel kavramları farklı disiplinlerin bakış açılarıyla değerlendirdi.
Ardından gerçekleştirilen “Metin Sözen ve Kültür Odaklı Dönüşüm” oturumunda Gaziantep’in kültür odaklı kalkınma deneyimi ele alındı. Önceki dönem Gaziantep Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Asım Güzelbey, Gaziantep Büyükşehir Belediyesi Kültür Varlıkları Koruma Daire Başkanı Gamze Maraş, Şehitkamil Belediyesi Kültürel Miras Müdürü Osman Özgan ve Yesemek Alan Başkanı ve ÇEKÜL Saha Sorumlusu Zafer Okuducu’nun katıldığı oturumda, kentte yürütülen koruma çalışmaları ve yerel yönetimlerle geliştirilen iş birlikleri üzerinden Metin Sözen’in Gaziantep’te bıraktığı izler ele alındı..
Dr. Ceyda Bakbaşa Bosson ile Dr. Muhsin Doğan’ın moderatörlüğündeki oturumda önceki dönem Gaziantep Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Asım Güzelbey, Gaziantep Büyükşehir Belediyesi Kültür Varlıkları Koruma Daire Başkanı Gamze Maraş, Şehitkamil Belediyesi Kültürel Miras Müdürü Osman Özgan ve Yesemek Alan Başkanı ve ÇEKÜL Saha Sorumlusu Zafer Okuducu konuştu.
Metin Sözen Okulu’nun ilk uygulaması Gaziantep’te başlayacak
Programın kapanış bölümünde Metin Sözen Okulu’nun eğitim modeli ayrıntılarıyla tanıtıldı. Okul; gençlere yönelik ÇEKÜL Çemberleri, araştırmacılar ve profesyoneller için hazırlanan ÇEKÜL Yaşayan Miras ve Etki Programı ile belediyeler ve kamu kurumlarına yönelik geliştirilen ÇEKÜL Yerel Etki ve Öncülük Programından oluşuyor. Bu yapı sayesinde yerel yönetimler, akademi, sivil toplum ve gençlerin ortak üretim zemini oluşturması hedefleniyor.
Metin Sözen Okulu, doğa ve kültür öncelikli koruma anlayışını yeni nesillere aktarmayı, disiplinlerarası diyaloğu güçlendirmeyi ve yerelden öğrenen koruma kültürünü yaygınlaştırmayı amaçlıyor.
Etkinlik kapsamında Gaziantep Büyükşehir Belediyesi ile ÇEKÜL Vakfı arasında Metin Sözen Okulu Yerel Etki ve Öncülük Programı niyet ve işbirliği beyanı imzalandı. İmzalar, Gaziantep Büyükşehir Belediye Başkanı Fatma Şahin ile ÇEKÜL Vakfı Genel Sekreteri Ilgın Sözen tarafından atıldı. Ekim ayında Gaziantep’te başlayacak programın ilerleyen dönemde Türkiye’nin farklı kentlerine yaygınlaştırılması hedefleniyor.
Programa katılamayan ancak bir destek mesajı gönderen Tarihi Kentler Birliği Başkanı Mansur Yavaş ise Prof. Dr. Metin Sözen’in Türkiye’de koruma bilincinin yerleşmesine öncülük eden en önemli isimlerden biri olduğunu belirterek, yaşamını kentlerin tarihine, kültürüne ve ortak hafızasına adayan Sözen’i saygı ve minnetle andığını ifade etti. Eskişehir Büyükşehir Belediye Başkanı Ayşe Ünlüce, Kilis Belediye Başkanı Hakan Bilecen, Sinop Belediye Başkanı Metin Gürbüz, Muğla Kent Tarihi, Tanıtım ve Turizm Daire Başkanı Aydın Can Yıldızhan da Metin Sözen Günü nedeniyle düşüncelerini gönderdikleri mesajlarla ilettiler.
Programın kapanışında konuşan Ilgın Sözen, Metin Sözen Okulu’nun ilk adımının Gaziantep’te atılmasının taşıdığı anlamı vurgulayarak, Gaziantep Büyükşehir Belediyesi’ne, programa katkı sunan akademisyenlere, yerel yöneticilere ve ÇEKÜL dostlarına teşekkür ederek, Metin Sözen’in mirasının ancak birlikte üreten, paylaşan ve sorumluluk alan insanlar sayesinde yaşamaya devam edeceğini söyledi.
Üç sergi ziyaretçilerle buluştu
Metin Sözen Günü kapsamında üç sergi açıldı. Gaziantep Türk Arkeoloji ve Kültürel Miras Enstitüsü açılan Metin Sözen Okulu Fotoğraf Sergisi, Metin Sözen’in çalışma anlayışını, birlikte üretme kültürünü ve yıllar boyunca yetişmesine katkı sunduğu insanları bir araya getiren özel bir seçki sunuyor.
Banu Başakaya ile Özlem Yıldırım‘ın hazırladığı “Nazar, Tılsım ve İzler” adlı seramik sergisi de Anadolu’nun kültürel belleğinden ilham alan eserlerden oluşuyor.
Metin Sözen Kültür Merkezi’nde açılan “Altı da Üstü de Kültür” sergisi de, Gaziantep Büyükşehir Belediyesi, ÇEKÜL Vakfı ve OBRUK Mağara Araştırma Grubu işbirliği ile livas, kastel, mağara, depo, işlik, atölye ve tünel gibi 46 yeraltı yapısında yapılan belgeleme, haritalama ve envanter çalışmalarından fotoğraflar sunuyor.
ÇEKÜL hakkında
ÇEKÜL (Çevre ve Kültür Değerlerini Koruma ve Tanıtma Vakfı) ülkemizin doğal, tarihsel ve kültürel varlıklarını korumak amacıyla 1990 yılında kuruldu. Kültürel dokunun korunarak geleceğe aktarılması amacıyla, tarihi yapıların onarılmasından kent planları hazırlanmasına kadar birçok koruma çalışmasına imza attı. Doğal doku kaybolmaya başladığında insanın yaşam alanının da tükendiği, kültürel mirasını da yitirmeye başladığı bilinciyle ağaçlandırma çalışmaları yapıyor ve çevre koruma alanında çalışıyor. ÇEKÜL Vakfı 1992 yılından bu yana 7 Ağaç Ormanları programı kapsamında 5 milyona yakın fidanı toprakla buluşturdu. Halihazırda İstanbul, Sivas, Manisa ve Edirne’deki sahalarda ağaçlandırma çalışmalarını sürdürüyor.