İzmir’de bir hastane açılışında Koç Holding Onursal Başkanı Rahmi Koç’un anlattığı sözde fıkrada kullandığı ifadeler, Kürt kadınlarını hedef aldığı ve cinsiyetçi olduğu gerekçesiyle siyaset ve hukuk çevrelerinden sert eleştiriler aldı. DEM Parti, Diyarbakır Barosu ve çok sayıda isim özür çağrısı yaparken, Adalet Bakanı Akın Gürlek soruşturma başlatıldığını açıkladı.
Sarf edilen ırkçı ve cinsiyetçi sözler kabul edilemez
İzmir’de gerçekleştirilen bir hastane açılış töreni, sağlık hizmetleri yerine kürsüde anlatılan bir fıkra nedeniyle kamuoyunun gündemine oturdu. Koç Holding Onursal Başkanı Rahmi Koç’un konuşması sırasında aktardığı sözde fıkrada yer alan ifadeler, özellikle Kürt kadınlarını hedef aldığı ve kadın bedeni üzerinden aşağılayıcı bir dil içerdiği gerekçesiyle yoğun eleştirilere neden oldu.
Sosyal medyada kısa sürede yayılan görüntülerin ardından #RahmiKoçÖzürDile etiketi gündemin üst sıralarına yükseldi.
Diyarbakır Barosu Başkanı: “Ayrımcılığı normalleştiren dili reddediyoruz”
Tepki gösteren isimlerden Diyarbakır Barosu Başkanı Abdulkadir Güleç, yaptığı açıklamada söz konusu ifadelerin ifade özgürlüğü kapsamında değerlendirilemeyeceğini belirtti.
Güleç, açıklamasında şu değerlendirmeye yer verdi:
“Rahmi Koç’un Kürt kadınlarını hedef alan ayrımcı söylemi, ifade özgürlüğü kapsamında değerlendirilemeyecek kadar sorunlu; eşitlik ilkesini, insan onurunu ve ayrımcılık yasağını zedeleyen bir zihniyetin yansımasıdır. Anadilde sağlık hizmetine erişemediği için hak ihlallerine maruz kalan Kürt kadınlarını mizah konusu yapmak değil, bu yapısal ayrımcılığı ortadan kaldırmak gerekir. Ayrımcılığı normalleştiren dili reddediyoruz.”
Pervin Buldan’dan sert tepki
TBMM Başkanvekili ve DEM Parti Van Milletvekili Pervin Buldan da sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda yaşananlara tepki göstererek,
“Hiç mi utanma yok sizde. Tek kelimeyle rezillik.”
ifadelerini kullandı.
DEM Parti Kadın Meclisi: “Irkçılık ve cinsiyetçilik mizah adı altında meşrulaştırılamaz”
DEM Parti Kadın Meclisi tarafından yapılan açıklamada ise hastane açılışında dile getirilen sözlerin yalnızca bir mizah örneği olarak değerlendirilemeyeceği savunuldu.
Açıklamada, Kürt kadınlarının dili, kimliği ve bedenini hedef alan söylemlerin erkek egemen ve ayrımcı politikaların bir yansıması olduğu belirtilerek şu ifadeler kullanıldı:
“İktidar ve sermayenin Kürt düşmanlığının kadın düşmanlığı üzerinden nasıl beslendiğinin bir göstergesidir. Irkçılığın ve cinsiyetçiliğin mizah adı altında meşrulaştırılmasına asla izin vermeyeceğiz.”
AK Parti Sözcüsü Ömer Çelik: “En net şekilde reddediyoruz”
Tartışmalara ilişkin açıklama yapan AK Parti Genel Başkan Yardımcısı ve Parti Sözcüsü Ömer Çelik de söz konusu ifadeleri eleştirdi.
Çelik, inanç, etnik köken ve cinsiyet temelinde aşağılayıcı söylemlerin toplumda nefret söylemine zemin hazırladığını belirterek şunları söyledi:
“Toplumumuzun hiçbir kesiminin inancı, etnik kökeni, kültürü, kimliği veya cinsiyeti aşağılayıcı söylemlerin konusu olamaz. Kürt vatandaşlarımızla beraber hepimizi ve tüm kadınlarımızı inciten bu çirkin yaklaşımları en net şekilde ve kökten reddediyoruz.”
Çelik ayrıca, nefret söylemlerinin mizah kılıfıyla mazur gösterilemeyeceğini vurgulayarak yanlış ifadelerin düzeltilmesi ve özür dilenmesinin gerektiğini ifade etti.
Eğitim Sen Adana Şube Başkanı Cudi İmrek:
İş insanı Rahmi Koç’un Kürt kadınlarına yönelik kamuoyuna yansıyan aşağılayıcı ifadeleri, yalnızca Kürt kadınlarını değil, Kürt halkının tamamını hedef alan ayrımcı bir anlayışın yansımasıdır. Kadınları, bir halkın kimliğini ve dilini mizah konusu haline getiren bu yaklaşımı kabul etmiyor, güçlü biçimde kınıyoruz.
Toplumun farklı kimliklerine, kültürlerine ve dillerine yönelik küçümseyici söylemler ayrımcılığı beslemekte, halklar arasında eşitlik ve birlikte yaşam kültürüne zarar vermektedir. Kürt halkının yıllardır maruz kaldığı inkâr ve asimilasyon politikaları ortadayken, bu ifadelerin “espri” olarak değerlendirilmesi mümkün değildir.
Eğitim Sen olarak herkesin kendi anadilinde eğitim ve sağlık hizmeti almasının temel bir insan hakkı olduğunu savunuyoruz. Anadil, yalnızca bir iletişim aracı değil; bir halkın kimliği, kültürü ve hafızasının ayrılmaz parçasıdır. Demokratik bir toplum, insanların anadillerini özgürce kullanabildiği koşullarda inşa edilebilir.
Rahmi Koç’un sözleri toplumun önemli bir kesimini incitmiş ve ayrımcı önyargıları yeniden üretmiştir. Kendisini kamuoyu önünde özür dilemeye çağırıyor; yetkilileri de nefret söylemini ve ayrımcı dili normalleştiren yaklaşımlar karşısında sorumluluk almaya davet ediyoruz.
Eşit, özgür ve demokratik bir toplum ancak halkların ve dillerin eşitliği temelinde kurulabilir. Anadiline saygı, insana saygıdır. Kürt halkının diliyle, kültürüyle ve kimliğiyle onurlu bir yaşam sürme hakkını savunmayı sürdüreceğiz.
Adalet Bakanı Gürlek soruşturma başlatıldığını duyurdu
Tepkilerin büyümesinin ardından Adalet Bakanı Akın Gürlek, Rahmi Koç hakkında soruşturma başlatıldığını açıkladı.
Soruşturmanın, kamuoyunda geniş yankı uyandıran konuşmanın ardından yapılan değerlendirmeler çerçevesinde başlatıldığı bildirildi.
Tartışmalar sürüyor
Koç’un, 150 milyon dolarlık yatırımla hizmete giren İzmir Amerikan Hastanesi’nin açılış programında anlattığı fıkra, özellikle Kürt kadın kimliğini ve kadın bedenini aşağılayan bir söylem içerdiği gerekçesiyle yoğun eleştirilere konu oldu. Siyasi partiler, hukukçular ve kadın örgütleri tarafından yapılan açıklamalarda Rahmi Koç’un kamuoyundan özür dilemesi çağrısı yinelenirken, olayla ilgili hukuki sürecin de yakından takip edildiği belirtildi.
Rahmi Koç'tan açıklama: Herhangi bir kimliği hedef alma niyeti taşımadığım sözlerim için içtenlikle özür diliyorum.