"Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun", TBMM Genel Kurulu'nda kabul edilerek yasalaştı. PKK/KCK'nin silah bırakması ve örgütsel varlığını sona erdirmesi halinde uygulanacak hukuki süreci düzenleyen 12 maddelik kanun; soruşturma ve kovuşturmaların ertelenmesinden infaz düzenlemelerine, hak yoksunluklarının kaldırılmasından silah teslimi ve Meclis denetimine kadar birçok yeni hüküm içeriyor.
Kamuoyunda "Çerçeve Yasa" ya da "Çözüm Kanunu" olarak anılan Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun, TBMM Genel Kurulu'nda yapılan açık oylamanın ardından kabul edilerek yasalaştı.
Kanun, PKK/KCK'nin ve bağlantılı tüm yapılanmaların fiili varlığına son verdiğinin ve elindeki silah ile mühimmatın tamamen teslim edildiğinin güvenlik kurumlarınca tespit edilmesi ve bu tespitin Milli Güvenlik Kurulu (MGK) tarafından teyit edilmesi halinde uygulanacak hukuki süreci düzenliyor.
Oylamada 467 Kabul, 87 Ret
TBMM Genel Kurulu'nda yapılan açık oylamada teklif;
- 467 kabul
- 87 ret
- 7 çekimser
oyla kabul edilerek yasalaştı. Oylamaya 561 milletvekili katılırken, 31 milletvekili oylamaya katılmadı.
Muhalefette En Büyük Ayrışma YENİ Parti'de Yaşandı
Oylamanın en dikkat çekici siyasi tablosu, milletvekillerini serbest bırakan YENİ Parti'de ortaya çıktı.
91 milletvekiline sahip partide;
- 35 milletvekili kabul,
- 54 milletvekili ret,
- 2 milletvekili ise oylamaya katılmadı.
Böylece partinin çoğunluğu düzenlemeye karşı oy kullandı.
İYİ Parti ise blok halinde "hayır" dedi. Partinin 29 milletvekilinin tamamı ret oyu kullandı.
CHP'de ise 45 milletvekilinden 29'u kabul, 2'si ret oyu verirken 14 milletvekili oylamaya katılmadı.
Ret oylarının dağılımı şöyle gerçekleşti:
- YENİ Parti: 54
- İYİ Parti: 29
- CHP: 2
- Bağımsız: 1
- Demokrat Parti: 1
Yeniden Refah Partisi'nin 4 milletvekili ile Yeni Yol Partisi'nden 3 milletvekili çekimser oy kullandı.
AK Parti, DEM Parti ve MHP'den ise ret ya da çekimser oy çıkmadı.
Kanunun Amacı Ne?
Kanunun temel amacı; PKK/KCK'nin silahlı faaliyetlerini tamamen sona erdirdiğinin tespit edilmesinden sonra, örgüt kapsamında yürütülen soruşturma, kovuşturma ve infaz süreçlerinin nasıl işletileceğini belirlemek olarak tanımlanıyor. Düzenleme yalnızca PKK/KCK ve bağlı yapılarla ilgili suçları kapsıyor.
Kimleri Kapsıyor?
Kanun;
- PKK/KCK'yi kurma veya yönetme,
- örgüt üyeliği,
- örgüte bilerek ve isteyerek yardım,
- örgüt propagandası,
- örgüt faaliyeti kapsamında işlenen suçlar,
- örgüt lehine Terörizmin Finansmanının Önlenmesi Kanunu kapsamındaki suçlar
için uygulanabilecek.
Hangi Suçlar Kapsam Dışında?
Düzenleme;
- örgüt faaliyeti kapsamında işlenen kasten öldürme suçlarını
- 1 Haziran 2005 tarihinden önce işlenen ve müebbet ya da ağırlaştırılmış müebbet gerektiren suçları
kapsam dışında bırakıyor.
Soruşturma ve Kovuşturmalar Ertelenebilecek
Kanuna göre;
- üst sınırı 15 yıl veya daha az hapis gerektiren suçlarda soruşturma ve kovuşturmalar 5 yıl,
- 15 yıldan fazla hapis veya müebbet gerektiren suçlarda ise 10 yıl ertelenebilecek.
Erteleme süresince dava zamanaşımı işlemeyecek, deliller muhafaza edilecek ve müsadereye konu malvarlıkları Hazine'ye irat kaydedilecek. Erteleme kararlarına karşı iki hafta içinde itiraz edilebilecek.
Tutuklama ve Adli Kontrol Yeniden Değerlendirilecek
Erteleme kapsamına giren dosyalarda tutuklama ve adli kontrol tedbirleri mahkemeler tarafından yeniden değerlendirilecek; şartların oluşması halinde kaldırılabilecek.
İstinaf veya temyiz aşamasındaki dosyalarda ise bozma kararı verilerek ilk derece mahkemelerince erteleme kararı alınmasının önü açılıyor.
Cezaların İnfazı da Ertelenebilecek
Kesinleşmiş mahkûmiyetlerde;
- toplam 15 yıl veya daha az hapis cezaları için 5 yıl,
- 15 yıldan fazla hapis ve müebbet cezaları için 10 yıl
infazın ertelenmesi öngörülüyor.
Erteleme süresi içinde yeni bir terör suçu işlenmezse verilen ceza infaz edilmiş sayılacak. Ancak yeni suç işlenmesi halinde erteleme kaldırılarak infaz devam edecek.
Hak Yoksunluklarının Kaldırılması Mümkün Olacak
Kanun kapsamında verilen erteleme kararları belirli aralıklarla oluşturulacak Kurul tarafından değerlendirilecek.
Kurul gerekli görmesi halinde;
- soruşturma ve kovuşturmalar nedeniyle oluşan hak yoksunluklarının,
- mahkûmiyetlerden doğan hak kayıplarının
tamamen kaldırılması için ilgili mahkemelere başvurabilecek. Bunun için 5 yıllık ertelemelerde en az 2 yıl, 10 yıllık ertelemelerde ise en az 3 yıl geçmiş olması gerekecek.
Süreci Cumhurbaşkanı Yardımcısı Başkanlığındaki Kurul Yürütecek
Kanun kapsamında;
Cumhurbaşkanı Yardımcısı başkanlığında;
- Adalet Bakanı,
- Dışişleri Bakanı,
- İçişleri Bakanı,
- Milli Savunma Bakanı,
- Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri,
- MİT Başkanı,
- MGK Genel Sekreteri
yer aldığı bir Kurul oluşturulacak.
Kurul, uygulamayı takip edecek, değerlendirecek, alt komisyonlar kurabilecek ve gerektiğinde yeni idari veya yasal düzenleme önerilerinde bulunabilecek. Ayrıca çalışmalar hakkında TBMM düzenli olarak bilgilendirilecek.
TBMM'de İzleme Komisyonu Kurulacak
Kanunla birlikte TBMM Başkanlığı bünyesinde bir İzleme Komisyonu oluşturulacak.
Komisyon, kanunun uygulanmasını izleyecek ve tavsiye kararları hazırlayabilecek.
Silah ve Mühimmat Kayıt Altına Alınacak
Örgüt mensuplarının teslim ettiği ya da beyan ettiği tüm silah, mühimmat, patlayıcı, araç ve diğer malzemeler kayıt altına alınacak.
Bu işlemlerin usul ve esasları İçişleri Bakanlığı ile Milli Savunma Bakanlığı tarafından belirlenecek.
Başvuru Süresi Altı Ay
Kanundan yararlanmak isteyenlerin, MGK kararının Resmî Gazete'de yayımlanmasının ardından altı ay içinde bulundukları yerdeki Cumhuriyet başsavcılığına veya Kurulun görevlendireceği kurumlara yazılı başvuru yapması gerekecek.
Görev Alanlara Hukuki Güvence
Kanun kapsamında verilen görevleri yerine getiren kamu görevlileri ile süreçte görev alan kişilerin, bu görevleri nedeniyle hukuki, idari veya cezai sorumluluklarının doğmayacağı hükme bağlandı.
12 maddeden oluşan kanun, Resmî Gazete'de yayımlandığı tarihte yürürlüğe girecek ve hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütecek.