Ayten Kordu, engelli yurttaşların ücretsiz ulaşım hakkının genişletilmesi ve kentlerin erişilebilir hale getirilmesine yönelik kanun teklifini Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı’na sundu.
“Engelliler İçin Ücretsiz Ulaşımın ve Erişilebilir Kentlerin Sağlanmasına Dair Kanun Teklifi” başlıklı düzenlemede, engelli bireylerin toplumsal yaşama eşit, bağımsız ve güvenli biçimde katılımının sosyal devlet ilkesinin temel gereği olduğu vurgulandı.
Teklifin genel gerekçesinde, engelli yurttaşların ulaşım, sağlık, eğitim ve kamusal alanlara erişimde ciddi hak ihlalleri yaşadığı belirtilerek, özellikle erişilebilir olmayan toplu taşıma sistemleri, kaldırımlar ve kamu binalarının engelli bireyleri kamusal yaşamdan dışladığı ifade edildi.
Ayten Kordu tarafından hazırlanan teklife göre, yüzde 40 ve üzeri engel oranına sahip yurttaşlar ile tıbbi destek alan engelli bireylerin refakatçileri şehir içi toplu taşımadan ücretsiz yararlanabilecek. Ayrıca engelli yurttaşların devlet demiryolları, şehirlerarası otobüs, deniz ulaşımı ve iç hat hava ulaşımını ücretsiz kullanması öngörülüyor.
Teklifte belediyelere ve kamu kurumlarına da erişilebilirlik yükümlülüğü getiriliyor. Buna göre kaldırımlar, yürüyüş yolları, duraklar, metro istasyonları, parklar ve kamuya açık tüm alanların engelli erişimine uygun hale getirilmesi zorunlu olacak.
Alt ve üst geçitlerde rampalar, hissedilebilir yüzeyler, sesli yönlendirme sistemleri ve tam donanımlı asansörlerin bulundurulması da teklif kapsamında yer aldı. Çalışmayan asansörler veya erişilebilirlik eksiklikleri nedeniyle ulaşım hakkının engellenmesi halinde ilgili kurumlara idari yaptırım uygulanması öngörülüyor.
Kanun teklifinde toplu taşıma araçlarında sesli durak anons sistemi, görsel bilgilendirme ekranları ve erişilebilir giriş-çıkış sistemlerinin zorunlu hale getirilmesi de yer aldı. Ayrıca engelli kadınlar, çocuklar ve yaşlılar için güvenli ulaşım tedbirlerinin artırılması amaçlanıyor.
Teklifte, yerel yönetimler bünyesinde “Erişilebilirlik İzleme ve Denetim Kurulları” kurulması, bu kurullarda engelli örgütleri, kadın örgütleri ve meslek odalarının temsil edilmesi de düzenleniyor.
Genel gerekçede, engelli kadınların hem engellilik hem de toplumsal cinsiyet eşitsizliği nedeniyle çoklu ayrımcılığa maruz kaldığına dikkat çekilerek, mevcut sosyal politikaların bağımlılığı yeniden üreten bir yapıya dönüştüğü belirtildi.
Teklifin, Birleşmiş Milletler Engelli Hakları Sözleşmesi, Anayasa’daki eşitlik ilkesi ve sosyal devlet anlayışı doğrultusunda hazırlandığı ifade edildi.