Birleşmiş Milletler Suriye Soruşturma Komisyonu, sivillerin korunması ve insani yardıma erişim çağrısı yaparken, SDG Genel Komutanı Mazlum Abdi anlaşmanın özünün Kürt bölgelerinin korunması olduğunu vurguladı ve idari yönetimin bölge halkında kalacağını söyledi.
BM’den Suriye-SDG Ateşkesine Destek: “Siviller Korunsun, İhlaller Dursun”
Birleşmiş Milletler Suriye Arap Cumhuriyeti Bağımsız Uluslararası Soruşturma Komisyonu, Suriye hükümeti ile Suriye Demokratik Güçleri (SDG) arasında varılan ateşkesi memnuniyetle karşıladı. Komisyon, ateşkesin sivillerin korunması, insani yardıma erişimin sağlanması ve kuzeydoğuda yaşanan ihlallerin önlenmesi için kritik bir fırsat sunduğunu vurguladı.
BM: Düşmanlıklar Sona Ersin, İnsani Kriz Hafifletilsin
BM İnsan Hakları Konseyi tarafından görevlendirilen Bağımsız Uluslararası Soruşturma Komisyonu’nun Başkanı Paulo Pinheiro, ateşkesin bölgeye istikrar getirme potansiyeline dikkat çekerek, “Şimdi düşmanlıkların tamamen sona ermesini ve sürdürülebilir bir çözüm bulunmasını umuyoruz” dedi. Pinheiro, özellikle gıda, su ve elektrik gibi temel insani ihtiyaçların acilen karşılanması gerektiğinin altını çizdi.
Komisyon, yerinden edilmiş nüfusun güvenli geri dönüşünün sağlanması ve insani yardımların engelsiz biçimde ulaştırılması çağrısını yineledi.
Kürtlerin Haklarına İlişkin Kararname Memnuniyet Yarattı
Komisyon, Suriye Cumhurbaşkanlığı’nın Kürt nüfusun kültürel, dilsel ve vatandaşlık haklarını tanıyan son kararnamesini de olumlu karşıladı. Açıklamada, geçmişte uzun süre reddedilen bu hakların tanınmasının, siyasal çözüm ve toplumsal barış açısından önemli bir adım olduğu vurgulandı.
Uluslararası Hukuka Uyum Çağrısı
BM Komisyonu, Suriye’nin kuzeydoğusunda yürütülecek her türlü askeri ve güvenlik operasyonunda uluslararası insancıl hukuka sıkı sıkıya uyulması gerektiğini belirtti. Ayrım gözetmeme, orantılılık ve önlem ilkelerine özellikle dikkat edilmesi gerektiği vurgulanarak, sivillerin ve sivil altyapının korunması çağrısı yapıldı.
“Cinayet ve Kötü Muamele İddiaları Araştırılıyor”
Komiser Monia Ammar, silah bırakan savaşçıların ve sivillerin öldürülmesi ile cesetlere saygısızlık edildiğine dair endişe verici raporların bulunduğunu söyledi. Ammar, “Bu iddiaları araştırıyoruz ve sonuçları en kısa sürede kamuoyuyla paylaşacağız” dedi.
Kış Koşulları Yerinden Edilenler İçin Felaket Riski Taşıyor
Komisyon, sert kış koşullarının elektrik, su, gıda ve ısınmaya erişimdeki kısıtlarla birleştiğinde özellikle çocuklar için hayati riskler doğurduğuna dikkat çekti. İdlib ve Kobani çevresindeki kamplarda bebek ölümlerinin rapor edildiği hatırlatılarak, acil önlemler alınması çağrısı yapıldı.
El-Hol ve Gözaltı Merkezlerindeki Çocuklar Alarm Veriyor
BM Komisyonu, El-Hol başta olmak üzere kamplar ve hapishanelerde tutulan çocukların durumuna ilişkin ciddi endişelerini dile getirdi. Rakka yakınlarındaki El-Aktan hapishanesinde yüzü aşkın çocuğun keyfi olarak tutulduğu ve kötü muameleye maruz kaldığına dair raporların bulunduğu kaydedildi. El-Hol, Rawj ve “rehabilitasyon merkezi” adı verilen tesislerde 17 binden fazla çocuk ve gencin tutulduğu belirtildi.
Komisyon, çocukların çatışmalarda kullanılmasının kesinlikle yasak olduğunu ve uluslararası insancıl hukuk kapsamında özel koruma altında bulunduklarını hatırlattı.
Yardımlar Yeniden Başladı, Ancak Yetersiz
Komiser Fionnuala Ní Aoláin, 23 Ocak’tan bu yana El-Hol kampına yönelik bazı yardım faaliyetlerinin yeniden başlamasını olumlu karşıladıklarını, ancak bunun yeterli olmadığını söyledi. Ní Aoláin, elektrik, su, gıda ve tıbbi malzeme tedarikinin artırılması gerektiğini vurguladı.
BM, Suriye yetkililerini kamplarda tutulan yaklaşık 16 bin 500 Suriyeli kadın ve çocuğun gönüllü, güvenli ve onurlu şekilde evlerine dönmelerini sağlamaya çağırdı. Ayrıca, diğer ülkelere de vatandaşları olan çocukları acilen geri almaları çağrısı yapıldı.
IŞİD Şüphelileri ve Adalet Vurgusu
Komisyon, kuzeydoğudaki hapishanelerden başka ülkelere nakledilen IŞİD şüphelileriyle ilgili olarak işkence ve kötü muamelenin kesinlikle yasak olduğunu vurguladı. Tüm tutukluların gözaltı durumlarının uluslararası hukuka uygun şekilde gözden geçirilmesi gerektiği ifade edildi.
Ayrıca, bugüne kadar bildirilen ihlallerin, savaş suçları ve insanlığa karşı suçlar dahil olmak üzere, hızlı, etkili ve tarafsız soruşturmalarla ele alınması çağrısı yapıldı.
Mazlum Abdi: “Anlaşmanın Özü Kürt Bölgelerinin Korunmasıdır”
SDG Genel Komutanı Mazlum Abdi, Şam yönetimiyle varılan anlaşmaya ilişkin Kuzey Suriye’den yayın yapan Ronahi TV’ye değerlendirmelerde bulundu. Abdi, anlaşmanın sahadaki dengeler ve siyasi çözüm açısından önemli olduğunu belirterek, Kürt bölgelerinin idari yönetiminin bölge halkı tarafından yürütüleceğini söyledi.
Şam’dan gelecek heyetin güvenlik değil idari konular için geleceğini ifade eden Abdi, İç Güvenlik Güçlerinin Haseke ve Kamışlı’da entegrasyon sürecini başlatacağını, sürecin sonunda kentlerden ayrılacağını kaydetti.
“SDG, Savunma Bakanlığı’na Bağlı Olarak Bölgeleri Koruyacak”
Abdi, SDG güçlerinin tümen ve tugaylar halinde Suriye Savunma Bakanlığı’na bağlı olarak bölgeleri korumaya devam edeceğini belirtti. Anlaşmanın tüm hedefleri karşılamadığını ancak elde edilen kazanımların önemli olduğunu vurguladı.
ABD ve Fransa’nın süreçte garantör rol üstlendiğini söyleyen Abdi, Afrin ve Serê Kaniyê’nin de anlaşma kapsamında yer aldığını, uzun vadede Kürtlerin evlerine geri döneceğini ifade etti.
“Halkın İçinde Olacağım, Mücadele Sürecek”
Mazlum Abdi, kendisine devlet kademelerinde görev teklifleri yapıldığını ancak bunları kabul etmediğini belirterek, “Ben halkımın içinde olacağım, mücadeleye devam edeceğiz” dedi. Kürt siyasi parti ve liderlerine destekleri için teşekkür eden Abdi, anlaşmanın halkı hedef alan saldırı planlarını durdurmak amacıyla yapıldığını söyledi.
Arka Plan
Suriye Arap Cumhuriyeti Bağımsız Uluslararası Soruşturma Komisyonu, 22 Ağustos 2011’de BM İnsan Hakları Konseyi kararıyla kuruldu. Komisyonun görevi, Mart 2011’den bu yana Suriye’de işlenen uluslararası insan hakları ve insancıl hukuk ihlallerini araştırmak ve sorumluların hesap verebilirliğini sağlamak. Komisyonun görev süresi en son 31 Mart 2026’ya kadar uzatıldı.