Avşar, Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı tarafından cevaplaması istemiyle konuya ilişkin yazılı soru önergesi verdi.
Önergede, Tekirdağ’ın, potansiyeli yüksek bir tarım, sanayi ve turizm şehri olduğuna ve bu yüzden de su sorununun; içme, sulama ve sanayi için kritik bir konu haline gelindiğine dikkat çeken Avşar, kalıcı çözüm stratejik yatırımların ve yeni baraj projelerinin hayata geçirilmesiyle mümkün olduğuna, bu bağlamda Bakanlık tarafından Tekirdağ Tarımsal Kuraklıkla Mücadele Stratejisi ve Eylem Planına atıfta bulunarak baraj ve gölet projelerinin bitirilmesi ve TESKİ’nin taleplerinin karşılanması gerektiğini belirtti.
Avşar sorularında; 23 yılda DSİ’nin Tekirdağ’da ne yaptığını, Kuraklıkla Mücadele Stratejisi Ve Eylem Planı kapsamında ne kadar yatırım yapıldığı, İnecik 1, İnecik 2, Dedecik Baraj Projeleri ile Kömürköy, Kızılağaç ve Balaban Barajı Projelerinin yapımının hangi aşamada olduğu, TESKİ’nin taleplerine ne zaman cevap verileceği,
Tekirdağ Büyükşehir Belediyesi ile iş birliği anlamında bir çalışmanın olup olmadığı, akıllı su uygulamalarına ilişkin ne tür çalışmalar yapıldığı, kaçak kuyularla ilgili ne tür tedbirler alındığı, kuraklık kriz yönetiminin uygulamaya alınmasını, sulama şebekesinin yüzde kaçının ‘kapalı sulama’ sistemine geçildiğini, Kuraklıkla Mücadele Eylem Planı kapsamında sulama sistemlerinin yüzde kaçının bakım ve onarımı yapıldığını, Tekirdağ’da kuraklık erken uyarı sistemlerinin hayata geçirilmesi ile 23 yılda neden su kanunun çıkarılmadığına ilişkin birçok konuyu Bakan Yumaklı’ya sordu.
‘Tekirdağ, bir tarım, sanayi ve turizm şehridir’
Tekirdağ’ın, tarım, sanayi ve turizm potansiyeline değinen Avşar, bu özelliğiyle yoğun göç alan ve bugün 1 milyon 200 bini aşan dinamik bir nüfus yapısına sahip olduğunu, bu nüfus artışı ve göç hareketlerinin su ve altyapı hizmetleri noktasında çeşitli sorunlara ve yetersizliklere yol açtığını, Türkiye’nin kişi başı yıllık su miktarı 1.400-1.500 m3 civarındayken Trakya’da bu miktar yalnızca 150-200 m3 olduğunu belirtti.
‘Su sorunu; içme, sulama ve sanayi için kritik bir konudur’
Avşar, Trakya’nın ciddi bir su kıtlığı içinde olduğunu, ayrıca bölgemizde tarım ve sanayinin gelişmiş olmasıyla birlikte yer altı sularının aşırı tüketimi ve kirlilik gibi sorunları da beraberinde getirdiğini ve su sorununun; içme, sulama ve sanayi için kritik bir konu olduğuna dikkat çekti.
‘Kalıcı çözüm; stratejik yatırımların ve yeni baraj projelerinin hayata geçirilmesiyle mümkün’
Resmî açıklamalara göre Tekirdağ’da içme ve kullanma suyunun %88’i yeraltı su kaynaklarından, %12’si ise barajlardan sağlandığını belirten Avşar, sözlerini şöyle sürdürdü; “Yeraltı kuyularından maksimum kapasitede su çekerek geçici çözümler üretmeye çalışılsa da kalıcı çözümün stratejik yatırımların ve yeni baraj projelerinin hayata geçirilmesiyle mümkün olduğunu belirtmektedir. Bununla birlikte organize sanayi bölgelerinde aşırı yeraltı su kullanımı ve tarımda kapalı devre sulama sitemine tamamıyla geçilmemesi ve sanayi atıklarıyla kirletilen dere yatakları ve havzalar zaten yetersiz olan su kaynaklarını neredeyse sıfır kullanım noktasına getirmektedir. İlimizde özellikle son 1 yıldır yaşanan kuraklığın etkisi ve yağışların mevsim normallerinin oldukça altında seyretmesiyle barajların doluluk oranı kritik seviyelere gerilemiştir.”
‘Kuraklıkla Mücadele Stratejisi ve Eylem Planı hayata geçirilmeli’
Avşar, Tekirdağ Tarımsal Kuraklıkla Mücadele Stratejisi ve Eylem Planı (2023-2027) Faaliyetleri kapsamında günümüzde yaşandığı gibi kuraklığın hayati düzeyde hissedildiği dönemlerde Tarım ve Orman Bakanlığı ile diğer ilgili kurumlar tarafından hayata geçecek öncelikli eylemler belirlendiğini ifade etti.
‘Baraj ve gölet projeleri bitirilmeli, TESKİ’nin talepleri karşılanmalı’
Avşar, söz konusu Eylem Planında “Devam eden gölet, baraj ve sulama tesis inşaatlarının bitirilmesi, ile sulamayla ilgili yeni yatırım projelerinin uygulamaya konulmasının hızlandırılması”, şeklinde ifade edilen faaliyetler bağlamında bölgede yapılması planlanan İnecik 1, İnecik 2 ve Dedecik Baraj Projelerindeki gecikmeler ve projelerin yıllardır tamamlanmaması yaşanan su sıkıntısını derinleştirdiğini belirtti.
‘Sayın Bakan, Gümüşhane öz de Tekirdağ üvey mi?’
Bununla birlikte Tekirdağ kamuoyu, sürünceme de kalan içme ve kullanma suyunu temini amacıyla planlanan gölet ve altyapı projelerinin de ivedilikle tamamlanmasını beklediğini ancak ilgili bakanlığın tek bir açıklama yapmadığını buna karşı, Sayın Bakanın Gümüşhane’de yapılan altyapı hizmetlerinde bahsettiğini belirten Avşar, Bakan Yumaklı’ya serzenişte bulundu ve bir dizi soru sordu.
‘DSİ, 23 yılda Tekirdağ’da ne yaptı?’
Tekirdağ’da son 23 yılda DSİ tarafından tamamlanan, devam eden, planlanan tarımsal sulama, içme ve kullanma suyu projeleri hangileridir? Bu projelere ayrılan bütçe ne kadardır ve bu projelerin tamamlama oranları nedir?
‘Kuraklıkla Mücadele Stratejisi Ve Eylem Planı kapsamında ne kadar yatırım yapıldı?’
Tekirdağ’ın su fakiri bir şehir olduğu gerçeğinden hareketle Tekirdağ Tarımsal Kuraklıkla Mücadele Stratejisi Ve Eylem Planı (2023-2027) kapsamında üreticilerin modern sulama yöntemlerine geçişini desteklemek için sağlanan toplam destek miktarı ne kadardır? Hangi yöntemler hayata geçmiş ve ne kadar su tasarrufu sağlanmıştır?
‘İnecik 1, İnecik 2, Dedecik Baraj Projeleri ile Kömürköy, Kızılağaç ve Balaban Barajı Projelerinin yapımı hangi aşamadadır?’
Kuraklıkla Mücadele Eylem Planında belirtildiği üzere ‘devam eden gölet, baraj ve sulama tesis inşaatlarının bitirilmesi’ faaliyeti dikkate alınarak kamuoyunda büyük rahatsızlığa da sebep olan İnecik 1, İnecik 2, Dedecik Baraj Projeleri ile Kömürköy, Kızılağaç ve Balaban Barajı Projelerinin yapımı hangi aşamadadır? Söz konusu projelerin faaliyete girme tarihleri nedir? Bu hususta kamuoyunu bilgilendirmeyi düşünüyor musunuz?
‘TESKİ’nin taleplerine ne zaman cevap verilecek?’
Tekirdağ Büyükşehir Belediyesinin TESKİ çalışmaları kapsamında içme suyu altyapısının iyileştirme ve su rezervlerini koruma ve geliştirmeye ilişkin Bakanlığınıza sunulan herhangi bir proje bulunmakta mıdır? Şayet varsa bu projeler, Kuraklıkla Mücadele Eylem Planı kapsamında öncelikli olarak tarafınızca değerlendirilmiş midir?
‘Tekirdağ Büyükşehir Belediyesi ile iş birliği anlamında bir çalışmanız var mı?’
Resmî açıklamalara göre kritik eşikte olan Tekirdağ’ın içme ve kullanma suyuna karşı Kuraklıkla Mücadele Eylem Planı kapsamında Tekirdağ Büyükşehir Belediyesi ile iş birliği anlamında kısa-orta ve uzun vadede ne tür tedbirler planlanmaktadır?
‘Akıllı su uygulamalarına ilişkin ne tür çalışmalar yapılıyor?’
Yaşam kaynağımız olan suyun korunması ve sürdürülebilir bir şekilde yönetimi noktasında Kuraklıkla Mücadele Eylem Planı kapsamında gri su dönüşümü, yağmur suyu kullanımı, akıllı sulama, kapalı devre sulama ve damlama sistemi gibi akıllı su uygulamalara ilişkin ne tür çalışmalar yapılmaktadır?
‘Kaçak kuyularla ilgili ne tür tedbirler alınıyor?’
Kuraklıkla Mücadele Eylem Planı “Açılmış yer altı suyu kuyuları haritalanacak ve periyodik olarak izlenecektir ve bütün yer altı suyu kuyularına tahsis edilen debinin sayaç takılarak ölçülmesi, takip edilmesi” tedbirleri bağlamında, Tekirdağ’ın yer altı su rezervlerinin mevcut durumu dikkate alınarak organize sanayi bölgelerinde ve tarımsal sulamada kontrollü yer altı su kullanımına ilişkin ne tür tedbirler alınmaktadır? Bu alanlarda kullanılan suyun yüzde kaçı yer altı suyundan oluşmaktadır? Kaçak kuyu oranı nedir?
‘Kuraklık kriz yönetimi uygulamaya alındı mı?’
Yaşanan kuraklık sonrası Kuraklıkla Mücadele Eylem Planında yer alan “Kuraklığın yaşandığı bölge temelinde, kuraklık kriz kararları alınarak kriz yönetimi uygulaması yürütülür.” tedbiri bağlamında Tekirdağ için ‘kuraklık kriz kararları alınarak kriz yönetimi’ uygulaması yapılmış mıdır? Bu hususta ne tür tedbirler alınmıştır?
Sulama şebekesinin yüzde kaçı ‘kapalı sulama’ sistemine geçildi?
Kuraklıkla Mücadele Eylem Planında yer alan “Planlama aşamasında olan veya yapımı devam eden sulama şebekelerinde, su kaybını azaltmak ve verimi artırmak için sulama sistemleri ‘kapalı sulama şebekesi’ olarak projelendirilecektir.” tedbiri bağlamında Tekirdağ’da ne tür tedbirler alınmıştır? Sulama şebekesinin yüzde kaçı bu sisteme geçmiştir?
‘Kuraklıkla Mücadele Eylem Planı kapsamında sulama sistemlerinin yüzde kaçının bakım ve onarımı yapıldı?’
Kuraklıkla Mücadele Eylem Planında yer alan “Sulama sistemlerinin bakım ve onarımları yapılacaktır.” tedbiri bağlamında Tekirdağ’da bu hususta ne tür tedbirler alınmıştır? Gerekli bakım ve onarım işlemleri yapılmış mıdır?
‘Tekirdağ’da kuraklık erken uyarı sistemleri hayata geçirildi mi?’
Kuraklıkla Mücadele Eylem Planında yer alan “Kuraklık erken uyarı sistemlerinin geliştirilmesi”, faaliyeti bağlamında ülkemizde söz konusu erken uyarı sistemleri için gerekli çalışmalar yapılmış mıdır? Bu sistem Tekirdağ’da hayata geçirilmiş midir?
‘23 yılda su kanunu neden çıkarılmadı?’
2026 yılında çıkarılacağı ifade edilen ‘su kanununa’ ilişkin çalışmalar hangi aşamadadır? Konuyla ilgili meslek örgütleri ile kamu kurum ve kuruluşlarının görüş ve önerileri alınmakta mıdır? Bu hususta ne tür çalışmalar yapılmaktadır?