DEM Parti Dersim Milletvekili Ayten Kordu, 6 Şubat 2023 depremlerinin üzerinden üç yıl geçmesine rağmen barınma, adalet, ekonomi ve kayıp yurttaşlara ilişkin sorunların çözülemediğini belirterek TBMM’ye Meclis Araştırması açılması çağrısında bulundu.
DEM Parti Dersim Milletvekili Ayten Kordu, 6 Şubat 2023’te Maraş merkezli meydana gelen ve 11 ili etkileyen depremlerin tüm yönleriyle araştırılması amacıyla Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne Meclis Araştırması açılması için önerge verdi. Kordu, resmi verilere göre en az 53 bin 537 yurttaşın yaşamını yitirdiği depremlerin ardından geçen üç yıla rağmen deprem bölgesinde temel sorunların kalıcı biçimde çözülemediğini vurguladı.
“Barınma sorunu hâlâ en yakıcı başlık”
Araştırma önergesinin gerekçesinde barınma krizine dikkat çeken Kordu, yüz binlerce yurttaşın hâlen konteyner kentlerde yaşadığını, anahtar teslimi olarak sunulan konutların önemli bir kısmının ise altyapı eksiklikleriyle teslim edildiğini ifade etti. Hasar tespit süreçlerinde ciddi bilimsel ve idari hatalar yaşandığını belirten Kordu, orta hasarlı binalara ilişkin alınan ani yıkım kararlarının ve güçlendirme belirsizliklerinin yeni mağduriyetler yarattığını kaydetti.
Ekonomik yıkım ve yerel yönetimlerin darboğazı
Depremin ekonomik etkilerinin derinleştiğini belirten Kordu, küçük esnafın büyük bölümünün kepenk kapattığını, tarım ve hayvancılıkta altyapı eksiklikleri nedeniyle ciddi verim kayıpları yaşandığını aktardı. Vergi gelirleri düşen yerel yönetimlerin artan hizmet yükü karşısında mali sıkıntıya sürüklendiğini ifade eden Kordu, afet bölgesi koşullarına uygun bütçe düzenlemelerinin yapılmadığını vurguladı.
“Cezasızlık algısı güçleniyor”
Depremde yıkılan binalara ilişkin açılan davaların kamu vicdanını tatmin etmediğini belirten Kordu, müteahhitler, denetçiler ve kamu görevlileri hakkında yürütülen yargı süreçlerinin uzun sürmesinin ve firari sanıkların bulunamamasının cezasızlık algısını güçlendirdiğini ifade etti. Ebrar Sitesi, Rönesans Rezidans ve İsias Oteli gibi büyük yıkımların yaşandığı yapılarda sorumluların hâlâ tam anlamıyla hesap vermediğine dikkat çekti.
145 depremzedenin akıbeti bilinmiyor
Araştırma önergesinde kayıp yurttaşlar meselesine de yer veren Kordu, Deprem Mağdurları ve Kayıp Yakınlarıyla Dayanışma Derneği’nin (DEMAK) verilerine göre hâlen en az 145 depremzedenin akıbetinin bilinmediğini, bunların 44’ünün çocuk olduğunu aktardı. Kimlik tespit süreçlerindeki eksikliklerin aileler için büyük bir travmaya dönüştüğünü ifade etti.
“Deprem vergileri tartışması yeniden gündemde”
Kordu, 1999 depremi sonrası toplanmaya başlanan ve kamuoyunda “deprem vergisi” olarak bilinen özel iletişim vergilerinin kullanımının da araştırılması gerektiğini belirtti. 6 Şubat depremlerinde yaşanan yardım gecikmeleri ve koordinasyon sorunlarının, bu kaynakların afetlere hazırlık amacıyla kullanılmadığı yönündeki eleştirileri artırdığını ifade etti.
Dersim için de uyarı
Dersim’in Kuzey Anadolu Fay Hattı üzerinde yer aldığına dikkat çeken Kordu, kentte üç ayrı diri fay zonunun bulunduğunu ve 7 büyüklüğünün üzerinde deprem üretme potansiyeli taşıdığını belirtti. Yapı stokuna ilişkin güncel risk analizlerinin yetersiz olduğunu vurgulayan Kordu, bilimsel ve katılımcı bir afet hazırlık sürecine ihtiyaç olduğunu ifade etti.
Meclis’e çağrı
Ayten Kordu, barınma, adalet, ekonomi ve kayıp yurttaşlar başta olmak üzere deprem bölgesinde süregelen sorunların tespiti, sorumluların belirlenmesi ve gelecekteki olası afetlere karşı kalıcı politikaların geliştirilmesi için TBMM tarafından kapsamlı bir Meclis Araştırması açılmasının zorunlu olduğunu belirtti.