Bir dönem tütünle mücadelede dünyaya örnek gösterilen Türkiye, sigara kullanımındaki hızlı artışla dünya sıralamasında 9’unculuğa yükselirken, Sağlık Bakanlığı dumansız hava sahasını genişletecek yeni düzenlemeler için harekete geçti. Bakanlığın hazırladığı yeni yol haritasına göre, açılır-kapanır tavanlı alanlar, kış bahçeleri ve benzeri “yarı açık” mekânlar tamamen kapalı alan sayılacak.
Sağlık Bakanlığı’nın son verileri, tütün kullanımının ülkede ciddi biçimde arttığını ortaya koydu. Nüfus sıralamasında dünyada 18’inci sırada yer alan Türkiye, tütün tüketiminde 9’unculuğa yükseldi. Uzmanlar bu artışı “toplumsal bir salgın” olarak değerlendiriyor.
Yeni Yasaklar Yolda
Bu tablo üzerine harekete geçen Sağlık Bakanlığı, tütün bağımlılığıyla mücadelede yeni bir yol haritası belirledi. Kapalı alanlarda sigara kullanımına ilişkin mevzuatta değişiklik yapılması planlanıyor.
Türkiye Gazetesi’nden Ziyneti Kocabıyık’ın haberine göre, yeni düzenlemelerle birlikte dumansız hava sahasını genişletecek başlıca başlıklar şöyle:
-
“Yarı Açık” Alanlar: Açılır-kapanır tavanlı mekânlar, kış bahçeleri ve benzeri alanlar tamamen kapalı alan statüsüne alınacak.
-
5 Metre Kuralı: Kamu binaları, AVM’ler ve restoranların ana giriş kapılarından itibaren en az 5 metre mesafeye kadar sigara içmek yasaklanacak.
-
Çocuk Parkları ve Sahiller: Çocuk parklarının tamamı “kırmızı hat” ilan edilerek sigarasız alan olacak. Pilot bölgelerde plajlarda “mavi bölgeler” oluşturulacak.
“Her Üç Yetişkinden Biri Tütün Kullanıyor”
Artışla ilgili değerlendirmelerde bulunan Sağlık Bilimleri Üniversitesi Bulaşıcı Olmayan Hastalıklar ve Risk Faktörlerinin Önlenmesi, Kontrolü ve Yönetimi Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Prof. Dr. Toker Ergüder, TÜİK 2022 verilerine dikkat çekti.
Ergüder, her gün tütün ürünü kullananlar arasında sigara içme oranının en yüksek olduğu yaş grubunun 35-44 olduğunu belirterek, “Bu yaş grubundaki kişilerin yüzde 36,1’i her gün tütün ürünü kullanıyor. 2017’de yüzde 31,5 olan kullanım oranı, 2023 itibarıyla yüzde 34,8’e yükseldi. Bu, her üç yetişkinden birinin düzenli olarak tütünle zehirlendiği anlamına geliyor” dedi.
Türkiye genelinde toplam 23,5 milyon kişinin (15,5 milyon erkek, 8 milyon kadın) tütün kullandığını belirten Ergüder, tabloya ilişkin uyarılarda bulundu.
İçme Yaşı 11’e Kadar Düştü
Gelecekteki kanser riskine dikkat çeken Prof. Dr. Ergüder, “15-29 yaş grubundaki artış devam ederken, sigara içme yaşının çocukluk evrelerine, yani 11-13 yaş aralığına inmesi, geleceğin kanser yükünü bugünden hazırlıyor” ifadelerini kullandı.
“Tabelalar Sembolik Kaldı”
Mevzuata rağmen sahadaki denetim eksikliklerine de değinen Ergüder, dumansız hava sahası kurallarının yeterince uygulanmamasının tütün kullanımını yeniden görünür hâle getirdiğini söyledi. Ergüder, özellikle kafe ve toplu taşıma duraklarında yaşanan “yasak gevşemesinin” tütünle mücadelede önemli bir zaman kaybına yol açtığını vurguladı.