Türkiye Sakatlar Derneği Adana Şube Başkanı Seda Aşkın, 10 Mayıs Engelliler Hakları Haftası dolayısıyla yaptığı açıklamada, engelli bireylerin temel haklarının sistematik biçimde daraltıldığını belirterek sosyal devlet anlayışının giderek tasfiye edildiğini söyledi. Aşkın, “İmzalar var, haklar yok; yük vatandaşa yıkılıyor” diyerek yetkililere çağrıda bulundu.
Türkiye’nin Birleşmiş Milletler Engelli Hakları Sözleşmesi’ni ilk imzalayan ülkelerden biri olduğunu hatırlatan Aşkın, buna rağmen uygulamaların sözleşmeden doğan yükümlülüklerle çeliştiğini ifade etti. Açıklamada, engelli bireylerin mevcut haklarının genişletilmesi gerekirken, aksine geriye gidiş yaşandığı vurgulandı.
“Kazanılmış haklar sistematik biçimde daraltılıyor”
Açıklamada özellikle emeklilik hakkına erişimin zorlaştırıldığı, ÖTV muafiyetlerinde kısıtlamalara gidildiği ve 2022 sayılı yasa kapsamındaki sosyal desteklerin etkisiz hale getirildiği belirtildi. Evde bakım hizmetlerinde yapılan değişikliklerle ağır engelli bireylerin dahi sistem dışına itildiği savunuldu.
Seda Aşkın, engelli bireylerin günlük yaşamlarını sürdürebilmeleri için zorunlu olan ortez, protez, tekerlekli sandalye ve akülü sandalye gibi temel ihtiyaçlarda da ciddi sorunlar yaşandığını ifade etti. Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından sağlanan desteklerin yetersiz kaldığını belirten Aşkın, “Hayati öneme sahip bu ihtiyaçların yalnızca küçük bir kısmı karşılanıyor, geri kalan ağır maliyet ise vatandaşın sırtına yükleniyor” dedi.
“Yardım kampanyalarına mahkûm bırakılıyorlar”
Açıklamada, engelli bireylerin yaşamlarını sürdürebilmek için gerekli cihazlara ulaşabilmek adına yardım kampanyalarına ve bağışlara yönelmek zorunda bırakıldığı belirtilerek, bunun insan onuruyla bağdaşmadığı ifade edildi.
Engelli bireylerin “yardıma muhtaç” değil, hak sahibi yurttaşlar olduğunun altını çizen Aşkın, ihtiyaç duyulan cihaz ve ekipmanların bir lüks değil, yaşamsal zorunluluk olduğunu söyledi. Uygulanan politikaların engelli bireyleri daha fazla yoksulluğa, bağımlılığa ve çaresizliğe ittiğini belirten Aşkın, yaşananların bir ihmal değil açık bir hak ihlali olduğunu kaydetti.
“10 Mayıs bir kutlama değil, hesaplaşma haftasıdır”
Türkiye Sakatlar Derneği Adana Şubesi, açıklamasında yetkililere şu çağrılarda bulundu:
- Birleşmiş Milletler Engelli Hakları Sözleşmesi’nden doğan yükümlülüklerin eksiksiz uygulanması,
- Engelli bireylerin kazanılmış haklarına yönelik geriye gidişlerin durdurulması,
- Ortez, protez, tekerlekli sandalye ve tüm tıbbi malzemelerin tam ve erişilebilir biçimde karşılanması,
- Sosyal güvenlik sisteminin engelli bireyleri koruyan ve güçlendiren bir yapıya dönüştürülmesi,
- Yardım temelli değil, hak temelli sosyal politikaların hayata geçirilmesi.
Açıklamanın sonunda ise “10 Mayıs Engelliler Hakları Haftası bir kutlama değil, görmezden gelinen gerçeklerin yüzeye çıktığı bir hesaplaşma haftasıdır. Engelli bireyler sadaka değil, hak talep ediyor ve bu haklar gasp edilemez” denildi.