Lübnan parlamentosu, dün tüm suçlar için ölüm cezasını kaldıran bir yasayı onayladı. 1977’den beri suçun niteliği, kişinin özellikleri ne olursa olsun, istisnasız her durumda ölüm cezasına karşı çıkan ve bu yönde çalışan Uluslararası Af Örgütü’nün Orta Doğu ve Kuzey Afrika Bölgesel Direktörü Heba Morayef, bu kararın, ülkedeki insan hakları için önemli bir dönüm noktası ve zafer olduğunu belirterek, şunları söyledi:
“Adalet, geri dönüşü olmayan ve zalimane bir cezaya değil, insan haklarına dayandırılmalı. Bu yasanın kabulü, Lübnan’da insan hakları savunucuları ve örgütlerinin on yıllardır sürdürdüğü yorulmak bilmeyen savunuculuk çalışmalarının yanı sıra ölüm cezasını -genellikle adil olmayan yargılama süreçlerinin ardından uygulanan ve yükü sıklıkla en dezavantajlı kesimlerin omuzlarına binen- zalimane ve insanlık dışı bir ceza olarak gören kilit yetkililerin liderliğinin bir kanıtı. Yasanın kâğıt üzerinde kalmaması ve uygulamaya geçmesi için Lübnan yetkilileri, şimdi tüm ölüm cezalarının hafifletilmesini sağlamalı ve bu cezanın kaldırılmasına ilişkin temel uluslararası sözleşmeyi onaylamalı. Yetkililer, bu yasayı, ceza adaleti kapsamında verilen tüm cezaların insan hakları ilkeleriyle uyumlu olmasını sağlamak da dahil olmak üzere, daha kapsamlı bir yasama reformuyla desteklemeli.”
Lübnan tüm suçlar için ölüm cezasını kaldıran 144. ülke olacak
7 Ekim 2025’te, yedi milletvekili yasa tasarısını Lübnan Parlamentosu İnsan Hakları Komisyonu’na sundu. Hükümetin görüşünü aldıktan sonra, Bakanlar Kurulu 20 Kasım 2025’te tasarı lehine bir tavsiye kararı yayımladı. Yasa tasarısı, 23 Şubat’ta Lübnan Parlamento İnsan Hakları Komisyonu tarafından onaylandı. 2 Haziran’da Lübnan Parlamentosu Adalet Komisyonu ve 9 Temmuz’da Ortak Komisyon tarafından kabul edildi. Ardından 11 Ağustos’ta Parlamento Genel Kurulu’nda onaylandı. Yasanın, yürürlüğe girmeden önce nihai imza için Cumhurbaşkanı’na iletilmesi ve Resmî Gazete’de yayımlanması gerekiyor.
Uluslararası insan hakları hukuku kapsamında ölüm cezasının kaldırılmasını geri döndürülemez hale getirmek için Lübnan yetkilileri, ölüm cezasının kaldırılmasını amaçlayan Medeni ve Siyasi Haklar Uluslararası Sözleşmesi’ne ilişkin İkinci İhtiyari Protokolü onaylamalı. Yasa yürürlüğe girdiğinde Lübnan, tüm suçlar için ölüm cezasını kaldıran 114. ülke olacak. Toplam 145 ülke, yasada veya uygulamada ölüm cezasını kaldırmışken, 54 ülke ise bu cezayı uygulamayı hâlâ sürdürüyor.
2025’te 17 ülkede 2.707 kişi infaz edildi, İran için acil eylem
Uluslararası Af Örgütü’nün mayısta yayımladığı Ölüm Cezaları ve İnfazlar raporuna göre, 2025’te dünyadaki infaz sayısı, 44 yılın en yüksek oranına ulaştı. 2025’te 17 ülkede 2.707 kişi infaz edildi. Bu, 3.191 infazın tespit edildiği (Çin hariç) 1981’den bu yana kaydedilen en yüksek sayı. Bu ciddi artış, korkuyla yönetmek için ölüm cezasını araçsallaştıran bir avuç hükümetten kaynaklandı. İran’da 2024’te en az 972 olan infaz sayısı, iki katından fazla artarak 2025’te en az 2.159’a ulaştı ve kaydedilen tüm infazların yüzde 80’ini oluşturdu. Uluslararası Af Örgütü’nün İran’da Ocak 2026 protestoları bağlamında infaz riski altında olan kişilerin ölüm cezalarının iptal edilmesi talebiyle tüm dünyada başlattığı acil eylem ise sürüyor: İran'da Çocuklar da dahil 30 Kişi Protestolar Bağlamında Ölüm Cezası Riski Altında - Uluslararası Af Örgütü