AK Parti tarafından hazırlıkları sürdürülen yeni yasal düzenleme ile yükseköğretim kurumlarıyla ilişiği kesilen veya üniversiteyi kazanmasına rağmen kayıt yaptıramayan yüz binlerce kişiye yeniden eğitim hakkı tanınması hedefleniyor. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’na eklenmesi planlanan Geçici Madde 85 ile, 2022 yılında yürürlüğe giren öğrenci affının kapsamı genişletilerek daha fazla kişinin yükseköğretime dönüşünün önü açılıyor.
Teklifin yasalaşması halinde başvurusu kabul edilen öğrenciler, 2026-2027 eğitim-öğretim yılında eğitimlerine kaldıkları yerden devam edebilecek.
Kapsam genişletiliyor
Hazırlanan düzenleme, yalnızca 2022 yılında çıkarılan af yasasından yararlanamayanları değil, 1 Temmuz 2022 tarihinden sonra çeşitli nedenlerle üniversiteyle ilişiği kesilenleri de kapsıyor.
Buna göre;
- 2022’de yürürlüğe giren Geçici Madde 83 hükümlerinden yararlanamayanlar,
- 1 Temmuz 2022 tarihinden itibaren kendi isteğiyle kaydını sildirenler,
- Disiplin dışındaki çeşitli nedenlerle üniversiteyle ilişiği kesilenler,
- Yerleştirildiği yükseköğretim programına kayıt yaptırmayan adaylar,
yeni düzenleme kapsamında yeniden kayıt hakkı elde edebilecek.
Ön lisanstan doktoraya kadar geniş kapsam
Teklif, yükseköğretimin hemen her kademesindeki öğrencileri ilgilendiriyor.
Düzenleme;
- Hazırlık sınıfı öğrencilerini,
- Ön lisans programlarını,
- Lisans tamamlama programlarını,
- Lisans öğrencilerini,
- Yüksek lisans ve doktora dahil lisansüstü programlarını,
- İntibak süreçlerinde bulunan öğrencileri
kapsayacak şekilde hazırlanıyor.
Bu yönüyle teklifin, önceki af düzenlemelerine kıyasla oldukça geniş bir öğrenci kitlesini etkilemesi bekleniyor.
Kimler yararlanamayacak?
Taslak düzenleme bazı suçlardan hüküm giyenleri kapsam dışında bırakıyor.
Buna göre;
- Terör suçlarından mahkûm olanlar,
- Kasten öldürme,
- İşkence ve eziyet,
- Cinsel saldırı,
- Çocukların cinsel istismarı,
- Uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçlarından mahkûm olanlar,
öğrenci affından yararlanamayacak.
Ayrıca sahte belge kullanılması nedeniyle kaydı iptal edilenler ile terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulu’nca devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı ve oluşumlarla üyelik, iltisak veya irtibat gerekçesiyle ilişiği kesilen kişiler de düzenleme kapsamı dışında tutulacak.
Başvurular dört ay içinde yapılacak
Kanun teklifinin TBMM’de kabul edilerek Resmî Gazete’de yayımlanmasının ardından başvuru süreci başlayacak.
Düzenlemeden yararlanmak isteyenlerin, yasanın yürürlüğe girdiği tarihten itibaren dört ay içinde ilişiklerinin kesildiği yükseköğretim kurumuna başvuruda bulunmaları gerekecek.
Başvuruları uygun bulunan öğrenciler, 2026-2027 eğitim-öğretim yılında yeniden kayıt yaptırarak öğrenimlerine başlayabilecek.
Askerlik yapanlara özel düzenleme
Teklif, askerlik görevini sürdürenler için de ek kolaylık getiriyor.
Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte silah altında bulunan kişiler, terhis tarihlerini izleyen iki ay içerisinde başvuruda bulunmaları halinde aynı haklardan yararlanabilecek.
Yatay geçiş imkânı da geliyor
Yeni düzenleme yalnızca yeniden kayıt hakkı vermekle sınırlı kalmıyor.
ÖSYS veya YKS puanı, üniversiteye ilk giriş yaptığı yıl itibarıyla başka bir diploma programının taban puanına eşit veya üzerinde olan öğrenciler, gerekli şartları sağlamaları halinde yatay geçiş başvurusu yapabilecek.
Bunun yanında, bu kapsamda yeniden öğrenci statüsü kazananların Anadolu, Ankara, Atatürk ve İstanbul üniversitelerinin açık öğretim programlarına yatay geçiş yapabilmelerinin de önü açılıyor.
Uygulama esaslarını YÖK belirleyecek
Kanun teklifinin yasalaşmasının ardından uygulamaya ilişkin usul ve esaslar Yükseköğretim Kurulu (YÖK) tarafından hazırlanacak.
Başvuru süreçleri, kayıt işlemleri, yatay geçiş kriterleri ve diğer teknik ayrıntılar YÖK tarafından yayımlanacak düzenlemelerle netleşecek.
Yüz binlerce öğrenciyi ilgilendiriyor
Hazırlanan teklif, ekonomik nedenler, sağlık sorunları, ailevi sebepler, çalışma hayatı veya farklı kişisel gerekçeler nedeniyle eğitimini yarıda bırakmak zorunda kalan yüz binlerce kişiyi yakından ilgilendiriyor.
Düzenlemenin yasalaşması halinde üniversite eğitimini tamamlayamayan çok sayıda kişi yıllar sonra yeniden yükseköğretime dönme fırsatı yakalayacak. Aynı zamanda üniversiteyi kazandığı halde kayıt yaptıramayan adaylar için de ikinci bir şans oluşturulmuş olacak.