Türkiye, çevre politikalarında önemli bir dönüşüm sürecine giriyor. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, tek kullanımlık plastiklerin kullanımını azaltmaya yönelik yeni düzenlemeler için çalışmalarını hızlandırdı.
Bakanlık, 2025-2028 Ulusal Döngüsel Ekonomi Stratejisi ve Eylem Planı ile Tek Kullanımlık Plastikler, Deniz Çöpleri ve Mikroplastikler Yol Haritası kapsamında plastik atıkların azaltılmasına yönelik kapsamlı bir düzenleme hazırlıyor.
Bu süreçte yürütülen politikaların temelini, Türkiye genelinde uygulanan Sıfır Atık Hareketi oluşturuyor. Bu kapsamda devreye alınan Depozito Yönetim Sistemi ile içecek ambalajlarının geri dönüşümünün artırılması hedefleniyor.
Yeni düzenlemeyle birlikte çevre ve su kaynaklarına en fazla zarar veren tek kullanımlık plastik ürünlerin kullanımının büyük ölçüde azaltılması planlanıyor. Bakanlık verilerine göre uygulama sayesinde yılda 1,5 milyon ton karbondioksit eşdeğeri emisyonun önlenmesi ve yaklaşık 1,5 milyar TL atık yönetim maliyetinden tasarruf edilmesi bekleniyor. Taslak düzenleme, kurumların görüşüne açıldıktan sonra yıl içinde yürürlüğe girecek.
İlk Aşamada Yasaklanacak Ürünler
İlk etapta yasak kapsamına alınması planlanan tek kullanımlık plastik ürünler şöyle:
-
Plastik çatal, bıçak ve kaşık
-
Yemek çubukları
-
Plastik tabaklar
-
Köpük gıda kapları
-
Plastik içecek kapları ve bardaklar
-
Plastik karıştırıcılar
-
Pipetler
-
Çubuklu kulak pamukları
Bu ürünlerin yerine cam, porselen, ahşap ve karton gibi çevre dostu ve tekrar kullanılabilir alternatiflerin yaygınlaştırılması teşvik edilecek.
İkinci Aşamada Kısıtlama ve Etiketleme
Düzenlemenin ikinci aşamasında ise tamamen yasak yerine kısıtlama ve etiketleme uygulamaları devreye girecek. Plastik içeren ürünlerde tüketimi azaltmaya yönelik sınırlamalar getirilecek ve ürünler üzerinde tüketiciyi bilgilendiren işaretler yer alacak.
Vatandaşların Büyük Bölümü Destekliyor
Türkiye İstatistik Kurumu araştırmasına göre toplumun önemli bir bölümü tek kullanımlık plastiklerin azaltılmasını destekliyor.
Araştırma sonuçlarına göre:
-
Vatandaşların %77,65’i günlük hayatta plastik kullanımının azaltılmasını istiyor.
-
%72,52’si bu ürünleri daha az satın almayı planlıyor.
-
%76,40’ı bazı plastik ürünlerin kısıtlanmasını destekliyor.
-
%60,02’si ise tamamen yasaklanmasını faydalı buluyor.
Ayrıca katılımcıların %78,71’i kağıt, karton ve ahşap, %80,12’si ise metal, porselen ve seramik gibi tekrar kullanılabilir ürünlerin kullanımını desteklediğini belirtiyor.