Dersim Milletvekili Ayten Kordu, Pertek Belediyesi’nin Soğukpınar Mahallesi’nde yaklaşık 350 dönümlük belediye arazisini 49 yıllığına ACM Mühendislik İnşaat adlı şirkete Güneş Enerjisi Santrali (GES) kurulması amacıyla kiralamasını Meclis gündemine taşıdı.
Kordu, söz konusu alanın yerleşim yerlerine bitişik, hayvancılık yapılan meralara komşu ve ekolojik açıdan hassas bir bölgede bulunduğunu belirterek, yerel halkın ve çevre örgütlerinin tüm itirazlarına rağmen kararın belediye meclisinde oy çokluğuyla alındığını ifade etti.
“Geçerli imar planı yok” vurgusu
Milletvekili Kordu, proje alanında geçerli bir imar planının bulunmadığını, mevcut planın idari mahkeme tarafından iptal edildiğini ve yeni planın henüz onaylanmadığını hatırlattı. Buna rağmen şirketin hazırladığı proje taslağı üzerinden 49 yıllık kiralama kararı alındığını belirten Kordu, dosyanın imar komisyonundan geçmeden meclis çoğunluğuyla kabul edilmesinin usule aykırı olduğunu kaydetti.
İtirazlar üzerine dosyanın sonradan komisyona gönderildiğini ifade eden Kordu, planlama ve yatırım kararlarının öncelikle imar komisyonunda değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
Çevresel ve sağlık riskleri gündemde
Kordu, GES projelerinde kullanılan kadmiyum telürid, kurşun ve silikon tetraklorür gibi maddelerin çevresel ve sağlık risklerine dikkat çekti. Panel kırılması ve bertaraf sürecinde oluşabilecek kimyasal sızıntılar, 20–25 yıl sonra ortaya çıkabilecek atık panel sorunu, toprak yapısının bozulması, betonlaşma ve yerel ekosistemin parçalanması gibi risklerin ciddi biçimde değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.
Enerji üretim tesislerinin doğrudan konut alanları içerisinde ya da bitişiğinde planlanmasının şehircilik ilkeleri, halk sağlığı ve çevresel güvenlik açısından ayrıca incelenmesi gerektiğini ifade eden Kordu, konuyu Bakanlığın yetki alanına taşıdı.
Bakanlığa yöneltilen sorular
Ayten Kordu, ilgili Bakanlığa şu soruları yöneltti:
-
Pertek’te planlanan 350 dönümlük GES projesi için Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) süreci başlatılmış mıdır?
-
İlçede geçerli bir imar planı bulunmadan, şirket tarafından hazırlanan proje taslağı ile bu tür bir enerji yatırımına izin verilmesi mevzuata uygun mudur?
-
Panellerde kullanılan kadmiyum ve kurşun gibi maddelerin çevresel risklerine ilişkin özel bir düzenleme var mıdır?
-
20–25 yıl sonra sökülecek panellerin bertarafı ve toprağın rehabilitasyonu için zorunlu bir teminat mekanizması mevcut mudur?
-
Tarım ve hayvancılık yapılan alanlarda büyük ölçekli GES kurulmasına ilişkin özel kısıtlamalar bulunmakta mıdır?
-
Yerleşim alanları içerisinde veya konutlara bitişik bölgelerde GES kurulmasına ilişkin açık bir mevzuat sınırlaması var mıdır? Proje, şehircilik ilkeleri, halk sağlığı ve çevresel güvenlik açısından ayrıca incelenecek midir?
Kordu, kamu yararı, çevresel sürdürülebilirlik ve halk sağlığı açısından sürecin şeffaf yürütülmesi gerektiğini belirterek, Bakanlığın yanıtlarının kamuoyuyla paylaşılmasının önemine dikkat çekti.