CHP PM Üyesi ve İzmir Milletvekili Deniz Yücel, UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer alan Efes Antik Kenti’nde yaklaşık 44 bin metrekarelik alanın asfaltlanacağı iddialarını Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemine taşıdı. Yücel, Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın yürüttüğü “Ziyaretçi Karşılama Projesi”nin tarihi ve kültürel mirasa ağır zarar verdiğini belirtti.
Efes’te “Ziyaretçi Karşılama Projesi” Tartışması
Dünyanın yedi harikasından biri olarak kabul edilen ve UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer alan Efes Antik Kenti’nde, Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından yürütülen “Ziyaretçi Karşılama Projesi” kamuoyunda tartışma yaratmaya devam ediyor. Proje kapsamında, antik kentte yaklaşık 44 bin metrekarelik bir alanın asfaltla kaplanacağı iddia ediliyor.
CHP PM Üyesi ve İzmir Milletvekili Deniz Yücel, söz konusu iddiaları TBMM gündemine taşıyarak Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy’un yanıtlaması istemiyle soru önergesi verdi.
“6 Atatürk Stadı Büyüklüğünde Alan Asfaltlanacak”
Projenin boyutlarına dikkat çeken Yücel, yapılmak istenenin büyüklüğünü şu sözlerle anlattı:
“İzmir Atatürk Stadyumu’nun alanı 7 bin 140 metrekaredir. Yaklaşık 44 bin metrekarelik alanın asfaltla kaplanması, neredeyse 6 Atatürk Stadyumu büyüklüğünde bir alanın betonlaşması anlamına geliyor. Bu durumun vahameti ortadadır. Tarihi eserlere darbe vuran, Anadolu’nun en önemli miraslarından birini talan eden bir projeye ‘Geleceğe Miras’ denilmesi trajikomiktir.”
Vedius Gymnasiumu Karşısında İnşaat Başladı
Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından yürütülen proje kapsamında, Efes Antik Kenti’nde yer alan Vedius Gymnasiumu’nun karşısında “karşılama kapısı” inşa çalışmalarına başlandığı belirtiliyor. Projede alışveriş birimleri ve otopark alanlarının yer almasının planlandığı, yürütülen hafriyat çalışmalarının ise arkeolojik tabakalara zarar verdiği ifade ediliyor.
“Belediyenin Onaylamadığı Projeye Resen Ruhsat Verildi”
Yücel, Selçuk Belediyesi’nin projeye ruhsat vermediğini ancak buna rağmen merkezi idare tarafından sürecin ilerletildiğini vurguladı:
“2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’na göre birinci derece arkeolojik sit alanlarında inşaat ve betonlaşma mümkün değildir. Bu nedenle Selçuk Belediyemiz projeye ruhsat vermemiştir. Buna rağmen Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü tarafından resen ruhsat düzenlenmiş, yerel yönetim devre dışı bırakılmıştır.”
Efes’in büyük bölümünün hâlâ kazılmamış, çok katmanlı bir arkeolojik alan olduğuna dikkat çeken Yücel, yapılacak her türlü zemin ve altyapı müdahalesinin geri dönülemez bilimsel kayıplara yol açabileceğini belirtti.
“Bu Proje Tarihe ve Kültürel Mirasa İhanettir”
Projenin sadece fiziksel değil, bilimsel ve kültürel açıdan da büyük riskler barındırdığını dile getiren Yücel, antik kent içerisinde planlanan araç güzergâhları ve zemin kaplamalarının kazı alanlarıyla çakışabileceğini söyledi. Yücel, Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın birinci derece sit alanında başlattığı bu çalışmanın Efes’in arkeolojik dokusunu tehdit ettiğini ifade etti.
“Fahiş Bedelli İhale” İddiası
Yücel ayrıca, proje kapsamında yapılan ihalenin çok yüksek bedelle belirli bir firmaya verildiği yönünde iddialar bulunduğunu da kamuoyuyla paylaştı. Projenin altyapı, kazı-dolgu ve üstyapı çalışmalarının tarihi mirası nasıl etkileyeceğine dair kapsamlı bir etki analizinin yapılmadığını vurguladı.
“Efes’in girişine ‘karşılama alanı’ adı altında alışveriş birimleri yapılması; tarihe, turizme ve İzmir’in doğal dokusuna zarar verecektir” dedi.
Bakan Ersoy’a 10 Soruluk Önerge
Deniz Yücel’in Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy’un yanıtlaması istemiyle Meclis’e sunduğu soru önergesinde; projenin gerekçesinden, Selçuk Belediyesi’nin neden devre dışı bırakıldığına, ihalenin hangi firmaya ve hangi bedelle verildiğinden, Efes’in bir kültürel miras mı yoksa rant alanı mı olarak görüldüğüne kadar 10 ayrı soru yer aldı.
Yücel, projenin Türkiye’nin uluslararası imajına zarar verdiğini belirterek, Kültür ve Turizm Bakanlığı’nı bu uygulamadan vazgeçmeye çağırdı.