Uluslararası Gazeteciler Federasyonu (IFJ), 2025 yılına ilişkin nihai “Öldürülen Gazeteciler Listesi”ni yayımladı. 31 Aralık’ta açıklanan listeye göre, 2025 yılında 10’u kadın olmak üzere toplam 128 gazeteci ve medya çalışanı yaşamını yitirdi. Bu ölümlerin dokuzu kaza sonucu gerçekleşti.
IFJ, gazeteciler açısından bir yılı daha ölümcül biçimde geride bırakırken, yetkililerin medya çalışanlarını koruma konusundaki sistematik başarısızlığını sert biçimde eleştirdi. Federasyon, 2026 yılı için şiddet ve cezasızlık döngüsünün kırılması amacıyla acil ve somut adımlar atılması çağrısında bulundu.
10 Aralık’tan sonra doğrulanan 17 yeni vakanın eklenmesiyle güncellenen nihai liste, 2025’in gazetecilik açısından ne denli ölümcül geçtiğini ve cezasızlığın hâlâ yaygın olduğunu bir kez daha ortaya koydu. IFJ, 9 Aralık’ta yayımladığı ön listede, biri kaza sonucu olmak üzere 111 gazeteci cinayeti bildirmişti.
Ek vakalar ve kazalar listeye eklendi
31 Aralık tarihli nihai liste; Filistin, Tanzanya, Peru ve Guatemala’daki ek ölümlerin yanı sıra Nijerya’da yedi, Burundi ve İran’da ise birer medya çalışanının kaza sonucu hayatını kaybetmesiyle güncellendi. Federasyona bildirilen diğer cinayet vakaları da listeye dâhil edildi.
IFJ, 1990’dan bu yana yayımladığı yıllık Öldürülenler Listeleri kapsamında dünya genelinde toplam 3 bin 173 gazeteci ve medya çalışanının yaşamını yitirdiğini kayda geçirdi. Bu rakam, yılda ortalama 91 ölüme, son on yılda ise 876 gazeteci ölümüne karşılık geliyor.
Federasyon ayrıca dünya genelinde hapiste bulunan 533 gazetecinin yer aldığı güncel bir liste de yayımladı. Çin, en fazla gazetecinin tutuklu bulunduğu ülke olmaya devam ediyor.
Ortadoğu ve Arap Dünyası en ölümcül bölge
Ortadoğu ve Arap Dünyası, üst üste üçüncü yıldır gazeteciler için en ölümcül bölge oldu. 2025’te bu bölgede 74 gazeteci ve medya çalışanı öldürüldü. Bu sayı, dünya genelinde yaşamını yitiren tüm medya çalışanlarının yüzde 58’ine karşılık geliyor.
Filistin’de 56 gazetecinin öldürülmesi, bölgedeki tabloyu daha da ağırlaştırdı. Gazze’deki savaşın bedelini en ağır biçimde ödeyen Filistinli gazeteciler arasında, 10 Ağustos’ta El Cezire muhabiri Anas el-Şerif de yer aldı. El-Şerif, Gazze kentindeki El Şifa Hastanesi yakınında gazetecilerin kaldığı çadıra yönelik hedefli saldırıda, beş gazeteci ve medya çalışanıyla birlikte yaşamını yitirdi.
Yemen’de ise İsrail ordusunun 26 Eylül gazetesinin ofislerine düzenlediği saldırıda 13 gazeteci ve medya çalışanı öldürüldü. Bu saldırı, medya kuruluşlarına yönelik en ağır saldırılardan biri olarak kayıtlara geçti.
Suriye’de iki, İran’da iki gazeteci doğrudan yaptıkları iş nedeniyle öldürülürken; İran’da ayrıca bir kaza sonucu ölüm kaydedildi. Böylece İran’daki toplam ölüm sayısı üçe yükseldi.
Bölgede baskılar sadece cinayetlerle sınırlı kalmadı. Halihazırda 74 gazeteci hapiste bulunuyor. Bunların 41’i İsrail’de tutuklu bulunan Filistinli gazetecilerden oluşurken; Mısır’da 15, Yemen’de ise 11 gazeteci cezaevinde.
Asya-Pasifik: Cinayetler ve toplu tutuklamalar
Asya-Pasifik bölgesinde 2025 yılında 15 gazeteci öldürüldü. Hindistan’da dört, Pakistan ve Filipinler’de üçer, Bangladeş ve Afganistan’da ikişer, Nepal’de ise bir gazeteci yaşamını yitirdi.
1 Ocak’ta Hindistanlı gazeteci Mukesh Chandrakar’ın habercilik faaliyeti nedeniyle demir çubuklarla dövülerek öldürülmesi ve cesedinin bir fosseptik çukurunda bulunması, yılın en çarpıcı cinayetlerinden biri olarak kayda geçti.
Bölge, aynı zamanda gazetecilerin en yoğun biçimde hapsedildiği coğrafya olmayı sürdürüyor. Asya-Pasifik’te 277 gazeteci cezaevinde bulunuyor. Çin (Hong Kong dâhil) 143 tutuklu gazeteciyle dünyanın en büyük “gazeteci hapishanesi” konumunda. Myanmar’da 49, Vietnam’da ise 37 gazeteci hapiste.
Avrupa: Savaş ve insansız hava araçları
Avrupa’da 2025 yılında 10 gazeteci cinayeti kaydedildi. Bunların sekizi Ukrayna’da, biri Rusya’da, biri ise Türkiye’de gerçekleşti.
Son on yılda Avrupa’da bu düzeyde gazeteci ölümünün yaşandığı üçüncü yıl olan 2025’te, Rusya-Ukrayna savaşı özellikle ölümcül oldu. Dokuz gazeteci bu çatışmada hayatını kaybetti.
Raporda dikkat çeken bir diğer unsur ise gazetecilerin ve araçlarının insansız hava araçlarıyla hedef alınması oldu. Ukraynalı gazeteciler Olena Hramova, Yevhen Karmazin ve Tetyana Kulyk ile Fransız gazeteci Antoni Lallican, Rus insansız hava araçlarıyla gerçekleştirilen saldırılarda öldürüldü. Rus gazeteci Ivan Zuev’in de bir İHA saldırısında yaşamını yitirdiği bildirildi.
Avrupa’da hapiste bulunan gazeteci sayısı, özellikle Azerbaycan ve Rusya’daki baskıların artmasıyla bir önceki yıla göre yaklaşık yüzde 40 artarak 149’a ulaştı. Bu rakam, 2018’den bu yana Avrupa’da kaydedilen en yüksek seviye oldu.
Afrika: Sudan merkezli ölümcül tablo
Afrika’da 2025 yılında dokuz medya çalışanı öldürüldü. Altı ölümle Sudan, bölgedeki gazeteci cinayetlerinin merkez üssü olmaya devam etti. 15 Nisan 2023’te başlayan iç savaşın ardından gazeteciler, özellikle Hızlı Destek Kuvvetleri (RSF) tarafından hedef alındı.
Mozambik, Somali, Tanzanya ve Zimbabve’de de birer gazeteci öldürüldü. Ayrıca 29 Aralık’ta Nijerya’da meydana gelen bir trafik kazasında yedi medya çalışanı yaşamını yitirdi. IFJ, bu ölümlerin işle bağlantılı olmadığını belirtti. Burundi’de de bir kaza sonucu ölüm kaydedildi.
Afrika’da 27 gazeteci hâlen cezaevinde bulunuyor. Eritre, yedi tutuklu gazeteciyle kıtanın en büyük gazeteci hapishanesi olmayı sürdürüyor. Bazı gazeteciler on yılı aşkın süredir tutuklu.
Amerika kıtaları: Peru alarm veriyor
Amerika kıtalarında 2025’te 11 gazeteci öldürüldü. Dört cinayetle Peru, gazetecilik açısından en tehlikeli ülke hâline geldi. Bu durum, ülkede neredeyse on yıldır gazetecilere yönelik ölümcül saldırı yaşanmamış olması nedeniyle özellikle endişe verici olarak değerlendirildi.
Meksika’da üç, Kolombiya, Honduras ve Ekvador’da ise birer gazeteci öldürüldü. Bölgede altı gazetecinin tutuklu olduğu, bunların dördünün Venezuela’da bulunduğu bildirildi.
“Bu bir istatistik değil, küresel bir kriz”
IFJ Genel Sekreteri Anthony Bellanger, rapora ilişkin yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı:
“Tek bir yılda 128 gazetecinin öldürülmesi sadece bir istatistik değil, küresel bir krizdir. Bu ölümler, gazetecilerin yalnızca işlerini yaptıkları için cezasız bir şekilde hedef alındığını gösteriyor. Hükümetler, medya çalışanlarını korumak, failleri adalete teslim etmek ve basın özgürlüğünü savunmak için artık harekete geçmelidir. Dünya bekleyemez. Gazetecilerin güvenliğini ve bağımsızlığını güvence altına alacak bir Birleşmiş Milletler sözleşmesine acilen ihtiyaç var.”
2025 yılında öldürülen gazeteciler ve medya çalışanlarının listesi ile aynı yıl hapse atılan gazetecilere ilişkin ayrıntılı listeler IFJ’nin resmi internet sitesinden indirilebiliyor.