Uluslararası Af Örgütü’nün yayımladığı yeni araştırmaya göre, Rusya’nın Ukrayna’nın enerji sistemine yönelik sistematik saldırıları milyonlarca sivili dondurucu soğukta elektrik, su ve ısınmadan yoksun bıraktı. Tanıklar, -15 derecenin altına düşen hava sıcaklıklarında hayatta kalmak için tehlikeli yöntemlere başvurduklarını anlatırken, Af Örgütü Rusya’nın sivilleri hedef alan bu politikalarının uluslararası hukukun ağır ihlali olduğunu vurguladı.
Uluslararası Af Örgütü’nün bugün yayımladığı ve Ukrayna genelinde onlarca kişinin tanıklığına dayanan yeni araştırma, Rusya’nın enerji altyapısına yönelik saldırılarının yol açtığı ağır insani tabloyu gözler önüne serdi. “Beterin beteri var. Yine de ocağı yakıp bir tuğla ısıtabiliyor, onunla ısınabiliyorum” başlıklı rapor, sivillerin haftalarca süren elektrik ve ısınma kesintileri altında hayatta kalma mücadelesini belgeliyor.
Rapora göre, Rusya Ekim ayından bu yana Ukrayna’ya karşı yüzlerce uzun menzilli hava saldırısı düzenledi. Ocak ayında ise bu saldırılar neredeyse her gün, çoğu zaman gece saatlerinde gerçekleştirildi ve ülkenin enerji altyapısını doğrudan hedef aldı. Saldırılar sonucunda Ukrayna, enerji üretim kapasitesinin yarısından fazlasını kaybederken, olağanüstü enerji kesintileri ülkenin yaklaşık yüzde 80’ini etkiledi.
-15 Derecede Elektriksiz ve Isınmasız Yaşam
Saldırıların, hava sıcaklığının -15°C’nin altına düştüğü kış aylarında yoğunlaşması, insani krizi daha da ağırlaştırdı. Uluslararası Af Örgütü’ne konuşan tanıklar ve örgütün Ukrayna’daki çalışanları; buz gibi apartman dairelerini, patlayan ve donan su borularını, çalışmayan asansörleri, şarjı biten telefonları ve kesilen iletişim ağlarını anlattı. Bir tanık, yaşadıkları durumu “Artık hayatta kalma mücadelesi verdiğimiz noktadayız” sözleriyle özetledi.
Birçok sivil, ısınmak için kamp sobaları, gaz ocakları ya da su şişeleri ve tuğlaları ısıtmak gibi geçici ve tehlikeli yöntemlere başvuruyor. Bazı aileler, yatak odalarına kamp çadırları kurup mum yakarak soğuktan korunmaya çalışıyor.
Kiev’de yaşayan emekli Svitlana, yaşadıklarını şu sözlerle aktardı:
“Gaz ocağında bir kapta su ısıtıp iki şişe dolduruyorum. Donmasınlar diye birini ayaklarımın altına koyuyorum, diğerini elimde tutuyorum. Hepimiz giysilerimizle uyuyoruz. Neyimiz varsa giyinip yorganın altında duruyoruz.”
“Çocuklarımıza Beslenme Çantası Hazırlayamıyoruz”
Enerji kesintileri yalnızca barınma koşullarını değil, çalışma hayatını, eğitimi ve çocukların beslenmesini de doğrudan etkiliyor. Kiev’de ilkokul çağında bir çocuğun annesi olan Nadya, iki haftadır süren uzun elektrik kesintilerinin aile yaşamını felç ettiğini anlattı:
“Elektrik olmayınca ısınamıyoruz, sular akmıyor, hiçbir şey çalışmıyor. Okul açık deniyor ama sınıfta hava 11-12 derece. Bu yüzden ebeveynler çocuklarını göndermemeye karar verdi. Elektrik varsa uzaktan eğitim yapılıyor, yoksa ödev veriliyor. Çocuklarınızı okula getirebilirsiniz diyorlar ama beslenme çantası hazırlayamıyoruz… Tek gözlü gaz ocağımız var. Dün birkaç sosis haşladık.”
Raporda, yaşlılar ve engelliler başta olmak üzere, kimseyle iletişim kuramadan evlerine hapsolmuş, koşulları belgelenenden çok daha ağır olan ve bu kışı atlatamayabilecek pek çok kişinin bulunduğuna da dikkat çekiliyor.
Af Örgütü: “Bu Suçların Zamanaşımı Yok”
Uluslararası Af Örgütü Genel Sekreteri Agnès Callamard, Rusya’nın yalnızca Ukrayna’ya karşı bir saldırı savaşı yürütmediğini, aynı zamanda tüm sivil nüfusu hedef alan bir zulüm politikası izlediğini vurguladı. Callamard, enerji altyapısına yönelik saldırıların amacının açık olduğunu belirterek şunları söyledi:
“Rusya’nın temel enerji altyapısına yönelik saldırılarının kapsamı ve yoğunluğu, Ukrayna’nın sivil nüfusunda umutsuzluk yaymayı ve halkın dayanma gücünü kırmayı amaçlayan bir stratejiye işaret ediyor.”
Callamard, savaşın insani boyutunun manşetlere sığmayacağını ifade ederek, Rusya’nın uluslararası hukuku ve sivillerin korunmasına ilişkin kuralları açıkça ihlal ettiğini belirtti ve şu sözlerle uyardı:
“Katliam suçlarının failleri, bu suçların zamanaşımı süresi olmadığını bilmeli. Ukraynalılar ve diğer ülkelerdeki insanlar yılmadan hakikat, adalet ve onarım talep edecek ve biz de onları destekleyeceğiz.”
Uluslararası Af Örgütü, Rusya’nın enerji altyapısını hedef alan saldırılarının savaş suçu kapsamına girebileceğini vurgulayarak, uluslararası toplumu sivillerin korunması ve faillerin hesap vermesi için harekete geçmeye çağırdı.
