Orta Doğu’da dengeleri değiştirebilecek kritik bir diplomatik girişim gündemde. Amerika Birleşik Devletleri’nin, İran ile 1 aylık geçici ateşkes için temas yürüttüğü ve bu süreçte 15 maddelik kapsamlı bir anlaşmanın müzakere edileceği öne sürüldü.
Haberlere göre süreç, ABD Başkanı Donald Trump’ın Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve danışmanı Jared Kushner tarafından yürütülüyor.
Kaynaklarda, planın Gazze ve Lübnan’daki önceki mutabakatlara benzer bir çerçeveye sahip olduğu ifade ediliyor.
15 maddelik yol haritasında öne çıkan başlıklar
İddiaya göre müzakere edilecek taslakta şu kritik maddeler yer alıyor:
- İran’ın nükleer kapasitesinin tamamen ortadan kaldırılması
- Nükleer silah arayışında olunmayacağına dair taahhüt
- Ülkede uranyum zenginleştirme faaliyetlerinin yasaklanması
- Zenginleştirilmiş uranyumun Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’na teslim edilmesi
- Natanz, İsfahan ve Fordow tesislerinin devre dışı bırakılması
- UAEA’ya tam denetim ve erişim izni verilmesi
- İran’ın bölgedeki “vekalet güçleri” stratejisinden vazgeçmesi
- Milis gruplara finansman ve silah desteğinin kesilmesi
- Hürmüz Boğazı’nın açık tutulması
- Balistik füze programının sınırlandırılması
- İran’a yönelik yaptırımların kaldırılması
- Buşehr’de sivil nükleer programın desteklenmesi
Resmi doğrulama yok, gözler müzakerelerde
Söz konusu planla ilgili henüz resmi makamlardan doğrulama gelmedi. Ancak diplomatik kaynaklar, tarafların önümüzdeki süreçte müzakere masasına oturabileceğini belirtiyor.
Uzmanlara göre bu tür bir ateşkes ve kapsamlı anlaşma, yalnızca İran-ABD ilişkilerini değil, tüm Orta Doğu’daki jeopolitik dengeleri ve enerji piyasalarını da doğrudan etkileyebilir.
