Birleşmiş Milletler’in 2026 Dünya Su Geliştirme Raporu, suya erişimdeki eşitsizliklerin küresel ölçekte sürdüğünü ortaya koydu. “Herkes İçin Su: Eşit Haklar ve Fırsatlar” başlıklı rapor, özellikle kadınlar ve kız çocuklarının su krizinden orantısız biçimde etkilendiğini vurguladı.
2,1 Milyar İnsan Güvenli İçme Suyuna Ulaşamıyor
Birleşmiş Milletler tarafından hazırlanan rapora göre, dünya genelinde 2,1 milyar insan güvenli şekilde yönetilen içme suyuna erişemiyor. Bu durum, başta yoksul ve kırılgan topluluklar olmak üzere geniş kesimleri etkiliyor.
Raporda, su ve sanitasyon hizmetlerine erişimdeki eşitsizliklerin;
- sağlık,
- eğitim,
- geçim kaynakları
- ve güvenlik
üzerinde ciddi sonuçlar doğurduğu ifade edildi.
Kadınlar Her Gün 250 Milyon Saat Su Taşıyor
Küresel ölçekte su temini sorumluluğu büyük ölçüde kadınlar ve kız çocuklarının omuzlarında. Rapora göre kadınlar ve kız çocukları, her gün toplamda yaklaşık 250 milyon saatlerini su toplamak için harcıyor.
Bu durumun:
- fiziksel ve zihinsel yorgunluğa yol açtığı,
- eğitim ve çalışma fırsatlarını sınırladığı,
- toplumsal hayata katılımı engellediği
belirtildi.
Karar Mekanizmalarında Kadınlar Yok
Raporda dikkat çekilen bir diğer önemli nokta ise kadınların su yönetiminde yeterince temsil edilmemesi. Ev içi su yönetiminde başat rol üstlenmelerine rağmen kadınlar:
- liderlik pozisyonlarında,
- teknik görevlerde,
- karar alma süreçlerinde
büyük ölçüde dışlanıyor.
Uzmanlara göre bu durum, hem eşitsizlikleri derinleştiriyor hem de su yönetiminde etkin çözümlerin önünü tıkıyor.
İklim Krizi Eşitsizliği Daha da Artırıyor
Raporda, iklim değişikliği, su kıtlığı ve doğal afetlerin mevcut eşitsizlikleri daha da ağırlaştırdığına dikkat çekildi. Özellikle kuraklık ve su krizlerinin yoğunlaştığı bölgelerde kadınların yükü katlanarak artıyor.
UNESCO’dan Cinsiyete Duyarlı Su Politikaları Çağrısı
UNESCO, su sektöründe cinsiyet eşitsizliğini azaltmak için veri temelli ve kapsayıcı politikaların hayata geçirilmesi gerektiğini vurguladı.
Kuruluş, özellikle:
- cinsiyete göre ayrıştırılmış veri toplama,
- toplumsal cinsiyet analizleri,
- kapasite geliştirme programları
- ve saha projeleri
üzerinden eşitliği güçlendirmeyi hedefliyor.
UNESCO’nun Dünya Su Değerlendirme Programı (WWAP) ve Hükümetlerarası Hidroloji Programı (IHP) kapsamında yürütülen çalışmalar, suyun nasıl kullanıldığı ve yönetildiğine dair daha kapsayıcı veriler üretmeyi amaçlıyor.
Çözüm: Eşit Katılım ve Kapsayıcı Yönetim
Raporda, su krizinin çözümü için yalnızca teknik değil, sosyal politikaların da gerekli olduğu vurgulandı. Buna göre:
- kadınların su yönetimine eşit katılımı,
- kapsayıcı yönetişim modelleri,
- cinsiyete duyarlı politikalar
- ve güçlü veri sistemleri
sürdürülebilir çözümlerin anahtarı olarak gösterildi.
Rapor New York ve Paris’te Tanıtıldı
“United Nations World Water Development Report 2026” başlıklı rapor, 19 Mart 2026’da
- Birleşmiş Milletler Genel Merkezi
- ve UNESCO Genel Merkezi
olmak üzere iki merkezde eş zamanlı olarak kamuoyuna sunuldu.
Yoksullukla Mücadele ve Toplumsal Eşitlik İçin Kritik
Rapora göre, temiz ve güvenli suya eşit erişim ile kadınların su yönetiminde aktif rol alması;
- yoksulluğun azaltılması,
- daha sağlıklı toplumların kurulması
- ve ekonomik kalkınmanın hızlanması
açısından kritik öneme sahip.
Birleşmiş Milletler, hükümetlere ve uluslararası kuruluşlara, su yönetiminde eşit haklar ve fırsatların hayata geçirilmesi için acil adım atma çağrısında bulundu.
