DEM Parti Şırnak Milletvekili Nevroz Uysal Aslan, Kocaeli 2 No’lu F Tipi Yüksek Güvenlikli Ceza İnfaz Kurumu’nda Kürtçe kitaplara ve mahpusların haberleşme hakkına yönelik uygulamaları TBMM gündemine taşıdı. Aslan, Kürtçe bir kitabın “teknolojiyle incelendiği” gerekçesiyle mahpusa verilmemesine sert tepki gösterdi.
Kürtçe Kitap “Sakıncalı” Denilerek Alıkonuldu
Kocaeli 2 No’lu F Tipi Cezaevi’nde bulunan Mahmut Aba’ya posta yoluyla gönderilen Kürtçe kitap, cezaevi idaresi tarafından teslim edilmedi. Ceza İnfaz Kurumu Eğitim Kurulu Başkanlığı, kitabı “sakıncalı” bularak alıkoydu. İdare, kitabın “teknoloji imkânlarından yararlanılarak” incelendiğini ileri sürdü.
Ancak bu incelemenin hangi yöntemle, kim tarafından ve hangi dil yeterliliğiyle yapıldığına dair herhangi bir açıklama yapılmadı. Otomatik çeviri mi, anahtar kelime taraması mı yoksa başka bir yazılım mı kullanıldığı belirsiz kaldı.
İnfaz Hakimliği: İnceleme Hukuka Uygun Değil
Karara yapılan itiraz üzerine Kocaeli 2. İnfaz Hakimliği, cezaevi idaresinin işlemini hukuka aykırı bularak iptal etti. Hakimlik kararında, yabancı dildeki bir kitabın Türkçeye çevrilmeden denetlenebilir hale gelmeyeceği, denetimin nasıl yapıldığının anlaşılamadığı ve bu haliyle idari incelemenin hukuka uygun sayılamayacağı vurgulandı.
“Denetim” Gerekçesiyle Gerekçesiz Yasaklama
Nevroz Uysal Aslan, ortaya çıkan tablonun ciddi bir çelişki barındırdığını belirtti. Aslan’a göre, cezaevi idaresi Kürtçe metni anlayabildiğini iddia ederek yasaklama kararı verirken, yargı makamı aynı metnin nasıl incelendiğinin dahi anlaşılamadığını tespit etti. Bu durumun, “güvenlik” gerekçesiyle keyfi yasaklamaların önünü açtığını ifade etti.
Tercüme Ücreti Mahpusa Yükleniyor
Hakimlik kararında dikkat çeken bir diğer nokta ise tercüme masraflarının mahpusa yüklenmesi oldu. Aslan, bu yaklaşımın bilgiye erişim hakkını ödeme gücüne bağladığını ve özellikle Kürtçe yayınlar açısından fiili ayrımcılığa yol açtığını vurguladı.
Cezaevlerinde Yeni Posta Kısıtlamaları İddiası
Soru önergesinde, yalnızca yayınlara değil, mahpusların haberleşme hakkına yönelik yeni kısıtlamalara da dikkat çekildi. F Tipi cezaevlerinde iç postada pul zorunluluğu getirildiği, aynı haneye gönderilecek mektupların tek zarf içinde gönderilmesine izin verilmediği ve bu uygulamaların “yeni genelge” gerekçesiyle hayata geçirildiği belirtildi.
Adalet Bakanlığı’na 13 Kritik Soru
Nevroz Uysal Aslan, Adalet Bakanlığı’na yönelttiği 13 soruda şu başlıkların açıklığa kavuşturulmasını istedi:
-
Kürtçe kitapların “teknolojiyle incelenmesi” ne anlama geliyor?
-
İncelemeyi yapan personelin Kürtçe yeterliliği var mı?
-
Otomatik çeviri ve analizlerin doğruluğu nasıl denetleniyor?
-
Tercüme masrafının mahpusa yüklenmesinin hukuki dayanağı nedir?
-
İç postada pul zorunluluğu hangi genelgeye dayanıyor?
“Haklar Maddi Engellerle Ulaşılamaz Hale Getiriliyor”
Aslan, ceza infaz kurumlarında güvenlik gerekçesiyle getirilen uygulamaların ölçüsüz hale geldiğini belirterek, yayın hakkının tercüme ücretiyle, haberleşme hakkının ise pul ve zarf sınırlamalarıyla fiilen engellendiğini söyledi. Bakanlığın bu uygulamalara ilişkin açık, bağlayıcı ve denetlenebilir bir standart oluşturmasının zorunlu olduğunu ifade etti.