Habere Güven

Son Dakika Hızlı Haber ve Güncel Gelişmeler

Tarık Akan, vefatının 5. yılında anılıyor.

| 22:41
A+ | A-

Kariyeri boyunca 120’den fazla yapımda rol alan Yeşilçam’ın unutulmaz ismi Tarık Akan, vefatının 5. yılında anılıyor.

Asıl adı Tahsin Tarık Üregül olan sanatçı, 13 Aralık 1949’da İstanbul’da dünyaya geldi. Subay olan babası Yaşar Üregül’in görevi dolayısıyla Erzurum Dumlupınar İlkokulu’nda başladığı eğitimini Kayseri’de tamamladı.

Babası emekli olduktan sonra ailesiyle Bakırköy’de yaşamaya başlayan ve Yıldız Teknik Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümü’nde okuyan Akan, eğitimi süresince cankurtaranlık ve işportacılık yaptı.

Tarık Akan, 1970’te “Ses” dergisinin açtığı “Sinema Artist Yarışması”nda birinci olunca, Makine Mühendisliği bölümünden ayrıldı ve Gazetecilik Yüksek Okulu’na girdi ve bu okuldan mezun oldu.

Akan, “Solan Bir Yaprak Gibi” adlı film ile 1971’de sinemaya adım atıp Tarık Akan adını kullanmaya başladı.

Tarık Akan 1970 yılında Ses dergisinin düzenlediği Sinema Artist Yarışması’na katılarak birinci olmuş, daha sonra oyunculuk kariyeri başlamıştır. Tarık Akan, 1971 yılında Mehmet Dinler’in yönettiği Fatma Girik ve Münir Özkul’un başrolleri paylaştığı Solan Bir Yaprak Gibi adlı filmde Murat karakterini canlandırarak Yeşilçam’a adımını atmıştır.

1972 yılında vizyona giren diğer filmi, Beyoğlu Güzeli adlı filmde Hülya Koçyiğit ile başrolde oynamıştır. Ertem Eğilmez ile ilk kez çalışırken, aynı zamanda 1970’li yıllarda kendisiyle eşleşmiş olan “Ferit” adlı karakteri oynadığı ilk filmidir. 

1976 yılından sonra ciddi bir karar alarak değişme kararı almıştır. Oynadığı romantik-komedi filmleri ile büyük ün kazanmıştır. Romantik-komedi filmlerinin çizgisinden çıkıp daha ciddi filmlerde oynama kararı aldığında henüz 28 yaşındadır. 1977 yılından sonra bıyık bırakarak daha ağır rollerde oynamıştır. 1977 yılında az da olsa yine romantik-komedi ve komedi filmlerinde oynamıştır. Bunlardan ilki 1970’li yıllarda Gülşen Bubikoğlu ile birlikte oynadığı son romantik-komedi filmi Bizim Kız adlı film olmuştur.

Yılda 12 filmde rol aldı, sinemanın unutulmaz isimlerden oldu

Türkiye’nin Altın Portakal’da 7 ödüle sahip tek erkek oyuncusu olan Akan, ilk ödülünü “Suçlu” adlı filmdeki rolüyle 1973’de aldı.

Yönetmenliğini Ertem Eğilmez’in yaptığı 1973 yapımı “Canım Kardeşim” ile 1974 yapımı “Hababam Sınıfı”nda başrol oynayan sanatçı, 1970-1975 arasında, yılda 12 filmde rol alarak Türk sinemasının unutulmaz isimlerinden biri haline geldi.

Filmlerinde sıklıkla “Ferit” adını kullanan başarılı sanatçı, bu dönemde Türk sinemasının ünlü kadın sanatçıları Gülşen Bubikoğlu ile “Ah Nerede”, Emel Sayın ile “Mavi Boncuk”, Hülya Koçyiğit ile “Sev Kardeşim”, Hale Soygazi ile “Gece Kuşu Zehra” filminde rol aldı.

120’den fazla filmde rol aldı

Sanat hayatı boyunca 120’den fazla filmde rol alan Tarık Akan’ın yer aldığı yapımlardan bazıları şöyle:

“Solan Bir Yaprak Gibi”, “Beyoğlu Güzeli “, “Sev Kardeşim”, “Mavi Boncuk”, “Delisin”, “Hababam Sınıfı”, “Hababam Sınıfı Sınıfta Kaldı”, “Leyla ile Mecnun”, “Deli Deli Olma”, “Ahh İstanbul”, “Vizontele Tuuba”, Koçum Benim”, “Abdülhamit Düşerken”, “Aşk Üzerine Söylenmemiş Herşey”, “Çözülmeler”, “Yolcu”, “Bir Kadın Düşmanı”, “Devlerin Ölümü”, “Bir Küçük Bulut”, “İkili Oyunlar”, “Kimlik”, “Çark”, “Skandal”, “Halkalı Köle”, “Beyoğlu’nun Arka Yakası”, “Adem ile Havva”, “Paramparça”, “Kan”, “Bir Avuç Cennet”, “Pehlivan”, “Kayıp Kızlar”, “Damga”, “Kuduz / Çocuklar Çiçektir”, “Beyaz Ölüm”, “Arkadaşım”, “Yol”, “Herhangi Bir Kadın”, “Adak”, “Sürü”, “Maden”, “Şeref Sözü”, “Nehir”, “Babanın Evlatları”, “Kader Bağlayınca”, “Aşk Dediğin Laf Değildir”, “Çapkın Hırsız”, “Evcilik Oyunu”, “Ateş Böceği”, “Ah Nerede”, “Memleketim”, “Esir Hayat”, “Yalancı Yarim”, “Oh Olsun”, “Canım Kardeşim, “Bebek Yüzlü”, “Tatlı Dillim”, “Aşkların En Güzeli”

Özel yaşamı

1986 yılında Yasemin Erkut ile evlenen oyuncunun aynı yıl Barış Zeki Üregül adlı oğlu dünyaya gelmiştir. İki yıl sonra, 1988 yılında Yaşar Özgür Üregül ve Özlem Üregül adındaki ikiz çocukları dünyaya gelmiştir. Oyuncu, evlendikten üç yıl sonra 1989 yılında boşanmıştır. 1990 yılında, Acun Günay ile birlikte yaşamaya başlamıştır ve birliktelikleri ölümüne kadar devam etmiştir. Akan’ın, ilk çocuğu olan Barış Zeki Üregül 2009 yılında Tarık Akan’ın da oynadığı “Deli Deli Olma” adlı filmde babasının gençliğini oynayarak oyunculuk hayatına atılmıştır. Ekim 2009’da trafikte bir sürücünün saldırısına uğramıştır.

Ölümü

Akciğer kanseri olan Akan, tedavisini İstanbul’da sürdürmekteyken 16 Eylül 2016 tarihinde hayatını kaybetti. Cenazesi için 18 Eylül 2016 tarihinde Muhsin Ertuğrul Tiyatrosu’nda düzenlenen anma etkinliği sonrasında, Teşvikiye Camii’nde kılınan cenaze namazının ardından Bakırköy Mezarlığı’na defnedildi.

Siyasi görüşü ve 1980 darbesi

Tarık Akan, siyasi görüşünü şu ifadeler ile açıklamaktadır. “Sanatçı dediğin andan itibaren; dünyaya bakışı, yaşamı, görüşleri, her şeyi politiktir. Bu politik düşünce hiçbir zaman gerici, muhafazakâr, tutucu bir politika değildir.” 1978 yılından itibaren Maden filmi ile sosyal mesaj içerikli filmlerde ağırlıklı rol almaya başladı. Özellikle, Yılmaz Güney’in projeleri olan Sürü ve Yol filmleri ile politik filmlerde oynayabileceğini göstermiştir.

Türkiye Cumhuriyeti tarihinde yaşanan darbelere ilişkin “27 Mayıs ve 28 Şubat darbe değildir. Birincisi önümüzü açtı, yeni düşüncelerle tanışmamızı sağladı. Çünkü laik Cumhuriyet’ten uzaklaşmamızın önünü kapattı. 1971 darbe teşebbüsü ve 1980 Darbesi faşist darbelerdir. Türkiye’yi bugünkü noktaya taşıyan hareketler. 1980 son vuruştur emperyalizm için. TSK bu ülkenin her şeye rağmen en önemli kurumu.” ifadelerinde bulunmuştur.

1979 yılında İzmir’de Nâzım Hikmet’in doğum yıl dönümüne katılmak ve Barış Derneği’ne üye olmak suçlarından yine yargılanır. Spor salonunda yapılan o doğum yıl dönümüne binlerce insan katılmışken bir tek Tarık Akan’a dava açılmıştır. 1987 yılında davadan beraat etmiştir.[6] Tarık Akan, 1980 darbesinden sonra, Almanya’da yaptığı bir konuşma sonrası yurda dönüşünde tutuklandı ve 2,5 ay ceza evinde kaldıktan sonra 31 Mart 1982’de beraat etmiştir. 2013 yılında yapılan Gezi Parkı protestoları destek vermek için protestolara iştirak etmiştir.

Kitap

Tarık Akan 12 Eylül Darbesi’nin ardından Almanya’daki konuşmasından ötürü tutuklanarak cezaevinde kaldığı süreyi ve yargılama sürecini kaleme aldı. Dönemin önemli olaylarına da değindiği anı kitabı ilk kez 2002’de yayımlanmış ve daha sonra da onlarca yeni baskıları yapılmıştı. Kitabın bir bölümünde de Yol filminin yapım öyküsüne yer verilmiştir.

  • Anne Kafamda Bit Var (12 Eylül Anıları), Tarık Akan, Can Yayınları, İstanbul, 2002.

Aldığı Ödüller

YılÖdülKategoriFilmSonuç
19731973 Antalya Altın Portakal Film FestivaliEn İyi Erkek OyuncuSuçluKazandı
19781978 Antalya Altın Portakal Film FestivaliEn İyi Erkek OyuncuMadenKazandı
19801980 Antalya Altın Portakal Film FestivaliEn İyi Erkek OyuncuAdak ve SürüKazandı
1982Cannes Film FestivaliEn İyi Erkek OyuncuYolAday
19841984 Antalya Altın Portakal Film FestivaliEn İyi Erkek OyuncuPehlivanKazandı
1985Berlin Uluslararası Film FestivaliGümüş AyıPehlivanMansiyon
19891989 Antalya Altın Portakal Film FestivaliEn İyi Erkek OyuncuÜçüncü GözKazandı
19901990 Antalya Altın Portakal Film FestivaliEn İyi Erkek OyuncuKarartma GeceleriKazandı
19921992 Adana Altın Koza Film FestivaliEn İyi Erkek OyuncuKarartma GeceleriKazandı
19961996 Antalya Altın Portakal Film FestivaliYaşam Boyu Onur Ödülü
20032003 Antalya Altın Portakal Film FestivaliEn İyi Erkek OyuncuGülümKazandı
2006Sinema Yazarları Derneği ÖdülleriOnur Ödülü
2007Çağdaş Sinema Oyuncuları Derneği ÖdülleriSinema Emek Ödülü
Yapım YılıFilm
1971Solan Bir Yaprak Gibi
1971Melek mi, Şeytan mı?
1972Sisli Hatıralar
1972Beyoğlu Güzeli
1972Emine
1972Vefasız
1972Azat Kuşu
1972Sev Kardeşim
1972Kaderimin Oyunu
1972Suçlu
1972Tatlı Dillim
1972Aşkların En Güzeli
1973Bebek Yüzlü
1973Feryat
1973Üç Sevgili
1973Para
1973Canım Kardeşim
1973Umut Dünyası
1973Yalancı Yarim
1973Oh Olsun
1973Yeryüzünde Bir Melek
1974Boşver Arkadaş
1974Esir Hayat
1974Kanlı Deniz
1974Mahçup Delikanlı
1974Mavi Boncuk
1974Memleketim
1975Çapkın Hırsız
1975Yaz Bekarı
1975Ah Nerede
1975Ateş Böceği
1975Delisin
1975Gece Kuşu Zehra
1975Hababam Sınıfı
1975Hababam Sınıfı Sınıfta Kaldı
1975Evcilik Oyunu
1975Bizim Aile
1976Öyle Olsun
1976Aşk Dediğin Laf Değildir
1976Gizli Kuvvet
1976Kader Bağlayınca
1977Babanın Evlatları
1977Bizim Kız
1977Sevgili Dayım
1977Cani
1977Baraj
1977Nehir
1977Şeref Sözü
1978Lekeli Melek
1978Seninle Son Defa
1978Maden
1978Sürü
1978Kanal
1979Adak
1979Demiryol
1981Herhangi Bir Kadın
1981Deli Kan
1981Yol
1982Arkadaşım
1982Kaçak
1983Beyaz Ölüm
1983Derman
1983Gecenin Sonu
1983Çocuklar Çiçektir:Kuduz
1984Damga
1984Kayıp Kızlar
1984O’na Çirkin Kral Derlerdi
1984Pehlivan
1984Yosma
1984Alev Alev
1985Bir Avuç Cennet
1985Kan
1985Paramparça
1985Tele Kızlar
1986Acı Dünya
1986Adem ile Havva
1986Son Darbe
1986Kıskıvrak
1986Halkalı Köle
1986Ses
1987Kızımın Kanı
1987Beyoğlu’nun Arka Yakası
1987Skandal
1987Su da Yanar
1987Yağmur Kaçakları
1987Çark
1988Dönüş
1988El Kapıları
1988Kimlik
1988Üçüncü Göz
1989İkili Oyunlar
1989İsa, Musa, Meryem
1989Leyla İle Mecnun
1990Bir Küçük Bulut
1990Karartma Geceleri
1990Berdel
1990Devlerin Ölümü
1991Bir Kadın Düşmanı
1991Siyabend ile Heco
1991Uzun ince Bir Yol
1994Yolcu
1994Çözülmeler
1995Yılmaz Güney: Adana-Paris
1996Aşk Üzerine Söylenmemiş Her Şey
1997Antika Talanı:Karun Hazinesi
1997Mektup
1999Hayal Kurma Oyunları
2000Eylül Fırtınası
2003Gülüm
2003Abdülhamid Düşerken
2004Vizontele Tuuba
2009Deli Deli Olma
2009Karşıyaka Memleket

deneme