DİSK-AR’ın 2026 yılı ikinci çeyrek İşsizlik ve İstihdamın Görünümü Araştırma Bülteni, Türkiye’de istihdamın niceliği kadar niteliğine ilişkin de çarpıcı tabloyu ortaya koydu. Buna göre 15 yaş ve üzeri kurumsal olmayan nüfus içinde kayıtlı ve tam zamanlı çalışanların oranı yüzde 34,2’de kaldı. Geniş tanımlı işsiz sayısı ise 12 milyon 129 bine ulaştı. Gençlerde geniş tanımlı işsizlik yüzde 38,7, genç kadınlarda yüzde 48,5 olarak hesaplandı. Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) 2026 yılının ikinci çeyreğine ilişkin Hanehalkı İşgücü Araştırması sonuçlarının açıklanmasının ardından DİSK Araştırma Merkezi (DİSK-AR), işsizlik ve istihdamın görünümüne ilişkin kapsamlı araştırma bültenini yayımladı. Nisan, mayıs ve haziran aylarını kapsayan 2026 ikinci çeyrek verilerini değerlendiren DİSK-AR, yalnızca resmi işsizlik oranlarına bakıldığında Türkiye’deki işgücü piyasasının gerçek tablosunun görülmesinin mümkün olmadığını vurguladı. Araştırmada, istihdamın yalnızca kaç kişinin çalıştığı üzerinden değil, kayıtlı, sigortalı ve tam zamanlı olup olmadığı üzerinden de değerlendirilmesi gerektiğine dikkat çekildi. Çalışabilir nüfusun sadece üçte biri kayıtlı ve tam zamanlı çalışıyor DİSK-AR’ın Kayıtlı ve Tam Zamanlı İstihdam (KATİ) olarak adlandırdığı alternatif istihdam göstergesine göre 2026 yılının ikinci çeyreğinde resmi istihdam oranı yüzde 48,8 olurken, kayıtlı ve tam zamanlı istihdam oranı yalnızca yüzde 34,2 olarak gerçekleşti. Buna göre Türkiye’de 66,9 milyon kişilik çalışabilir nüfusun yalnızca 22,9 milyonu kayıtlı ve tam zamanlı istihdamda bulunuyor. DİSK-AR, bu hesaplamayla TÜİK’in açıkladığı toplam istihdam rakamının istihdamın niteliği konusunda tek başına yeterli olmadığını ortaya koymayı amaçlıyor. KATİ göstergesi, kayıtsız çalışanları, kısmi zamanlı çalışanları ve eksik istihdam durumlarını toplam istihdamdan ayırarak sigortalı ve tam zamanlı çalışanların nüfus içindeki ağırlığını gösteriyor. İstihdam 155 bin kişi arttı TÜİK verilerine göre mevsim etkisinden arındırılmış istihdam, 2026 yılının birinci çeyreğinden ikinci çeyreğine 155 bin kişi arttı. Birinci çeyrekte 32 milyon 324 bin olan mevsim etkisinden arındırılmış istihdam, ikinci çeyrekte 32 milyon 479 bine yükseldi. Mevsim etkisinden arındırılmış istihdam oranı ise yüzde 48,5 oldu. Mevsim etkisinden arındırılmamış istihdam ise son bir çeyreklik dönemde 1 milyon 176 bin kişilik artış göstererek 32 milyon 656 bine ulaştı. Bu grupta istihdam oranı yüzde 48,8 olarak hesaplandı. Ancak DİSK-AR’a göre bu artış, istihdamın niteliğinin iyileştiği anlamına gelmiyor. Kurum, kayıt dışılık, kısmi çalışma ve eksik istihdam gibi unsurların dikkate alınması gerektiğini belirtiyor. Geniş tanımlı işsiz sayısı 12 milyon 129 bin DİSK-AR’ın alternatif hesaplamasına göre Türkiye’de geniş tanımlı işsiz sayısı 12 milyon 129 bin oldu. Araştırmada geniş tanımlı işsizliğin, yalnızca aktif biçimde iş arayan ve çalışmaya hazır kişileri değil; iş bulma umudunu kaybedenleri, çeşitli nedenlerle iş aramayan ancak çalışmaya hazır olanları ve zamana bağlı eksik istihdam kapsamında bulunanları da dikkate aldığı belirtildi. 2026 yılının ikinci çeyreğinde 9,3 milyondan fazla kişi iş ararken ümidini kaybetti, iş aramayı bıraktı ya da kısmi zamanlı çalışmasına rağmen daha fazla çalışmak istediğini belirtti. Bu tablo, resmi işsizlik göstergesinin işgücü piyasasındaki gerçek atıl işgücü miktarını tam olarak yansıtmadığı yönündeki tartışmayı yeniden gündeme taşıdı. Kadınlarda geniş tanımlı işsizlik yüzde 39,2 Araştırmanın en dikkat çekici sonuçlarından biri de kadınların işgücü piyasasındaki durumuna ilişkin oldu. DİSK-AR verilerine göre kadınlarda geniş tanımlı işsizlik oranı yüzde 39,2 seviyesine ulaştı. Kadınların istihdama katılımının önündeki yapısal engeller, bakım yükümlülükleri, kayıt dışı ve güvencesiz çalışma koşulları ile düşük ücretli işlerin kadın istihdamındaki ağırlığı, geniş tanımlı işsizlik açısından belirleyici unsurlar arasında bulunuyor. Gençlerde tablo daha ağır Gençlerin işgücü piyasasındaki durumunun da oldukça ağır olduğuna dikkat çekilen araştırmada, gençlerde geniş tanımlı işsizlik oranının yüzde 38,7 olduğu belirtildi. Genç kadınlarda ise bu oran yüzde 48,5'e kadar yükseldi. DİSK-AR ayrıca gençlerde geniş tanımlı işsizlik oranının son yıllarda ciddi biçimde arttığına dikkat çekerek, AKP iktidarı döneminde gençlerde geniş tanımlı işsizlik oranının 12,6 puan arttığını savundu. Böylece gençlerin önemli bir bölümünün eğitimden istihdama geçişte kalıcı ve güvenceli işlere erişemediği, iş arayanların yanı sıra iş aramaktan vazgeçen geniş bir genç nüfusun ortaya çıktığı belirtildi. “Sadece işsizlik oranına bakmak yeterli değil” DİSK-AR, 2010 yılından bu yana TÜİK’in dar tanımlı işsizlik hesabına alternatif olarak geniş tanımlı işsizlik hesaplamaları yapıyor. Araştırma merkezi, işsizlik ile istihdamın birbirinden ayrı değerlendirilmemesi gerektiğini vurguluyor. Buna göre işsizliğin düşmesi ya da istihdamın artması tek başına olumlu bir tablo anlamına gelmeyebilir. Eğer yeni istihdam kayıt dışı, güvencesiz, düşük ücretli, kısmi zamanlı veya eksik istihdam niteliğindeyse, istihdam artışının çalışanların yaşam koşullarına nasıl yansıdığı ayrıca değerlendirilmek zorunda. Bu nedenle DİSK-AR, Kayıtlı ve Tam Zamanlı İstihdam (KATİ) göstergesini kullanıyor. KATİ oranı, kayıtlı ve tam zamanlı istihdamın 15 yaş ve üzeri kurumsal olmayan nüfusa oranlanmasıyla hesaplanıyor. “İstihdamın niteliği görünür hale getirilmeli” DİSK-AR’ın değerlendirmesine göre TÜİK tarafından açıklanan istihdam oranı, çalışma hayatının tamamını anlamak açısından yetersiz kalıyor. Resmi verilere göre nüfusun yaklaşık yarısı istihdamda görünürken, KATİ hesabı kayıtlı ve tam zamanlı çalışanların oranının üçte bir seviyesinde kaldığını gösteriyor. Bu fark, Türkiye’de çalışma yaşamının önemli bölümünün kayıt dışı, kısmi zamanlı veya eksik istihdam biçimleriyle şekillendiğine işaret ediyor. DİSK-AR’ın 2026 ikinci çeyrek araştırması, bu nedenle yalnızca “kaç kişi çalışıyor?” sorusunun değil, “kaç kişi güvenceli, kayıtlı ve tam zamanlı çalışıyor?” sorusunun da çalışma hayatının temel göstergelerinden biri olması gerektiğini ortaya koyuyor. 2026 ikinci çeyreğin öne çıkan verileri Geniş tanımlı işsiz sayısı: 12 milyon 129 bin Resmi istihdam oranı: yüzde 48,8 Kayıtlı ve tam zamanlı istihdam oranı: yüzde 34,2 Kayıtlı ve tam zamanlı çalışan sayısı: yaklaşık 22,9 milyon Çalışabilir nüfus: yaklaşık 66,9 milyon Geniş tanımlı kadın işsizliği: yüzde 39,2 Gençlerde geniş tanımlı işsizlik: yüzde 38,7 Genç kadınlarda geniş tanımlı işsizlik: yüzde 48,5 İş aramayan, umudunu kaybeden veya daha fazla çalışmak isteyenlerin sayısı: 9,3 milyonun üzerinde 2026'nın ilk çeyreğinden ikinci çeyreğine mevsim etkisinden arındırılmış istihdam artışı: 155 bin kişi DİSK-AR’ın araştırması, Türkiye’de istihdamın yalnızca niceliksel olarak değil, kayıtlılık, tam zamanlı çalışma ve iş güvencesi açısından da değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koyarken, özellikle kadın ve gençlerin işgücü piyasasındaki konumunun daha kapsamlı politikalarla ele alınması gerektiğine dikkat çekiyor.