CHP Muğla Milletvekili Cumhur Uzun, tutuklama tedbirinin ceza yargılamasında “son çare” ve “istisnai” nitelikte olması gerektiğini vurgulayarak; uygulamada keyfîlik olup olmadığının, adli kontrol tedbirlerinin işletilmemesinin sebeplerinin ve hak ihlali risklerini artıran yapısal nedenlerin tüm boyutlarıyla tespit edilmesi amacıyla TBMM’ye Meclis Araştırması açılması için önerge sundu.
“Tutuksuz Yargılama Anayasa ve Hukukun Evrensel İlkelerinin Gereğidir”
Önergede; kişi özgürlüğünün kural, tutuklamanın ise istisna olduğu hatırlatılarak, Anayasa ve hukukun evrensel ilkeleri çerçevesinde ve AİHM ile AYM’nin yerleşik içtihatları doğrultusunda tutuksuz yargılamanın yargısal süreçlerde esas alınmasına özen gösterilmesi gerektiği ifade edildi. Bu yaklaşımın, Millî Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu raporuna da yansıdığı belirtildi.
“Tutukluluk, Fiilen Cezalandırma Sonucuna Dönüşmemeli”
Cumhur Uzun, son yıllarda tutuklama tedbirine çok sık başvurulduğuna, bazı dosyalarda tutukluluğun fiilen cezalandırma sonucuna dönüştüğüne ve bunun toplumda adalet duygusunu zedeleyerek yargıya güveni aşındırdığına dikkat çekti. Uzun tutukluluk süreleri, delilden yoksun ve yetersiz gerekçeler ile adli kontrolün etkili değerlendirilmemesinin, kişi hürriyeti ve güvenliği hakkına ilişkin tartışmaları büyüttüğünü vurguladı.
Süreçlerin Şeffaflığı ve Gerekçe Standardı Mercek Altına Alınacak
Önergeyle; tutuklama kararlarının ölçülülük ilkesine uygunluğu, gerekçelendirme standardı, adli kontrol uygulamalarının etkinliği ve uygulamada keyfîliğe alan açan başlıkların tespit edilerek çözüm önerilerinin geliştirilmesi hedefleniyor. Ayrıca bazı tutuklama kararlarında siyasi baskı iddialarının yargının bağımsızlığı ve tarafsızlığı bakımından yarattığı güven bunalımının da araştırılması talep ediliyor.
“Hedef: Hak İhlallerini Önleyen, Güven Veren Bir Yargı Düzeni”
CHP’li Uzun, Meclis Araştırmasıyla elde edilecek tespitlerin; temel hak ve özgürlükleri güçlendiren, adli süreçlerde öngörülebilirliği artıran ve kamu vicdanında adalet duygusunu pekiştiren bir reform gündemine katkı sağlayacağını belirtti.
