Sağlık Bakanlığı tarafından hazırlanan yeni Diyaliz Merkezleri Hakkında Yönetmelik, 13 Kasım 2026 tarihli ve 33429 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı. Kamu hastaneleri, üniversiteler ve özel sağlık kuruluşları tarafından sunulan diyaliz hizmetlerini kapsayan düzenlemeyle 1 Mart 2019 tarihli önceki yönetmelik yürürlükten kaldırıldı.
Yeni yönetmelik, böbrek yetmezliği bulunan hastaların tedaviye erişiminden sağlık kuruluşlarının personel yükümlülüklerine kadar birçok alanda yeni kurallar getiriyor.
Diyaliz Hastaları Üç Ay İçinde Böbrek Nakli Merkezine Yönlendirilecek
Düzenlemenin hasta hakları bakımından öne çıkan hükümlerinden biri, kronik diyaliz tedavisine başlayan hastaların böbrek nakli konusunda bilgilendirilmesi oldu.
Buna göre hastalar, diyaliz tedavisine başladıktan sonra en geç üç ay içerisinde kendilerine en yakın kamuya ait böbrek nakli merkezine yönlendirilecek.
Nakil merkezlerinde hastalara canlı vericiden ve kadavradan böbrek nakli seçenekleri, nakil için uygunluk koşulları, tedavinin yararları ve olası riskleri hakkında sözlü ve yazılı bilgi verilecek.
Organ nakline uygun bulunan hastaların ulusal bekleme listesine kaydedilmesi sağlanacak. Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden önce tanı almış diyaliz hastaları için bu işlemler bir yıl içerisinde tamamlanacak.
Yeni Diyaliz Merkezlerinde En Az 15 Cihaz Bulunacak
Yeni açılacak diyaliz merkezlerinde başlangıç cihaz kapasitesi en az 15, en fazla 25 olarak belirlendi.
Mevcut merkezlerde cihaz kapasitesinin artırılması ise Sağlık Bakanlığının bölgesel planlamasına bağlı olacak. Merkezler tek seferde en fazla beş cihaz ekleyebilecek ve toplam kapasite 80 cihazı geçemeyecek.
İkinci el diyaliz cihazlarında 10 yaş sınırı uygulanacak. Cihazların teknik standartlara uygunluğu ve performans yeterliliği de aranacak.
Sağlık Personeli Sayısı Yeniden Belirlendi
Yönetmelikle diyaliz merkezlerinde çalıştırılması gereken hekim, hemşire, diyaliz teknikeri ve yardımcı personel sayıları yeniden düzenlendi.
Hemodiyaliz merkezlerinde ilk 10 cihaza kadar en az iki tabip dışı sağlık personeli bulunacak. Sonraki her beş cihaz için bir ilave sağlık personeli görevlendirilecek.
Tedavi seanslarında ise ilk beş hastaya kadar en az bir, sonraki her beş hasta için ilave bir diyaliz teknikeri veya sertifikalı hemşire görev yapacak.
Merkezlerde ilk 50 aktif hemodiyaliz cihazına kadar bir kadrolu sertifikalı tabip bulunması zorunlu olacak. Daha fazla cihazı bulunan merkezlerde ilave sertifikalı tabip görevlendirilecek.
Personel eksikliğinin belirlenmesi durumunda merkezlere eksikliği gidermeleri için 45 gün süre tanınacak. Eksikliğin giderilmemesi halinde hasta kapasitesi mevcut personel sayısına göre sınırlandırılacak.
Diyetisyen Hizmeti Zorunlu Olacak
Hemodiyaliz merkezleri hastalarına diyetisyen hizmeti sunmakla yükümlü olacak.
Bu hizmet, diyetisyenle sözleşme yapılarak veya bedeli merkez tarafından karşılanmak üzere dışarıdan hizmet alınarak sağlanabilecek.
Yeni açılan merkezlerin faaliyet izni aldıktan sonraki üç ay içerisinde bu yükümlülüğü yerine getirmesi gerekecek.
Merkezler ayrıca ihtiyaçlarına göre psikiyatri uzmanı, psikolog ve sosyal hizmet uzmanlarından hizmet alabilecek.
Evde Hemodiyaliz Uygulamasına Yeni Kurallar
İl sağlık müdürlüğünden gerekli izni alan merkezler, hastanın talebi ve yazılı onayı doğrultusunda evde hemodiyaliz hizmeti verebilecek.
Evde hemodiyaliz uygulanan her hastaya ayrı bir cihaz tahsis edilecek. Hastaların tıbbi kontrolleri de ilgili merkez tarafından gerçekleştirilecek.
Merkezlerde uzun süreli hemodiyaliz uygulaması ise hastanın yazılı onayı ve gerekli izinler doğrultusunda en az yedi saat sürecek şekilde yapılabilecek.
Diyaliz Hastalarına Aylık Hekim Kontrolü
Hemodiyaliz, periton diyalizi veya ev hemodiyalizi tedavisi gören her hasta, ayda en az bir kez ilgili uzman hekim tarafından değerlendirilecek.
Bu değerlendirmelerde hastaların muayenesi yapılacak, diyaliz reçeteleri düzenlenecek ve tedavi süreçleri takip edilecek.
Diyaliz Merkezleri Hastaların Ulaşımını Sağlayacak
Yeni yönetmelikle diyaliz hastalarının merkeze ulaşımı konusunda da yükümlülükler belirlendi.
Diyaliz merkezleri ve üniteleri, tedavi ettikleri hastaların diyaliz öncesinde merkeze ulaşmasını ve tedavi sonrasında evlerine dönmesini sağlamakla yükümlü olacak.
Bu hizmet merkezlerin kendi araçlarıyla veya taşıma şirketlerinden hizmet satın alınarak gerçekleştirilebilecek.
Su Kalitesi ve Enfeksiyon Denetimleri Sıkılaştırıldı
Diyaliz tedavisinde kullanılan suyun kalite standartlarına uygunluğu denetlenecek.
Bakteriyolojik açıdan uygun olmayan su kullandığı belirlenen merkezlerin faaliyetleri, uygun analiz sonucu alınana kadar durdurulacak.
Endotoksin değerleri uygun olmayan merkezlere eksikliklerin giderilmesi için bir ay süre verilecek. Bu süre içerisinde gerekli şartları sağlayamayan merkezlerin yeni hasta kabulü durdurulacak.
Diyaliz Tedavi Salonları Bodrum Katında Bulunamayacak
Diyaliz merkezlerinin fiziki koşullarına ilişkin düzenlemeler de yönetmelikte yer aldı.
Merkez ve ünitelerde diyaliz tedavi salonları bodrum katında bulunamayacak. Binaların yangın ve deprem güvenliğine ilişkin ilgili mevzuat hükümlerine uygun olması gerekecek.
Merkezlerin fiziki yapısında yapılacak kapsamlı değişiklikler için Bakanlık onayı aranacak.
Ruhsatlandırma ve Denetim Süreçleri
Yeni diyaliz merkezlerinin ruhsatlandırma başvuruları en geç 15 iş günü içerisinde sonuçlandırılacak.
Ruhsat aldıktan sonra altı ay içerisinde faaliyet izni alarak hizmete başlamayan merkezlerin ruhsatları iptal edilecek.
Merkezlerin faaliyetleri, personel yeterliliği, cihaz standartları ve hasta güvenliğine ilişkin koşullar ilgili sağlık birimleri tarafından denetlenecek.
Mevcut Diyaliz Merkezleri Faaliyetlerini Sürdürebilecek
Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden önce ruhsatlandırılmış diyaliz merkezleri mevcut halleriyle faaliyetlerini sürdürebilecek.
Yeni düzenleme, 13 Kasım 2026 tarihi itibarıyla yürürlüğe girdi. Yönetmeliğin uygulanmasından Sağlık Bakanlığı sorumlu olacak.
Kaynak: 13 Kasım 2026 tarihli ve 33429 sayılı Resmî Gazete, Diyaliz Merkezleri Hakkında Yönetmelik.
