Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), Demokratik Kongo Cumhuriyeti ile Uganda’da Bundibugyo virüsünün neden olduğu Ebola salgını nedeniyle “uluslararası öneme sahip halk sağlığı acil durumu” ilan etti. DSÖ Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, 19 Mayıs 2026’da Cenevre’de düzenlenen Acil Durum Komitesi toplantısında yaptığı konuşmada, salgının hızla yayılma ve daha fazla ölüme yol açma riski taşıdığı uyarısında bulundu.
Tedros, şu ana kadar Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nin Ituri eyaletinde 30 doğrulanmış Ebola vakasının tespit edildiğini açıkladı. Uganda’da ise Kongo’dan gelen iki kişide Ebola vakası doğrulanırken, hastalardan biri yaşamını yitirdi. Ayrıca bir Amerikan vatandaşının testinin pozitif çıktığı ve Almanya’ya sevk edildiği bildirildi.
DSÖ verilerine göre, doğrulanmış vakaların yanı sıra 500’den fazla şüpheli vaka ve 130 şüpheli ölüm bulunuyor. Yetkililer, saha çalışmalarının genişletilmesiyle bu sayıların değişebileceğini belirtti.
“Bu kararı hafife almadım”
DSÖ Genel Direktörü, Acil Durum Komitesi toplanmadan önce halk sağlığı acil durumu ilan edilmesinin bir ilk olduğunu vurgulayarak şu ifadeleri kullandı:
“Bu kararı hafife alarak vermedim. Salgının ölçeği ve hızı nedeniyle acil eylem gerektiğini düşündük.”
Tedros, kararın her iki ülkenin sağlık bakanlıklarıyla yapılan görüşmelerin ardından ve Uluslararası Sağlık Tüzüğü’nün 12. maddesi kapsamında alındığını belirtti.
Salgının yayılma riski büyüyor
DSÖ, salgının kontrolden çıkabileceğine dair çok sayıda risk unsuruna dikkat çekti. Özellikle Kampala, Bunia ve Goma gibi yoğun nüfuslu kentlerde vakaların görülmesi alarm seviyesini yükseltti.
Sağlık çalışanları arasında ölümler yaşanması ise hastanelerde bulaş riskinin arttığını ortaya koydu. Yetkililer, enfeksiyon kontrol önlemlerindeki eksikliklerin sağlık sistemi üzerinde ciddi tehdit oluşturduğunu ifade etti.
Ayrıca Ituri bölgesindeki çatışmalar ve kitlesel yer değiştirmeler salgının yayılmasını hızlandırabilecek en önemli unsurlar arasında gösterildi. DSÖ’ye göre son aylarda bölgede artan şiddet nedeniyle 100 binden fazla kişi yerinden edildi.
Aşı ve tedavi bulunmuyor
Salgına neden olan Bundibugyo türü Ebola virüsüne karşı onaylanmış bir aşı veya tedavi bulunmaması, uluslararası sağlık otoritelerinin en büyük kaygılarından biri olarak öne çıkıyor.
DSÖ, toplanan ilk örneklerde yüksek pozitiflik oranı görüldüğünü, Ituri ve Kuzey Kivu bölgelerinde çok sayıda toplu ölüm vakasının rapor edildiğini açıkladı. Kurum, mevcut verilerin bildirilen rakamların çok ötesinde daha büyük bir salgına işaret ettiğini belirtti.
Uganda milyonların katıldığı etkinliği erteledi
Uganda hükümeti, salgın riski nedeniyle her yıl yaklaşık iki milyon kişinin katıldığı Şehitler Günü kutlamalarını erteleme kararı aldı. DSÖ, bu kararın halk sağlığı açısından kritik önemde olduğunu açıkladı.
Kuruluş ayrıca sahadaki müdahaleyi desteklemek amacıyla Acil Durumlar Yedek Fonu’ndan ek 3,4 milyon dolar daha ayırdığını ve toplam desteğin 3,9 milyon dolara ulaştığını duyurdu.
DSÖ: Uluslararası koordinasyon şart
DSÖ açıklamasında, salgının yalnızca bölgesel değil küresel bir tehdit oluşturduğu vurgulandı. Özellikle Demokratik Kongo Cumhuriyeti ile kara sınırı bulunan ülkelerin yüksek risk altında olduğu belirtilirken, nüfus hareketliliği ve ticaret ağlarının yayılımı hızlandırabileceği ifade edildi.
Uluslararası Sağlık Tüzüğü kapsamında olayın küresel düzeyde koordinasyon ve iş birliği gerektirdiğini belirten DSÖ, Acil Durum Komitesi’nin kısa süre içinde geçici tavsiye kararları hazırlayacağını açıkladı.
