Tedros Ghebreyesus, cumartesi günü 79. Dünya Sağlık Asamblesi kapanışında yaptığı konuşmada, son dönemde görülen Ebola ve hantavirüs salgınlarının, dünyanın hızla yayılan bulaşıcı hastalıklara karşı hâlâ savunmasız olduğunu gösterdiğini söyledi.
Bu çağrı, Uganda yetkililerinin aynı gün, bugüne kadar tedavisi ya da onaylanmış bir aşısı bulunmayan Ebola virüsünün Bundibugyo varyantına ait üç yeni vaka tespit edildiğini doğrulamasının ardından geldi.
Tedros, sosyal medya paylaşımında, “Üç yeni vaka arasında bir Ugandalı sağlık çalışanı, bir şoför ve komşu Democratic Republic of the Congo’nin Ituri eyaletinden tedavi için gelen Kongolu bir vatandaş bulunuyor” ifadelerini kullandı.
Tedros ayrıca, “Bu durum, Bundibugyo virüsünün neden olduğu Ebola vakalarının Uganda’daki toplam sayısını beşe yükseltti” dedi.
DSÖ, salgını kontrol altına almak, etkilenen kişilere destek sağlamak ve müdahaleyi koordine etmek amacıyla Africa Centres for Disease Control and Prevention ile Uganda ve Demokratik Kongo Cumhuriyeti’ndeki ortak kurumlarla birlikte çalıştığını açıkladı. Kurum, cuma günü Demokratik Kongo Cumhuriyeti için ulusal risk değerlendirmesini “çok yüksek” seviyesine yükseltirken, küresel risk seviyesinin ise düşük kaldığını belirtti.
Sınır Ötesi İşbirliği Vurgusu
World Health Organization, Uganda’nın başkenti Kampala’da Bundibugyo Ebola salgınına karşı sınır ötesi koordinasyonu güçlendirmek amacıyla iki günlük üst düzey bakanlar toplantısı düzenledi.
DSÖ Afrika Acil Durum Hazırlık ve Müdahale Direktörü Marie Roseline Belizaire, Güney Sudan, Demokratik Kongo Cumhuriyeti ve Uganda’dan gelen bakanlara hitaben yaptığı konuşmada, salgının kontrol altına alınabilmesi için sınır ötesi işbirliğinin güçlendirilmesi ve sürdürülebilir hale getirilmesi gerektiğini vurguladı.
Belizaire, müdahalede yaşanacak gecikmelerin ciddi sonuçlar doğurabileceği uyarısında bulunarak, “Salgınlarda zaman hayat kurtarır” dedi ve güçlü gözetim ile hazırlık sistemlerinin kritik önem taşıdığını ifade etti.
DSÖ’den Finansman Çağrısı
Tedros Ghebreyesus, DSÖ’nün bağımsızlığını koruyabilmesi ve gelecekteki küresel sağlık acil durumlarına etkin şekilde müdahale edebilmesi için üye devletlerin mali katkılarını artırmayı sürdürmesi gerektiğini söyledi.
Tedros, küresel sağlık alanında varılan anlaşmaların yalnızca kâğıt üzerinde kalmaması gerektiğini belirterek, bunların toplumları koruyan, salgınları hızla kontrol altına alan ve sağlık hizmetlerini kırılgan nüfuslara ulaştıran somut uygulamalara dönüşmesi gerektiğinin altını çizdi.
“Tüm uluslar daha sağlıklı ve güvende olduğunda, her ulus daha sağlıklı ve güvende olur” ifadelerini kullandı.
Genel Kurulda Alınan Kararlar
Bir hafta süren Genel Kurul toplantılarında üye devletler, birçok önemli sağlık başlığında karar aldı. Ele alınan konular arasında şunlar yer aldı:
- Tüberkülozla mücadele
- Acil ve yoğun bakım hizmetleri
- Hassas tıp uygulamaları
- Felç önleme ve tedavi yöntemleri
- İhmal edilen tropikal hastalıklar
- Tanısal görüntüleme sistemleri
- Farmakovijilans ve ilaç güvenliği
- Organ nakli ve karaciğer hastalıkları
Ülkeler ayrıca, sağlık krizleri sırasında uluslararası koordinasyonu güçlendirmeyi amaçlayan ve DSÖ ev sahipliğinde yürütülecek yeni bir küresel sağlık mimarisi oluşturulması konusunda da anlaşmaya vardı.
Liderler, bu anlaşmaların başarısının; güçlü sağlık sistemleri, sürdürülebilir finansman ve toplumsal katılım gibi ülke düzeyindeki uygulamalara bağlı olacağını vurguladı.
DSÖ’nün Üye Devletlere Çağrısı
DSÖ, üye ülkelere yönelik şu çağrılarda bulundu:
- Pandemi Anlaşması ve PABS ekinin tamamlanarak uygulanması
- Salgınlara yönelik gözetim ve hızlı müdahale sistemlerinin güçlendirilmesi
- Ulusal sağlık sistemlerinin dayanıklılığına yatırım yapılması
- Aşıya erişimin ve sağlık hizmetlerinin iyileştirilmesi
- DSÖ faaliyetleri için sürdürülebilir finansmanın artırılması
- Uluslararası işbirliği ve veri paylaşımının genişletilmesi
Ebola virüsü, insanlarda ve insan dışı primatlarda viral hemorajik ateş şeklinde ciddi hastalık formlarına yol açan virüstür.
Çok tehlikeli bir virüstür. İshal, kanama, deri döküntüleri ve yüksek ateşe neden olur. Adını, Afrika'daki bir nehirden alır. Bulaşıcıdır. Kontrol altına alınmazsa salgınlar görülür. Ebola virüsü, ipliksi yapıda, yaklaşık 80 nm boyundadır. Genetik materyali RNA'dan oluşur.
