Eğitim Sen, Millî Eğitim Bakanlığı’nın (MEB) uygulamaya koyduğu Ortak Yazılı Sınav Sistemi’nin öğretmenlerin iş yükünü artırdığını, mesleki özerkliklerini sınırlandırdığını ve eğitim süreçlerini bürokratik işlemlere indirgediğini belirtti. Sendika, 200 öğrencisi bulunan bir öğretmenin 10 soruluk tek bir sınav için 2 bin 200 ayrı veri girişi yapmak zorunda kaldığına dikkat çekerek soru bazlı not girişi uygulamasına son verilmesini istedi.

Eğitim ve Bilim Emekçileri Sendikası (Eğitim Sen), Millî Eğitim Bakanlığı tarafından yürütülen Ortak Yazılı Sınav Sistemi’ne (OYSS) ilişkin yazılı açıklama yaptı. Açıklamada, sistemin öğretmenlerin iş yükünü ağırlaştırdığı, eğitim-öğretim faaliyetlerine ayrılması gereken zamanı azalttığı ve öğretmenlik mesleğinin pedagojik niteliğini zayıflattığı vurgulandı.

“Öğretmenler veri giriş teknisyeni değildir” diyen Eğitim Sen, ortak yazılı sınav uygulamasının öğretmenler açısından bürokratik bir angaryaya dönüştüğünü belirterek MEB'e düzenlemeyi yeniden değerlendirme çağrısında bulundu.

Her öğrenci için her sorunun puanı ayrı ayrı giriliyor

Eğitim Sen, yeni sistemde öğretmenlerin yalnızca öğrencilerin toplam sınav puanlarını değil, her sorudan aldıkları puanları da e-Okul sistemine ayrı ayrı girmek zorunda bırakıldığını belirtti.

Sendikanın açıklamasına göre, e-Okul’daki “OYSS Detaylı Not Girişi” ekranında öğretmenlerden şu işlemler isteniyor:

  • Her öğrencinin sınavdaki her sorudan aldığı puanın ayrı ayrı girilmesi.

  • Boş bırakılan veya puan alınamayan sorular için sıfır yazılması.

  • Her öğrencinin sınava katılım durumunun “Girdi, Girmedi, Muaf, Kopya” seçeneklerinden biriyle işaretlenmesi.

  • Sistem yoğunluğu ve oturum zaman aşımı sorunları nedeniyle veri girişlerinin tekrar kontrol edilmesi.

Eğitim Sen, bu işlemlerin öğretmenlerin asli görevleri olan eğitim ve öğretim faaliyetlerinden uzaklaşmasına neden olduğunu savundu.

“200 öğrencisi olan öğretmen 2 bin 200 veri hücresi dolduruyor”

Sendika, uygulamanın öğretmenlere getirdiği iş yükünü somut örneklerle açıkladı.

Buna göre, 10 soruluk bir sınavda öğrenci başına 10 soru puanı ve bir katılım durumu olmak üzere 11 ayrı veri girişi gerekiyor.

Öğrenci sayısı

Veri girişi sayısı

100 öğrenci

1.100

150 öğrenci

1.650

200 öğrenci

2.200

Eğitim Sen, bu işlemlerin öğretmenlerin mesai saatleri dışında da çalışmasına neden olduğunu belirterek şu değerlendirmede bulundu:

“Öğretmenler, ailelerinden ve dinlenme zamanlarından çalınan saatler boyunca bilgisayar ekranı başında rakam girmeye mahkûm edilmektedir.”

Açıklamada, veri girişleri için belirlenen sürelerin ve Kasım 2026 takvimindeki son tarihlerin öğretmenler üzerindeki zaman baskısını artırdığı da ifade edildi.

“Öğretmenin kendi sınav sorularını belirleyememesi mesleki özerkliğe darbedir”

Eğitim Sen'in eleştirileri yalnızca veri girişleriyle sınırlı kalmadı. Sendika, ortak yazılı sınavlarda soru hazırlama ve seçme süreçlerinin merkezileştirilmesine de karşı çıktı.

Açıklamada, zümre öğretmenlerinin yalnızca iki soru hazırlayabildiği, kalan soruların dijital havuzlardan seçildiği ve sınav güvenliği gerekçesiyle öğretmenlerin bazı soruları önceden göremediği belirtildi.

Bu yaklaşımın öğretmenlerin mesleki bilgi ve deneyimlerini ikinci plana ittiği savunularak şu ifadelere yer verildi:

“Öğrencisinin hazırbulunuşluk düzeyini, sınıfın sosyoekonomik gerçekliğini ve işlenen konuların derinliğini en iyi bilen öğretmeni devre dışı bırakıp algoritmalara ve merkezi havuzlara sığınmak, pedagoji bilimini açıkça inkâr etmektir.”

Sendika, öğretmenlerin yalnızca merkezi kararları uygulayan kişiler olarak görülmemesi, eğitim süreçlerinin planlanması ve değerlendirilmesinde doğrudan söz sahibi olması gerektiğini vurguladı.

“Eşit olmayan koşullarda aynı sınavı yapmak eğitimde adalet sağlamaz”

Ortak yazılı sınavların eğitimde standartlaşma ve öğrenme eksikliklerini belirleme gerekçesiyle uygulandığını hatırlatan Eğitim Sen, okullar arasındaki eşitsizlikler giderilmeden standart sınavlarla eğitimde adalet sağlanamayacağını savundu.

Açıklamada, okulların fiziki koşulları, kalabalık sınıflar, öğretmen açıkları ve öğrencilerin sosyoekonomik farklılıklarının dikkate alınması gerektiği belirtildi.

Eğitim Sen, farklı koşullarda eğitim gören öğrencilerin aynı sorularla değerlendirilmesinin mevcut eşitsizlikleri ortadan kaldırmadığını ifade etti.

Sendika ayrıca sınav sonuçlarından elde edilen verilerin ilerleyen süreçte okullar ve öğretmenler üzerinde rekabet ve performans denetimi amacıyla kullanılabileceği endişesini dile getirdi.

“Eğitimin temel sorunu öğretmenlerin veri girişi yapmaması değil”

Türkiye’de eğitimin temel sorunlarının öğretmenlerin soru hazırlama veya veri girişi kapasitesinden kaynaklanmadığını belirten Eğitim Sen, kamusal eğitime ayrılan kaynakların yetersizliği ve eğitim emekçilerinin ağırlaşan çalışma koşullarına dikkat çekti.

Sendika, öğretmenlerin zamanının bürokratik işlemler yerine öğrencilerin gelişimine, öğrenme eksikliklerinin giderilmesine ve nitelikli eğitim faaliyetlerine ayrılması gerektiğini vurguladı.

Eğitim Sen'den MEB'e üç temel talep

Eğitim Sen, açıklamasının sonunda Millî Eğitim Bakanlığı'na çağrıda bulunarak üç temel talebini sıraladı:

  1. Soru bazlı veri girişi uygulamasına son verilmeli. Öğretmenleri binlerce veri hücresini doldurmak zorunda bırakan bürokratik işlemler kaldırılmalı.

  2. Merkezi soru havuzları zorunlu olmaktan çıkarılmalı. Öğretmenlerin öğrencilerinin özelliklerine ve öğrenme düzeylerine uygun sınav hazırlama yetkisi korunmalı.

  3. Öğretmenlerin mesleki özerkliği tanınmalı. Eğitim ve ölçme-değerlendirme süreçlerinde öğretmenlerin bilgi, deneyim ve pedagojik kararları esas alınmalı.

Eğitim Sen, açıklamasını şu sözlerle tamamladı:

“Öğretmenlik mesleği, merkezden gelen talimatları uygulayan bir teknisyen değil, toplumsal geleceği inşa eden özgür bir meslek olarak görülmelidir.”