El Niño güçleniyor: Dünya aylar sürecek aşırı sıcaklara hazırlanıyor

Pasifik Okyanusu’ndaki olağanüstü sıcak sularla beslenen El Niño hızla güçleniyor. Dünya Meteoroloji Örgütü’ne göre yıl sonunda “çok güçlü” seviyeye ulaşması beklenen El Niño’nun Şubat 2027’ye kadar sürme ihtimali neredeyse yüzde 100. Uzmanlar, önümüzdeki aylarda aşırı sıcakların yanı sıra sel, kuraklık ve diğer yıkıcı hava olaylarının artabileceği uyarısında bulunuyor.

El Niño henüz zirve yapmadı

Dünya Meteoroloji Örgütü’nün (WMO) son tahminlerine göre Pasifik’te etkisini artıran El Niño’nun yıl sonuna doğru “çok güçlü” seviyeye ulaşması bekleniyor. Örgüt, olayın Şubat 2027’ye kadar devam etme olasılığını neredeyse yüzde 100 olarak değerlendiriyor.

Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri António Guterres, gelişmeyi “El Niño’nun gözlerimizin önünde büyütülmesi” olarak nitelendirerek dünyanın daha önce görülmemiş bir iklim sürecine girdiği uyarısında bulundu.

Pasifik’in altında 8 derece daha sıcak su

Endişeyi artıran en önemli gelişmelerden biri ise okyanusun yalnızca yüzeyinin değil, derinliklerinin de olağanüstü ısınmış olması.

Pasifik’in bazı bölgelerinde temmuz ve ağustos aylarının başında yüzeyin altındaki deniz suyu sıcaklıkları normalin 8 derece üzerinde ölçüldü. Bu durum, El Niño’yu besleyen sıcak su rezervinin önümüzdeki aylarda da etkisini sürdürebileceğine işaret ediyor.

Merkez Pasifik’te deniz yüzeyi sıcaklığını ölçen Niño 3.4 endeksi de yükselişin hızını ortaya koydu. Mayıs-temmuz döneminde sıcaklıklar ortalamanın 1,5 derece üzerindeyken, temmuz ayında fark 2 dereceye ulaştı. Temmuz sonu ile ağustos ortası arasındaki haftalık ölçümlerde ise 2,6 dereceye kadar yükseliş görüldü.

Eylül-kasım döneminde sıcaklıklar artacak

WMO tahminlerine göre eylül-kasım döneminde dünyanın neredeyse tamamında normalin üzerinde sıcaklıklar bekleniyor.

Ancak El Niño’nun etkileri dünyanın her bölgesinde aynı olmayacak. Bazı bölgelerde aşırı yağış ve sellerin, bazı bölgelerde ise kuraklığın görülme ihtimali artacak.

Hint Okyanusu’ndaki sıcaklık değişimlerinin pozitif faza geçme ihtimali ve tropikal Atlantik’in de olağandışı sıcak seyretmesi, hava olaylarının seyrini daha da karmaşık hale getirebilir.

İklim krizi etkileri ağırlaştırabilir

El Niño doğal olarak meydana gelen ve genellikle iki ila yedi yılda bir tekrarlanan bir iklim olayı. Ekvatoral Pasifik’in orta ve doğu kesimlerindeki deniz sularının normalden fazla ısınması, atmosferik dolaşımı değiştirerek dünyanın farklı bölgelerinde sıcaklık ve yağış düzenlerini etkiliyor.

Bilim insanları, insan kaynaklı iklim değişikliğinin El Niño’yu doğrudan güçlendirdiğini henüz ortaya koymuş değil. Ancak zaten ısınmış olan atmosfer ve okyanuslar, El Niño’nun yol açabileceği bazı aşırı hava olaylarının etkilerini artırabiliyor.

Tarım, sağlık, enerji ve su kaynakları risk altında

El Niño’nun güçlenmesi yalnızca sıcaklık rekorları anlamına gelmiyor. Kuraklık ve sellerin tarımsal üretim, su kaynakları, enerji sistemleri ve halk sağlığı üzerinde ciddi baskı oluşturabileceği belirtiliyor.

Bu nedenle Birleşmiş Milletler sistemi içinde olağandışı ölçekte bir hazırlık süreci başlatıldı. Amaç, ulusal meteoroloji kurumlarıyla birlikte erken uyarı ve tahmin sistemlerini güçlendirmek ve özellikle kırılgan toplulukların yaklaşan risklere karşı hazırlanmasını sağlamak.

WMO Genel Sekreteri Celeste Saulo, mevcut tabloyu “olağanüstü hazırlık ve müdahale gerektiren olağanüstü bir El Niño” olarak değerlendirdi.

El Niño henüz zirvesine ulaşmış değil. Önümüzdeki ayların temel sorusu, olayın güçlenip güçlenmeyeceğinden çok, beraberinde ne kadar sıcaklık ve iklimsel yıkım getireceği olacak.