FİSA Çocuk Hakları Merkezi, “Türkiye’de Çocuğun Yaşam Hakkı İhlalleri” başlıklı yaz dönemi bilgi notunu yayımladı. Merkezin yerel ve ulusal internet medyası, Türkiye İnsan Hakları Vakfı Dokümantasyon Merkezi bültenleri ve İSİG Meclisi verilerinden derlediği çalışmada, Haziran–Ağustos döneminde yaşamını kaybeden en az 239 çocuğa ilişkin kayıt yer aldı. FİSA, sınırlı kaynaklarla ulaşılabilen bu sayının kesin bir bilanço olarak görülmemesi gerektiğini belirtiyor.
En çok kayıt Urfa’da
Bilgi notuna göre yaşamını kaybeden çocukların 174’ü oğlan, 60’ı kız çocuğu. Beş çocuğun kimlik bilgisine erişilemedi. Medya taramasında 63 ildeki olaylara ilişkin veriye ulaşıldı. 18 çocukla Urfa ilk sırada yer alırken onu 12 çocukla Antep, 10 çocukla Amed izledi.
Trafikte 57, açık alanlarda 46 çocuk ölümü kaydedildi
Bilgi notunun ihlal dağılımında trafik olayları nedeniyle 57 çocuk ölümü yer aldı. Kentsel ve kırsal açık alanlarda ise en az 46 çocuk yaşamını kaybetti. FİSA’ya göre bu çocukların 44’ü, baraj, nehir ve açık sularda; çoğunlukla da Devlet Su İşleri’ne ait sulama kanallarında boğuldu. Merkez, açık inşaat alanları ve yeterli önlem alınmayan diğer kamusal alanları da çocuklar açısından riskli yerler arasında saydı.
Çalışma yaşamı ve iş yerlerinde 44 çocuk
FİSA’nın verilerinde çalışma yaşamı ve iş yerleriyle bağlantılı 44 çocuk ölümü bulunuyor. Bunların 36’sı çalışırken yaşamını kaybeden çocuk işçiler, 8’i ise işçi olarak çalışmadığı hâlde bulunduğu iş yerindeki olaylarda hayatını kaybeden çocuklar olarak sınıflandırıldı.
Merkez, yaşamını kaybeden çocuk işçiler arasında meslek lisesi ve Mesleki Eğitim Merkezi (MESEM) kapsamında iş yerinde bulunan öğrenciler ile mevsimlik tarımda çalışan çocukların da olduğunu aktardı. En az dört çocuk işçinin mülteci olduğu belirlendi.
Kamu hizmetleri sırasında en az 14 çocuk
Bilgi notunda, kamu kurumlarında veya kamu görevlilerinin eylem ya da ihmalleriyle ilişkilendirilen olaylarda en az 14 çocuğun yaşamını kaybettiği kaydedildi. FİSA’nın dağılımına göre bu çocukların beşi sağlık hizmeti alırken, dördü spor ve kültür etkinlikleri sırasında, üçü yerel yönetim hizmetlerinden yararlanırken, ikisi de sınır geçişi sırasında hayatını kaybetti. Merkez, diğer 225 ölümü devletin düzenleme ve denetleme yoluyla önleme yükümlülüğü kapsamında değerlendirdi.
Ev içi güvenlik, silahlar ve şiddet
Ev içi fiziksel güvenlik ve ev kazaları kapsamında 28 çocuk ölümü kaydedildi. Bunların 20’si, başta açık pencere ve balkonlar olmak üzere yüksekten düşme sonucu gerçekleşti. Bilgi notunda ayrıca elektrik ve yüksek gerilim çarpması, yangın, zehirlenme ve başka ihmallerle bağlantılı ölümler ayrı başlıklar altında yer aldı. FİSA, “diğer ihmaller” kapsamında kaydettiği 10 ölümün beşinin turizm mekânlarında meydana geldiğini bildirdi.
Merkez, yaz aylarında bireysel silahlanmayla bağlantılı en az dört, şiddet sonucu ise en az sekiz çocuk ölümü kaydetti. Şiddet sonucu ölümlerin beşi akran şiddeti, ikisi çocuk cinayeti, biri toplumsal cinsiyet temelli şiddet başlığında sınıflandırıldı. Sınırlı sayıda haberin medyaya yansıdığına dikkat çekilen intihar başlığında da en az beş çocuk yer aldı.
Göçmen ve mülteci çocuklar da bilançoda
Medya izleme çalışmasında yaşamını kaybettiği belirlenen çocukların en az 19’u göçmen veya mülteciydi. FİSA; bu ölümleri ev içi güvenlik, trafik, çocuk işçiliği, iş yeri güvenliği, açık alanlar, yangın, afet, yerel yönetim hizmeti ve sınır geçişi gibi farklı başlıklarda kaydetti.
FİSA Çocuk Hakları Merkezi, çalışmasıyla önlenebilir çocuk ölümlerini görünür kılmayı ve merkezi yönetim ile yerel yönetimleri çocukların yaşamını korumaya yönelik sorumluluklarını yerine getirmeye çağırmayı amaçladığını belirtti. Merkez, bilgi notundaki henüz kesinleşmemiş olay kayıtlarının yeni bilgiler ve yargı kararları doğrultusunda doğrulanabileceğini ya da bilançodan çıkarılabileceğini de vurguladı.
