Eğitim Sen ve İHD’den 21 Şubat Mesajı: “Anadilinde Eğitim Temel Bir Haktır”
Eğitim Sen Gaziantep Şubesi ile İHD Gaziantep Şubesi, 21 Şubat Dünya Anadili Günü dolayısıyla ortak basın açıklaması yaptı. Şube Başkanı Ömer Parlakçı, anadilinde eğitimin pedagojik ve hukuki bir hak olduğunu vurgulayarak, farklı anadiller üzerindeki tüm yasal ve fiili engellerin kaldırılmasını istedi.
Eğitim Sen Gaziantep Şubesi ile İnsan Hakları Derneği (İHD) Gaziantep Şubesi, 21 Şubat Dünya Anadili Günü kapsamında ortak basın açıklaması gerçekleştirdi. Açıklama, Eğitim Sen Gaziantep Şube Başkanı Ömer Parlakçı tarafından okundu.
Açıklamada, UNESCO’nun 1999 yılında aldığı kararla 21 Şubat’ı “Uluslararası Anadili Günü” ilan ettiği ve günün 2000 yılından bu yana çok dilli yaşamı ve kültürel çeşitliliği desteklemek amacıyla kutlandığı hatırlatıldı.
UNESCO verilerine göre dünyada 7 binden fazla dil konuşulduğu, bunların yaklaşık yüzde 40’ının yok olma tehlikesi altında bulunduğu belirtilen açıklamada, UNESCO’nun Dünya Tehlike Altındaki Diller Atlası’na göre Türkiye’de 18 dilin yok olduğu ya da yok olma tehlikesiyle karşı karşıya bulunduğu ifade edildi. Bir dili konuşan çocuk kalmaması durumunda o dilin “ölü” kabul edildiğine dikkat çekildi.
Açıklamada ayrıca Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi’nin 30. maddesine atıf yapılarak, azınlık ya da yerli halklara mensup çocukların kendi kültürlerini yaşama ve kendi dillerini kullanma hakkının güvence altına alındığı vurgulandı.
“0-6 yaş dönemi kritik öneme sahip”
Çocukların 0-6 yaş aralığının zekâ gelişiminin büyük ölçüde tamamlandığı ve kimlik inşasının temellerinin atıldığı bir dönem olduğu belirtilen açıklamada, bu süreçte çocuğun anadilinin belirleyici rol oynadığı kaydedildi. Okul öncesi dönemde çocukların yalnızca anadilini kullandığına dikkat çekilerek, bu dönemde farklı bir dille karşılaşmanın çocuğun psikolojik ve sosyal gelişimini doğrudan etkilediği ifade edildi.
Anadilinde eğitimin, ikinci dil öğrenimini kolaylaştırdığı ve iki dilliliğin karşılıklı olarak dilleri besleyen bir süreç olduğu vurgulanan açıklamada; Almanya, Fransa, İsviçre, İsveç, Hollanda, ABD, Kanada, Belçika, Hindistan ve Güney Afrika gibi birçok ülkede uygulanan çift dilli eğitim modellerine işaret edildi.
“Anadilinde eğitim bilimsel bir gerekliliktir”
Anadilinin bireyin kendini gerçekleştirme sürecindeki önemine dikkat çekilen açıklamada, anadilinde eğitim alamamanın akademik başarıyı düşürdüğü, özellikle ergenlik döneminde dil, ifade, duygusal ve sosyal gelişim alanlarında olumsuz sonuçlar doğurduğu belirtildi.
Türkiye’de Türkçeden farklı anadillere sahip milyonlarca çocuğun bulunduğu ifade edilerek; Arapça, Kürtçe, Lazca, Hemşince, Çerkezce gibi dilleri konuşan çocukların anadilinde eğitim hakkından mahrum bırakıldığı savunuldu. Resmi dil dışındaki anadillerine yönelik sınırlamaların eğitim biliminin temel ilkelerine aykırı olduğu dile getirildi.
“Türkiye çocuklara bayram armağan eden tek ülke olmakla övünürken, milyonlarca çocuğun anadilinde eğitim talebine ‘ülke bölünür’ paranoyasıyla yaklaşılması büyük bir çelişkidir” denilen açıklamada, farklı anadiller üzerindeki tüm yasal ve fiili engellerin kaldırılması çağrısı yapıldı.
Eğitim Sen Gaziantep Şubesi ve İHD Gaziantep Şubesi, 21 Şubat Dünya Anadili Günü vesilesiyle tüm halkların anadili gününü kutladıklarını belirterek, her bireyin kendi anadilini öğrenmesi ve bu dilde eğitim almasının önündeki engellerin kaldırılmasını talep etti.
