“HABAŞ’taki Patlamanın Sorumlusu Kâr İçin İşleyen Ölüm Düzenidir”

İzmir’in Aliağa ilçesindeki HABAŞ Demir Çelik Fabrikası’nda 17 işçinin yaşamını yitirdiği, 14 işçinin yaralandığı patlama, Adana’da protesto edildi. İnönü Parkı’nda bir araya gelen Adana Emek ve Demokrasi Güçleri, iş cinayetlerinin önlenmesi için bağımsız denetim, sorumluların yargılanması, taşeron sisteminin kaldırılması ve iş güvencesinin sağlanması çağrısında bulundu. Ortak açıklamayı Seren Elataş okudu.

ADANA | 10 Kasım 2026

İzmir’in Aliağa ilçesinde bulunan HABAŞ Demir Çelik Fabrikası’nda 9 Kasım’da meydana gelen patlama ve ardından çıkan yangında 17 işçinin yaşamını yitirmesi, 14 işçinin yaralanması üzerine Adana Emek ve Demokrasi Güçleri tarafından basın açıklaması gerçekleştirildi.

Adana İnönü Parkı’nda düzenlenen açıklamaya Emek ve Demokrasi Platformu bileşenleri katıldı. Platform adına ortak basın açıklamasını Seren Elataş okudu.

Yaşamını yitiren işçilerin ailelerine başsağlığı, yaralılara acil şifa dilekleriyle başlayan açıklamada, işçi ölümlerinin kader ya da kaçınılmaz kazalar olarak değerlendirilemeyeceği vurgulandı.

Elataş, iş güvenliği önlemlerinin yetersizliği, taşeron çalışma sistemi, denetim eksiklikleri ve üretim baskısının iş cinayetlerine zemin hazırladığını belirterek, HABAŞ’ta yaşananların bütün yönleriyle araştırılmasını istedi.

“İşçiler fabrikalardan tabutlarıyla çıkıyor”

Açıklamada, HABAŞ’ta yaşanan patlamanın işçi sağlığı ve iş güvenliği politikalarının sonuçlarını bir kez daha ortaya koyduğu ifade edildi.

Seren Elataş, yaşanan ölümlerin önlenebilir olduğuna dikkat çekerek şu ifadeleri kullandı:

“Bir kez daha işçiler, ekmeklerini kazanmak için gittikleri fabrikalardan tabutlarıyla çıkıyor; aileleri hastane ve adli tıp kapılarında yakınlarından gelecek haberi bekliyor.”

Patlamanın yalnızca teknik bir arızayla açıklanamayacağını belirten Elataş, üretim süreçlerinde işçilerin yaşam hakkının ikinci plana itildiğini savundu.

Elataş, “Bu ölümler kader, fıtrat ya da kaçınılmaz iş kazaları değildir. İşçilerin yaşamını hiçe sayan, üretimi ve sermayenin kârını her şeyin üzerinde tutan bir düzenin sonucudur. HABAŞ’taki patlamanın sorumlusu yalnızca arızalanan bir makine ya da teknik bir aksaklık değil, işçilerin canı pahasına kâr için işleyen ölüm düzenidir” dedi.

“HABAŞ’ta üç haftada üç ölümlü olay yaşandı”

Platformun açıklamasında, HABAŞ’ta son üç hafta içerisinde meydana geldiği belirtilen üç ayrı ölümlü olaya dikkat çekildi.

Verilen bilgilere göre, 21 Ekim’de taşeron işçi Hakan Doğan merdivenden düşerek, 5 Kasım’da taşeron işçi Eyüp Eğinli ise iş makinesinin patlayan lastiği nedeniyle yaşamını yitirdi. 9 Kasım’da meydana gelen patlama ve yangında da 17 işçi hayatını kaybetti.

Açıklamada, son on yılda fabrika ve limanın çeşitli bölümlerinde en az yedi işçinin daha yaşamını yitirdiği öne sürülerek iş güvenliği koşullarının uzun süredir tartışma konusu olduğu belirtildi.

İşçilerin aktardığı iddialara da yer verilen açıklamada, üretimin aksamaması için bakım çalışmalarının ertelendiği, arızaların geçici müdahalelerle giderilmeye çalışıldığı ve eski malzemelerin kullanılmaya devam edildiği ifade edildi.

Elataş, üretim kapasitesi artırılırken iş güvenliği önlemlerinin aynı ölçüde geliştirilmediğini savunarak, yaşananların münferit olaylar olarak değerlendirilemeyeceğini söyledi.

“Son beş yılda en az 9 bin 947 işçi yaşamını yitirdi”

Adana Emek ve Demokrasi Güçleri, açıklamasında Türkiye genelindeki iş cinayetlerine ilişkin verileri de paylaştı.

İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği (İSİG) Meclisi verilerine dayandırılan açıklamada, son beş yılda en az 9 bin 947 işçinin çalışırken yaşamını yitirdiği belirtildi.

Elataş, söz konusu verilerin yalnızca sayılardan ibaret olmadığını belirterek, her ölümün geride yarım kalan yaşamlar ve aileler bıraktığını vurguladı.

MESEM eleştirisi: “Çocukların yeri fabrikalar değil, okullardır”

Açıklamanın önemli başlıklarından birini de Mesleki Eğitim Merkezleri (MESEM) kapsamında çalıştırılan çocukların koşulları oluşturdu.

Çocukların eğitimlerini sürdürmeleri gerekirken ucuz ve güvencesiz iş gücü olarak üretim süreçlerine dahil edildiği savunuldu.

Platformun aktardığı İSİG Meclisi verilerine göre, 2025 yılında en az 94 çocuk işçi çalışırken yaşamını yitirdi. Eylül 2023 ile 2025 yılı sonu arasında ise MESEM kapsamında çalışırken yaşamını yitiren çocukların sayısının en az 18 olduğu belirtildi.

Elataş, çocuk emeğinin eğitim politikaları aracılığıyla yaygınlaştırıldığını ileri sürerek şu soruları yöneltti:

“Daha kaç çocuk okul sıralarında olması gerekirken fabrikalarda can verecek? Daha kaç işçi ailesi yakınlarının cenazesini teslim almak için adli tıp kapılarında bekleyecek?”

Açıklamada, çocuk işçiliğinin yasaklanması ve çocukların eğitim ile yaşam haklarının güvence altına alınması istendi.

“Denetimsizlik ve cezasızlık politikaları iş cinayetlerini artırıyor”

Adana Emek ve Demokrasi Güçleri, iş cinayetlerinde yalnızca işverenlerin değil, denetim ve çalışma yaşamına ilişkin politikalardan sorumlu kamu otoritelerinin de sorumluluğu bulunduğunu savundu.

Açıklamada, taşeronlaştırma, güvencesiz istihdam, yetersiz denetim ve cezasızlık uygulamalarının işçi ölümlerini artırdığı öne sürüldü.

Sermayeye sağlanan teşvikler ve vergi kolaylıklarına karşılık işçilerin yaşam hakkının yeterince korunmadığı ifade edilerek, denetim mekanizmalarının etkin ve bağımsız biçimde işletilmesi gerektiği belirtildi.

Elataş, “İşçilerin canı pahasına büyüyen servetleri, ölümleri kader diye açıklayanları, denetim görevini yerine getirmeyenleri ve sorumluları cezasızlıkla koruyanları tanıyoruz” sözleriyle mevcut çalışma düzenini eleştirdi.

Adana Emek ve Demokrasi Güçleri'nden sekiz talep

Basın açıklamasında, HABAŞ patlamasının bütün yönleriyle aydınlatılması ve yeni iş cinayetlerinin önlenmesi amacıyla sekiz temel talep sıralandı:

1. Bağımsız araştırma: Patlamanın nedenleri, işçilerin, sendikaların ve meslek odalarının katılacağı bağımsız bir heyet tarafından araştırılmalı, sonuçlar kamuoyuyla paylaşılmalı.

2. Etkili soruşturma: HABAŞ işvereni, fabrika yönetimi ve ihmali bulunan tüm sorumlular hakkında etkili soruşturma yürütülmeli.

3. Denetim raporlarının açıklanması: Fabrika ve limandaki iş sağlığı ve güvenliği denetimleri, raporlar ve tespit edilen eksiklikler kamuoyuna duyurulmalı.

4. Ailelerin ve yaralıların hakları: Yaşamını yitiren işçilerin ailelerinin hakları güvence altına alınmalı, yaralıların tedavi ve bakım giderleri eksiksiz karşılanmalı.

5. Riskli üretimin durdurulması: Bağımsız denetimlerle riskler giderilinceye kadar tehlikeli bölümlerde üretim durdurulmalı, çalışanların ücret ve sosyal hakları korunmalı.

6. Taşeron sisteminin kaldırılması: Bütün işçiler güvenceli ve kadrolu istihdam edilmeli.

7. Çocuk işçiliğine son verilmesi: MESEM kapsamında çocukların ucuz iş gücü olarak çalıştırılmasına son verilmeli, eğitim ve yaşam hakları korunmalı.

8. Cezasızlığın sona erdirilmesi: İş cinayetlerinde sorumluluğu bulunan işverenler ve kamu görevlileri yargılanmalı.

“Hiçbir patronun kârı bir çocuğun geleceğinden değerli değildir”

Basın açıklamasının sonunda işçi sağlığı ve güvenliğinin üretim hedeflerinin önünde tutulması gerektiği vurgulandı.

Seren Elataş, HABAŞ’ta yaşamını yitiren işçilerin, geçmiş yıllarda iş cinayetlerinde hayatını kaybeden emekçilerin ve çalışırken yaşamını yitiren çocukların unutulmayacağını belirterek, sorumluların hesap vermesi için mücadeleyi sürdüreceklerini söyledi.

Açıklamada şu ifadelere yer verildi:

“Bizim için hiçbir üretim hedefi bir işçinin hayatından, hiçbir patronun kârı bir çocuğun geleceğinden daha değerli değildir.”

Adana Emek ve Demokrasi Güçleri, açıklamasını “İş cinayetleri kader değil, sermaye düzeninin sonucudur”, “HABAŞ’taki katliamın hesabını soracağız” ve “İşçilerin canı sermayenin kârından değerlidir” mesajlarıyla tamamladı.