Eğitim-İş Genel Başkanı Kadem Özbay, Adana’da düzenlenen “Cumhuriyetin İkinci Yüzyılında Eğitim ve Bilim” panelinde yaptığı konuşmada, Türkiye’de laik ve kamusal eğitimin sistematik biçimde tasfiye edildiğini belirterek, “Cumhuriyetin okulu kuşatılmış durumda. Tarikatlar, cemaatler ve piyasacı anlayış eğitimi teslim almış durumda” dedi.
Eğitim ve Bilim İşgörenleri Sendikası (Eğitim-İş) Adana 1 No’lu Şube tarafından düzenlenen “Cumhuriyetin İkinci Yüzyılında Eğitim ve Bilim” paneli, 9 Mayıs’ta Seyhan Oteli’nde gerçekleştirildi. Panelin açılış konuşmasını Şube Başkanı Hatice Hazar yaptı.
Gazeteci-yazar Mustafa Balbay, Eğitim-İş Genel Başkanı Kadem Özbay ve ODTÜ Öğretim Üyesi Soner Yıldırım’ın konuşmacı olarak katıldığı panelin moderatörlüğünü İsmail Sanberk üstlendi.
“Cumhuriyetin kazanımları yok edilirken omuz omuza olmak zorundayız”
Konuşmasına “değerli cumhuriyetçiler” diyerek başlayan Özbay, bugün ülkede Cumhuriyetin temel kazanımlarının tasfiye edilmeye çalışıldığını söyledi.
Eğitim-İş’in yalnızca bir sendika değil, Cumhuriyet ve emek mücadelesinin önemli bir parçası olduğunu belirten Özbay, farklı görüşlerden insanların Cumhuriyet ortak paydasında birleşmesi gerektiğini vurguladı.
“Bugün geldiğiniz yerleri bir hanedanın parçası olmaya değil, Cumhuriyetin imkanlarına borçlusunuz” diyen Özbay, Cumhuriyetin tüm kazanımlarının tehdit altında olduğu bir dönemde dayanışmanın tarihsel bir sorumluluk olduğunu ifade etti.
“Cumhuriyetin okulunu tarikatlar ve piyasa kuşattı”
Türkiye’de eğitimin ağır bir kuşatma altında olduğunu söyleyen Özbay, okulların tarikatlar, cemaatler ve siyasi müdahalelerle dönüştürüldüğünü savundu.
“Okullar kuşatılmış, öğrenciler yalnızlaştırılmış durumda” diyen Özbay, eğitim sisteminin çocukları ortak yurttaşlık bilinci yerine rekabetçi ve ayrıştırıcı bir anlayışa ittiğini belirtti.
Cumhuriyetin temel eğitim anlayışının ortak yurttaşlık fikrine dayandığını söyleyen Özbay, Mustafa Kemal Atatürk’ün hayata geçirdiği Tevhid-i Tedrisat reformunun bugün aşındırıldığını ifade etti.
Özbay, Osmanlı dönemindeki mektep-medrese ayrımını hatırlatarak bugün de imam hatipler, proje okulları ve özel okullar aracılığıyla eğitimde parçalı bir yapı oluşturulduğunu söyledi.
“1,5 milyon çocuk okul dışında”
Konuşmasında eğitimde yaşanan tabloya ilişkin veriler de paylaşan Özbay, yüz binlerce çocuğun eğitim sisteminin dışında kaldığını ifade etti.
“Bugün 1,5 milyonun üzerinde çocuğun okul kaydı yok” diyen Özbay, özellikle MESEM uygulamaları ve açık öğretim sistemi üzerinden çocuk emeğinin yaygınlaştırıldığını savundu.
Meslek liselerinde devamsızlık oranlarının çok yüksek olduğunu belirten Özbay, eğitimin gençler açısından gelecek umudu olmaktan çıkarıldığını söyledi.
“İnsanlara ‘Okuyup da ne olacak?’ sorusunu sordurur hale getirdiler” diyen Özbay, okulun yalnızca meslek kazandıran bir kurum değil, aynı zamanda insanı özgürleştiren bir alan olduğunu vurguladı.
“Cumhuriyetin okulu insan yetiştiriyordu”
Cumhuriyet döneminin eğitim anlayışını savunan Özbay, köy enstitülerini örnek göstererek o dönemde yoksul çocukların sanatla, bilimle ve kültürle buluşturulduğunu anlattı.
“Cumhuriyetin okulu çocuklara yalnızca bilgi vermiyordu; vicdan, kültür ve birlikte yaşama bilinci kazandırıyordu” diyen Özbay, bugün ise eğitimin niteliksizleştirildiğini ifade etti.
Sanat ve kültür derslerinin geriletilmesini eleştiren Özbay, “Okul insanı estetikle, sanatla ve özgür düşünceyle buluşturur” dedi.
“Fikri hür nesiller yerine tek tip insan yetiştirmek istiyorlar”
Milli Eğitim Bakanlığı’nın yeni müfredat yaklaşımını da eleştiren Özbay, “Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli” söyleminde Cumhuriyet ve Atatürk vurgusunun bulunmadığını söyledi.
Cumhuriyetin eğitim anlayışının “fikri hür, vicdanı hür, irfanı hür” kuşaklar yetiştirmeyi hedeflediğini belirten Özbay, mevcut anlayışın ise tek tip insan modeli oluşturmayı amaçladığını savundu.
Özbay konuşmasını, “Bugün hâlâ bu ülkenin geleceğini dert eden insanlar varsa umut vardır. Cumhuriyetçiler bir arada olduğu sürece bu topraklardan yeni Mustafa Kemaller çıkar” sözleriyle tamamladı.
