Altı yıllık çalışma, sendikal örgütlenme ve işten çıkarma

İzmir Büyükşehir Belediyesi bünyesinde modüler tuvalet hizmetlerini yürüten taşeron işçilerin işten çıkarılması, Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin gündemine taşındı.

DEM Parti Mersin Milletvekili Perihan Koca, yaklaşık altı yıldır belediye hizmetlerinde çalışan işçilerin kadrolu ve güvenceli istihdam taleplerinin ardından iş sözleşmelerinin feshedildiğini belirterek Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına yazılı soru önergesi sundu.

Koca'nın önergesinde aktardığına göre işçiler, çalışma koşullarının iyileştirilmesi, kadrolu istihdam ve Toplu İş Sözleşmesi'nden (TİS) kaynaklanan haklarının karşılanması amacıyla Genel-İş Sendikası'na üye olarak örgütlenme sürecini başlattı.

Ancak Koca, İzmir Büyükşehir Belediyesi yönetiminin işçilerin taleplerine çözüm üretmek yerine taşeron şirketle olan hizmet sözleşmesini sonlandırdığını, bu gelişmenin ardından işçilerin iş sözleşmelerinin feshedildiğini ifade etti.

“Sendika temsilcisinin de işten çıkarılması örgütlenme hakkını gündeme getiriyor”

İşten çıkarılanlar arasında bir sendika temsilcisinin de bulunduğunu belirten Koca, bu durumun fesih kararlarının sendikal faaliyetlerle bağlantılı olup olmadığının araştırılmasını gerektirdiğini vurguladı.

Sendikal örgütlenme ve işçi temsilciliğinin yasal güvence altında bulunduğunu hatırlatan Koca, kadro ve iş güvencesi taleplerinin işten çıkarmayla sonuçlanmasının çalışma hakkı bakımından ciddi sorunlar doğurduğunu kaydetti.

Koca, sendika temsilcisinin iş sözleşmesinin feshedilmesinin 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu kapsamında sendikal ayrımcılık ve sendikal nedenle fesih yönünden incelenmesini istedi.

Belediyelerde taşeron ve geçici istihdam uygulamalarını da gündeme getirdi

Perihan Koca, önergesinde yalnızca İzmir Büyükşehir Belediyesi'ndeki işten çıkarmaları değil, belediyelerde yaygın olarak uygulandığını belirttiği taşeron ve geçici istihdam modellerini de gündeme taşıdı.

Başta İzmir Büyükşehir Belediyesi olmak üzere birçok belediyede İŞKUR üzerinden sağlanan geçici işgücüyle sürekli belediye hizmetlerinin yürütüldüğünü savunan Koca, bu uygulamaların güvencesiz çalışma biçimlerini kalıcılaştırdığı görüşünü dile getirdi.

Koca, belediyelerin asli ve sürekli hizmetlerinin taşeron şirketler veya geçici işgücü üzerinden yürütülmesinin iş mevzuatı açısından denetlenmesi gerektiğini belirtti.

4857 sayılı İş Kanunu'nun asıl işveren-alt işveren ilişkisini düzenleyen hükümlerine dikkat çeken Koca, belediyelerdeki istihdam uygulamalarının hukuka uygunluğunun araştırılmasını talep etti.

Bakan Işıkhan'a altı soru

Perihan Koca, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan'a yönelttiği altı soruyla işten çıkarmaların hukuki dayanağını, sendikal ayrımcılık iddialarını ve belediyelerdeki güvencesiz istihdam uygulamalarını gündeme getirdi.

Koca'nın yanıtlanmasını istediği sorular şöyle:

1. İşçilerin kadrolu çalışma talebiyle başlattıkları sendikal mücadele sonrasında iş sözleşmelerinin feshedilmesi hakkında Bakanlık tarafından herhangi bir inceleme veya denetim başlatıldı mı? Fesihlerde 4857 sayılı İş Kanunu'na aykırılık tespit edildi mi?

2. İzmir Büyükşehir Belediyesi ile taşeron şirket arasındaki sözleşmenin sona erdirilmesinin ardından işçilerin iş sözleşmelerinin feshedilmesinin hukuka uygunluğu konusunda Bakanlığın bir değerlendirmesi bulunuyor mu?

3. Belediyelerin asli ve sürekli hizmetlerinin taşeron şirketler veya İŞKUR aracılığıyla sağlanan geçici işgücü üzerinden yürütülmesine ilişkin herhangi bir denetim yapıldı mı veya yaptırım uygulandı mı?

4. Belediyelerde taşeron veya geçici istihdam modelleriyle çalışan işçilerin kadrolu ve güvenceli istihdama geçirilmesine yönelik Bakanlığın bir çalışması var mı?

5. İzmir Büyükşehir Belediyesi bünyesindeki modüler tuvalet hizmetlerinde çalışırken işten çıkarılan işçilerin yeniden işe alınması, iş güvencelerinin sağlanması ve kadro taleplerinin karşılanması için herhangi bir girişimde bulunulacak mı?

6. İşten çıkarılan sendika temsilcisinin durumunun, 6356 sayılı Kanun kapsamında sendikal nedenle fesih ve sendikal ayrımcılık yönünden incelenmesi planlanıyor mu?

İş güvencesi ve sendikal haklar açısından inceleme talebi

Koca'nın önergesi, belediyelerde hizmet alımı yoluyla istihdam edilen işçilerin çalışma koşulları ve sendikal haklarına ilişkin tartışmaları yeniden gündeme getirdi.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 2. maddesi, asıl işveren-alt işveren ilişkisine belirli koşullarda izin verirken asıl işin alt işverene verilmesini işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler bakımından sınırlandırıyor. Bu nedenle somut olayda yürütülen hizmetin niteliği ve taşeron ilişkisinin hukuki yapısı önem taşıyor.

6356 sayılı Kanun ise sendikal nedenle ayrımcılığı yasaklıyor ve işyeri sendika temsilcilerine özel güvenceler tanıyor.

İzmir'deki işten çıkarmaların bu hükümlere aykırılık oluşturup oluşturmadığının belirlenmesi, fesih gerekçelerinin ve işçilerin sendikal faaliyetleriyle bağlantısının incelenmesini gerektiriyor.

Koca'nın önergesiyle birlikte, işten çıkarılan işçilerin yeniden işe alınıp alınmayacağı, sendikal haklarının korunması ve belediyelerdeki taşeron istihdam uygulamalarına yönelik Bakanlığın nasıl bir tutum alacağı soruları Meclis gündemine taşınmış oldu.