Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) İstanbul Milletvekili Nimet Özdemir, Türkiye’de son yıllarda artış gösteren orman yangınlarının tüm yönleriyle incelenmesi amacıyla Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı’na Meclis Araştırması açılması için başvuruda bulundu. Teklifte; yangınların nedenleri, iklim değişikliğiyle ilişkisi, müdahale kapasitesi, kullanılan teknolojiler ve ekosistem üzerindeki etkilerin kapsamlı biçimde araştırılması istendi.
Yangınlar Artıyor, Risk Derinleşiyor
Başvurunun gerekçesinde, Türkiye’de orman varlığının 23 milyon hektarın üzerinde olduğu ve bunun yüzde 60’tan fazlasının yangına hassas alanlardan oluştuğu vurgulandı. Son yıllarda yangın sayısı ve etkilenen alanın dikkat çekici biçimde arttığına işaret edilerek şu veriler paylaşıldı:
- 2022’de 2.160 yangında 12.799 hektar
- 2023’te 2.579 yangında 15.520 hektar
- 2024’te 3.797 yangında 27.485 hektar
- Geçtiğimiz yıl ise 3.224 yangında 81 bin hektarın üzerinde alan zarar gördü
Bu artışın; sıcaklık yükselişi, kuraklık ve rüzgâr rejimindeki değişimlerle bağlantılı olduğu, yangın riskinin artık yapısal bir tehdit haline geldiği ifade edildi.
“Sadece Ekolojik Değil, Ekonomik ve Sosyal Bir Sorun”
Teklifte, ormanların karbon yutak alanı olarak kritik rolüne dikkat çekilerek, yangınların bu kapasiteyi zayıflattığı ve atmosfere salınan karbon nedeniyle iklim krizini derinleştirdiği belirtildi.
Yangınların yalnızca doğayı değil, insan yaşamını da etkilediği vurgulanarak İzmir, Bilecik ve Manisa’da yaşanan yangınlar sonrası çok sayıda konut ve işyerinin zarar gördüğü, afetzedelere 21,6 milyon TL’nin üzerinde destek sağlandığı hatırlatıldı.
Can Kayıpları ve Müdahale Tartışması
Geçtiğimiz yıl 23 Temmuz’da çıkan büyük yangında 5 orman işçisi ile 5 AKUT Arama Kurtarma Derneği gönüllüsünün yaşamını yitirmesi de teklifin önemli başlıkları arasında yer aldı. Bu kayıpların, yangınlara müdahale kapasitesi, koordinasyon ve risk yönetimi süreçlerinin yeniden değerlendirilmesi gerekliliğini ortaya koyduğu ifade edildi.
Kiralama Modeli ve Teknolojik Altyapı Mercek Altında
Özdemir’in teklifinde, yangın söndürme uçak ve helikopterlerinin önemli bölümünün kiralama yöntemiyle temin edilmesinin yarattığı sorunlara da dikkat çekildi. Sezonluk kiralama modelinin uzun vadeli planlama eksikliği ve kritik anlarda hazır bulunurluk sorunlarına yol açabileceği belirtildi.
Ayrıca insansız hava araçları (İHA), erken uyarı sistemleri ve gözetleme kulelerinin yeterliliğinin de araştırılması gerektiği kaydedildi.
Ekosistem ve Yaban Hayatı Vurgusu
Yangınların yalnızca ağaçları değil, tüm ekosistemi yok ettiği belirtilerek birçok canlı türü için geri dönüşü olmayan habitat kayıplarına yol açtığı ifade edildi. Bu kapsamda yangın sonrası rehabilitasyon ve restorasyon süreçlerinin bilimsel temelde ele alınması gerektiği vurgulandı.
Meclis Araştırması Talebi
CHP’li Özdemir, tüm bu başlıkların detaylı biçimde incelenmesi, eksikliklerin tespit edilmesi ve iklim değişikliğiyle uyumlu sürdürülebilir bir orman yönetim modeli geliştirilmesi amacıyla TBMM bünyesinde bir Araştırma Komisyonu kurulmasının gerekli olduğunu belirtti.
