Ukrayna’da Sağlık Sistemine Saldırılar 2025’te %20 Arttı: DSÖ’den “En İyi İlaç Barış” Mesajı
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), Ukrayna’da sağlık hizmetlerine yönelik saldırıların 2025 yılında bir önceki yıla göre yaklaşık %20 arttığını açıkladı. 24 Şubat 2022’den bu yana en az 2881 saldırı belgelenirken, 233 sağlık çalışanı ve hasta hayatını kaybetti. DSÖ, 2026 için 42 milyon dolar acil fon çağrısında bulundu.
KİEV / KOPENHAG / CENEVRE – 23 Şubat 2026 – Ukrayna tam ölçekli savaşın beşinci yılına girerken, sağlık sistemi hem doğrudan saldırılar hem de enerji altyapısına yönelik bombardımanların zincirleme etkileri nedeniyle ağır bir krizle karşı karşıya. DSÖ verilerine göre, 2025 yılında sağlık hizmetlerine yönelik saldırılar 2024’e kıyasla yaklaşık yüzde 20 artarak savaşın en yüksek seviyesine ulaştı.
24 Şubat 2022’de başlayan savaşın ardından, sağlık çalışanları, hastaneler, ambulanslar ve tıbbi depolar dahil olmak üzere en az 2881 saldırı kayda geçti. Bu saldırılarda son dört yılda 233 kişi yaşamını yitirirken, 930 kişi yaralandı.
DSÖ Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, “Dört yıllık savaşın ardından sağlık ihtiyaçları artıyor, ancak birçok insan ihtiyaç duyduğu bakıma ulaşamıyor. Bunun nedenlerinden biri hastane ve kliniklerin düzenli olarak hedef alınmasıdır. Sonuç olarak en iyi ilaç barıştır” dedi.
Saldırılar Üçüncü Çeyrekte Zirve Yaptı
2025’in üçüncü çeyreğinde 184 ayrı saldırı kaydedildi. Bu saldırılarda 12 kişi hayatını kaybederken, 110 sağlık çalışanı ve hasta yaralandı. Aynı dönemde tıbbi malzeme depolarına yönelik saldırılar üç kat artarak, ülke genelindeki tedarik zincirlerini ciddi biçimde sekteye uğrattı.
DSÖ Avrupa Bölge Direktörü Hans Henri P. Kluge, Ukrayna’da ruh sağlığı krizinin derinleştiğini belirterek, “Ankete katılanların yüzde 72’si son bir yılda kaygı ya da depresyon yaşadı, ancak yalnızca beşte biri yardım aradı. Ukraynalıların dörtte biri tehlikeli derecede yüksek tansiyonla yaşıyor ve 10 kişiden 8’i ihtiyaç duyduğu ilaçlara erişemiyor” ifadelerini kullandı.
Enerji Altyapısına Saldırılar Sağlığı Doğrudan Etkiliyor
Savaşın en sert kışının yaşandığı 2025-2026 döneminde enerji altyapısına yönelik saldırılar milyonlarca insanı ısınma, elektrik ve sudan mahrum bıraktı. Ocak 2026’da Kiev’de gerçekleşen bir saldırı yaklaşık 6 bin binayı ısıtmasız bırakırken, tahminen 600 bin kişi başkenti terk etmek zorunda kaldı.
DSÖ’nün Ukrayna Temsilcisi Jarno Habicht, -20 dereceyi bulan soğuklarda boruların donduğunu, hastaların taburcu olduktan sonra elektriksiz ve susuz evlere döndüğünü belirterek, “Her sistem arızasının arkasında, kendi evleri karanlıkken hayat kurtarmaya devam eden sağlık çalışanları var” dedi.
Rehabilitasyon ve İlaç Erişimi Alarm Veriyor
Savaş kaynaklı travmatik yaralanmalar cerrahi müdahale, kan ürünleri, enfeksiyon kontrolü ve rehabilitasyon ihtiyacını artırdı. Ancak hastanelerin yalnızca yüzde 4’ü yatarak rehabilitasyon hizmeti sunabiliyor. Protez ve yardımcı teknolojilere erişim ise sadece yüzde 3 düzeyinde.
İlaç erişimi de en büyük engellerden biri. Her 5 kişiden 4’ü, başta yüksek fiyatlar olmak üzere çeşitli nedenlerle ilaç temininde zorluk yaşadığını bildiriyor. Cephe bölgelerinde kapalı eczaneler ve güvenlik riskleri durumu daha da ağırlaştırıyor.
1,9 Milyon Kişiye Destek, 2026 İçin 42 Milyon Dolar Çağrısı
DSÖ, 2025 yılında 1,9 milyon kişiye doğrudan destek sağladı. 954 sağlık tesisine travma malzemesi ulaştırıldı, 1200’den fazla tıbbi tahliye desteklendi ve 23 bölgede 284 jeneratör temin edildi. Ayrıca 2500’den fazla sağlık çalışanına eğitim verildi.
Kuruluş, 2026 yılında 700 bin kişinin sağlık hizmetlerine erişimini koruyabilmek için 42 milyon ABD doları fon çağrısında bulundu.
Savaşın beşinci yılına girerken, Ukrayna’da sağlık sistemi yalnızca bombaların değil, aynı zamanda kesintisiz bir yıpranmanın yükünü taşıyor. DSÖ’ye göre, mevcut tablo yalnızca bir insani kriz değil, aynı zamanda uluslararası insani hukukun açık ihlali niteliğinde.