Sırbistan’ın başkenti Belgrad, hafta sonunda on binlerce kişinin katıldığı geniş çaplı hükümet karşıtı protestoya sahne oldu. Üniversite öğrencilerinin öncülük ettiği gösterilerde, erken seçim çağrısı ve yolsuzluk karşıtı talepler öne çıktı.
Kasım 2024’te Novi Sad tren istasyonu faciası sonrasında başlayan protesto dalgası, ülkede siyasi krizi derinleştirdi. 16 kişinin yaşamını yitirdiği facia, kamuoyunda şeffaf soruşturma ve hesap verebilirlik taleplerini tetiklemişti.
Öğrenci hareketi büyüyor
Gösterilere öncülük eden öğrenciler, protesto dalgasını hükümeti erken seçime zorlayacak bir siyasi baskı hareketine dönüştürdü. Katılımcılar, Belgrad’daki merkezi meydanlara akın ederken “öğrenciler kazandı” sloganları taşıyan pankartlar ve tişörtler dikkat çekti.
Günün erken saatlerinde ülkenin farklı bölgelerinden gelen araç konvoyları da başkente ulaştı. Protestocular, hükümetin yolsuzluk iddialarını yeterince soruşturmadığını savunarak değişim talep etti.
Polis müdahalesi ve gerilim
Akşam saatlerinde bazı noktalarda protestocular ile güvenlik güçleri arasında gerginlik yaşandı. Cumhurbaşkanlığı binası çevresinde ve hükümet yanlısı göstericilerin bulunduğu bölgelerde çatışmaların çıktığı, polisin göz yaşartıcı gaz ve ses bombası kullandığı bildirildi.
Bazı protestocuların çöp konteynerlerini ateşe verdiği olaylar sonrası güvenlik önlemleri artırıldı.
Siyasi gerilim tırmanıyor
Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vučić, protestolara yönelik sert söylemleri nedeniyle daha önce uluslararası çevrelerde eleştirilmişti. Hükümet karşıtı hareket ise Vučić’e erken seçim baskısını artırmayı hedefliyor.
Vučić, seçimlerin 2026 yılı içinde Eylül–Kasım döneminde yapılabileceğini açıklarken, muhalefet ve öğrenci hareketi daha erken bir takvim talep ediyor.
AB süreci ve uluslararası baskı
Sırbistan’ın Avrupa Birliği üyelik süreci de protestolarla birlikte yeniden gündeme geldi. Ülkenin, demokratik standartlar ve hukukun üstünlüğü konularında eleştiriler aldığı biliniyor.
Avrupa Konseyi İnsan Hakları Komiseri Michael O’Flaherty, Sırbistan’daki gelişmeleri yakından takip ettiklerini açıklarken, Avrupa Birliği yetkilileri ise demokratik gerileme uyarısında bulundu.
“Öğrenciler kazanacak” mesajı
Protestocular, seçimlerin yapılması halinde iktidardaki sağ popülist yönetimi değiştirebileceklerini savunuyor. Hükümet ise muhalifleri “dış destekli gruplar” ve “terörist unsurlar” olarak tanımlayarak sert bir siyasi söylem kullanıyor.
Sırbistan’daki gösterilerin önümüzdeki günlerde de devam etmesi bekleniyor.
