Uluslararası Hypatia Bilim ve İletişim Festivali, 1-5 Temmuz'da İzmir'de gerçekleşecek: "Bilimi ekrandan sosyal hayata taşımak istiyoruz" Festivalin amacı, bilim iletişimini dijital dünyanın sınırlarından ve algoritma politikalarının esaretinden çıkarıp insanların birbirleriyle etkileşim kurduğu, birlikte öğrendiği ve deneyimlediği bir sosyal alana dönüştürmek. İlki 2025'te İzmir Seferihisar’da düzenlenen Uluslararası Hypatia Bilim ve İletişim Festivali’nin ikincisi 1-5 Temmuz 2026’da yapılacak. Bilimsel düşünceyi toplumun her kesimine yayma hedefiyle yola çıkan festivalin kayıtları devam ediyor. Dünyanın ve Türkiye'nin dört bir yanından uzmanların katılacağı festival bu yıl da felsefenin ve rasyonel düşüncenin doğduğu İyonya coğrafyasının tam merkezinde yer alan Seferihisar’da gerçekleşecek. Festivalin amacı, bilim iletişimini dijital dünyanın sınırlarından ve algoritma politikalarının esaretinden çıkarıp insanların birbirleriyle etkileşim kurduğu, birlikte öğrendiği ve deneyimlediği bir sosyal alana dönüştürmek. Cambridge'den Oxford'a, geniş uzman kadrosu Festivalin Akademik Danışma Kurulu ve konukları arasında dünya çapında önde gelen kurumlardan bilim insanları yer alıyor. Bu kurumlar arasında Cambridge ve Oxford Üniversiteleri ile Hollanda Qutech Laboratuvarı da var. 5 gün sürecek program; saygın akademisyenler, sanatçılar ve bilim iletişimcileriyle gerçekleştirilecek sunumlar, atölyeler ve panelleri içeriyor. Söz konusu etkinliklerin ele alacağı konular; kuantum fiziğinden yapay zekaya, halk sağlığından iklim krizine uzanan geniş bir yelpazeye sahip. Festival boyunca ayrıca, koro/şan atölyeleri, film gösterimleri, stand-up gösterileri ve teleskopla gökyüzü gözlemleri de gerçekleşecek. Festival aynı zamanda deniz kıyısındaki konaklama alanı sayesinde katılımcılar için "verimli bir tatil" fırsatı sunuyor. Konaklama seçenekleri arasında pansiyon ve çadır var. Başta çocuklar ve gençleri hedefleyen festival, 7'den 70'e tüm bilimseverlerin katılımına açık. Çocuklar, gençler ve yetişkinler için özel etkinlikler Festival programında 14 ana etkinlik ve 30'dan fazla atölyenin yanı sıra oyunlar ve yarışmalar var. Buna ek olarak programda çocuklar için uzmanlar eşliğinde gerçekleşecek en az 12 atölye ve etkinlik yer alıyor. Çocuklar için tasarlanan etkinlikler arasında çocukların kendi roket maketlerini yapacağı ve onlara özel bir hidrolik sistemle fırlatarak uçurabileceği "su roketi yarışması" da yapılıyor. Organizasyon komitesi geçen yıl ilk festivalde edindikleri deneyimi bu yıl daha ileri taşıdıklarını ve programın içerik kapasitesini artırdıklarını vurguluyor. Öne çıkan konular içinde kuantum fiziği, yapay zeka ve uzay bilimlerindeki son gelişmeler; evrim, medya okuryazarlığı, yanlış bilgi krizi, halk sağlığı, çocuk ve yetişkin eğitimine bilimsel yaklaşımlar, felsefe, matematik, jeoloji ve iklim krizi gibi önemli başlıklar yer alıyor. Detaylı program ilerleyen günlerde güncellenmek üzere Hypatia Bilim'in internet sitesinde ilan edildi. Tanıtım videosu: https://youtu.be/oM5J3BJKP5w?si=zLzhr03X-t8FezKK 'Çocuklar bu festivalin merkezinde' Hypatia Bilim'in kurucusu ve bilim iletişimcisi Nurcan Seven, çocukların bu festivalin merkezinde yer aldığını vurguluyor. Bunun nedeni ise bilim merakının en güçlü şekilde çocuklukta ortaya çıkması. Seven, "Atölyeleri tasarlarken çocukların sadece dinleyen değil, deneyen, keşfeden ve soru soran bireyler olmasına odaklandık. Bilimi eğlenceli, erişilebilir ve uygulamalı hale getirmeye çalıştık" diyor: "Bu nedenle uygulamalı içeriklere, oyunlaştırmaya, sanat-bilim kesişimlerine ve farklı yaş gruplarının ihtiyaçlarına özel tasarımlara önem verdik." 'Toplumsal cinsiyet eşitliğini festivalin kültürüne yerleştiriyoruz' Festival adını tarihin ilk kadın matematikçisi ve astronomlarından biri olan Hypatia’dan alıyor. Ekip kadınların bilimde daha görünür olmasını özellikle önemsiyor. Bu yüzden programda eski çağlardan günümüze uzanan toplumsal gelişim sürecinde kadınların nasıl resmedildiği, bilim-teknoloji sektöründe ve iletişim alanında toplumsal cinsiyet eşitliği ve kadın sağlığına yönelik konular da işleniyor. Seven, "Toplumsal cinsiyet eşitliğini, konuşmacı seçimlerinden organizasyon yapısına, gönüllü ekiplerden karar alma süreçlerine kadar festivalin kültürüne yerleştirmeye çalışıyoruz" ifadelerini kullanıyor: "Bilim insanlarının, araştırmacıların ve uzmanların çeşitliliğini görünür kılmak; çocukların ve gençlerin rol model olarak farklı kadın bilim insanlarını tanıyabilmesini sağlamak bizim için önemli. Eşitliğin sadece anlatılan bir değer değil, aynı zamanda bir kültür olması için daha fazla genç kadını ve kadın bilim insanını festivalimizi sahiplenmeye çağırıyoruz." 'Bilimi ekrandan sosyal hayata taşımak' Festivalin en önemli hedeflerinden biri de bilimi yalnızca akademik çevrelerin konuştuğu bir alan olmaktan ve ekranlardan çıkarıp, hayatın içinde güçlendirmek. Ekibe göre, son yıllarda bilim içeriklerinin dijital ortamda yaygınlaşması çok değerli bir gelişme. Ancak bilim yalnızca izlenen, tüketilen veya ekranda karşılaşılan bir hap bilgi içeriği olduğunda eksik kalıyor. "Biz bilimi ekrandan sosyal hayata taşımak istiyoruz; bununla insanların bilimle sosyal yaşamda buluşmasını ve hayatına entegre edebilmesini kastediyoruz" diyen Seven, sözlerini şöyle sürdürüyor: "Bir bilim insanıyla aynı masada sohbet etmek, bir deney yapmak, bir atölyeye katılmak, bir teleskoptan gökyüzüne bakmak ya da bir bilimsel tartışmanın parçası olmak çok farklı ve kalıcı bir deneyim yaratıyor." Bilim sokağı: Festival bu yıl, büyük bir bilim buluşmasına dönüşüyor Festival alanında ayrıca, tüm konukların ve katılımcıların ortak emeğiyle inşa edilmiş bir "bilim sokağı" da yer alacak. Bilim, teknoloji, astronomi, yapay zeka, felsefe, doğa bilimleri, iletişim, edebiyat veya sosyal bilimler alanlarında çalışan tüm topluluklar, projelerini bu alanda sergileyebilecek, mini atölyeler düzenleyebilecek ve farklı üniversitelerden gençler ile dünya çapında alanında uzman isimlerle bir araya gelebilecek. Festival komitesi özellikle de gençlik toplulukları ve derneklerini festival alanında stant açmaya davet ediyor. Stant açmak veya poster sunumlar yapmak isteyenler, Hypatia Bilim'in internet sitesinden başvuru yapabiliyor. Bilim merkezlerinden geniş destek Öncülüğünü Hypatia Bilim Medya ve İletişim Derneği'nin yaptığı festivale bilim iletişim platformları, sivil toplum kuruluşları, akademik kurumlar, bilim merkezleri, yerel yönetimler, yayınevleri, medya kuruluşları ve çeşitli platformlar da destek veriyor. Destekçi kurumlar arasında Bornova Mevlana Toplum ve Bilim Merkezi ile Denizli Bilim Merkezi yer alıyor. Bu yılki festivale farklı kentlerden bilim merkezlerinin yanı sıra üniversiteler ve öne çıkan liseler daha güçlü bir katılım sağlıyor. 'Birkaç günlük bir etkinlik değil' Festival komitesi buluşmaya hazırlık sürecini aylar öncesinden Türkiye'nin farklı kentlerine yaydı. Festival; Ankara, İstanbul, İzmir, Manisa, Denizli, Balıkesir ve Diyarbakır gibi şehirlerde düzenlenen buluşmalarla yerelden başlayan bir süreç olarak organize edildi. Seven'e göre, bunun nedeni festivalin yalnızca birkaç günlük bir etkinlik değil, yıl boyunca etkisi süren bir bilim ekosistemi olarak kurgulanması. Bilim iletişimcisi, "Daha fazla insanın bilimle bağ kurmasına ve özellikle gençlerin bilimden ilham almasına ve onunla demokratik ilişkilenmesine katkı sunmak istiyoruz" diyor: "Türkiye’nin bilim iletişimi deneyimini uluslararası arenaya taşıyan ve yıllar içinde kurumsallaşarak gelenekselleşen bir bilim festivali kültürü de yaratmayı amaçlıyoruz."