Hazine ve Maliye Bakanlığı Vergi Denetim Kurulu (VDK), mükelleflerin vergisel risklerini denetim sürecine girmeden önce görebilmelerini sağlayacak yapay zeka destekli “Bilinç Platformu”nu bu yıl içerisinde devreye almaya hazırlanıyor. Yeni nesil dijital hizmet olarak tasarlanan platformla, vergi idaresi ile mükellefler arasında daha şeffaf, önleyici ve rehberlik odaklı bir iletişim modelinin kurulması hedefleniyor. Web tabanlı olarak hizmet verecek sistem sayesinde mükellefler, VDK tarafından tespit edilen vergisel risklerini doğrudan görebilecek ve herhangi bir inceleme ya da ceza süreciyle karşılaşmadan önce gerekli değerlendirmeleri yapabilecek. 150’den Fazla Vergi Analizi Kullanılacak Platformun ilk aşamasında 150’den fazla kural bazlı vergi analizi ile birlikte vergisel konulara yönelik makine öğrenmesi senaryoları kullanılacak. Sistem, mükelleflerin vergisel risklerini sayısal skorlar halinde sunarak daha objektif ve veri temelli değerlendirme yapılmasına imkan sağlayacak. Yüksek risk puanı tespit edilen durumlarda ise mükelleflere, söz konusu riskleri azaltmaya yönelik rehberlik hizmeti sunulacak. Böylece olası hataların erken aşamada düzeltilmesi ve vergiye gönüllü uyumun artırılması amaçlanıyor. Kayıt Dışılıkla Mücadelede Yeni Dijital Adım VDK tarafından 2024 yılında geliştirilen Büyük Kayıt Dışılık Çerçevesi de Bilinç Platformu’na entegre edilecek. Bu kapsamda parasal hareketler üzerinden tespit edilen riskli işlemler mükelleflerle paylaşılacak. Yetkililer, mükelleflerin gerçekleştirdikleri işlemlerin risk durumunu görebilmelerinin, vergisel yükümlülükler konusunda daha dikkatli hareket etmelerini sağlayacağını değerlendiriyor. Böylece kayıt dışılıkla mücadelede yeni bir dijital denetim katmanı oluşturulması hedefleniyor. “Karşı Taraf Riski” de Görülebilecek Platformun dikkat çeken özelliklerinden biri de ticari ilişkilerden kaynaklanan risklerin paylaşılması olacak. Kuruluş Gözetimli Analiz (KURGAN) Sistemi’nin çıktıları doğrultusunda, mükelleflerin iş yaptıkları kişi ve kuruluşlardan doğabilecek riskler “karşı taraf riski” başlığı altında gösterilecek. Bu uygulamayla mükellefler yalnızca kendi işlemlerini değil, ticari ilişki içinde oldukları taraflardan kaynaklanabilecek olası vergisel riskleri de önceden görebilecek. Vergi Müfettişlerinden Rehberlik Desteği Bilinç Platformu, klasik denetim anlayışının ötesine geçerek “ikaz denetimi” yaklaşımını da destekleyecek. Denetim gerektirmeyen ancak mükelleflerin bilmesinde fayda görülen hususlarda sistem üzerinden bilgilendirme yapılacak. Ayrıca platform üzerinden talepte bulunan mükellefler için rehberlik çalışmaları yürütmek üzere vergi müfettişleri görevlendirilebilecek. Böylece vergi denetim süreçlerinin önemli bir bölümünün dijital ortama taşınması planlanıyor. Bakan Şimşek: “Denetim Öncesi Bilinçlendirme Dönemi” Konuya ilişkin değerlendirmede bulunan Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, yeni sistemle birlikte vergi denetiminde “denetim sonrası müdahale” anlayışından “denetim öncesi bilinçlendirme” anlayışına geçileceğini belirtti. Şimşek, “Bu yaklaşımla mükelleflerimizin hem vergisel bilinç düzeyini artırmayı hem de haklarını korumayı amaçlıyoruz. Vergi bilincini artırırken şeffaflığı sağlayacak ve mükellefler için denetim maliyetini en aza indireceğiz. Bu dönüşüm hem idarenin etkinliğini artıracak hem de mükellefler için daha hızlı, erişilebilir ve rehberlik odaklı bir sistemin kurulmasını sağlayacak” ifadelerini kullandı.