İnsan Hakları Derneği (İHD) Adana Şubesi, 20 Kasım Dünya Çocuk Hakları Günü dolayısıyla düzenlediği basın açıklamasında çocuk yoksulluğu, çocuk işçiliği, eğitimden kopuş, şiddet ve istismar sorunlarına dikkat çekti. Beritan Kölen tarafından okunan açıklamada, çocuk haklarının korunmasının devletin hukuki sorumluluğu olduğu vurgulandı. İHD Adana Şubesi Çocuk Hakları Komisyonu tarafından hazırlanan Kasım 2025–Kasım 2026 dönemini kapsayan raporda ise Adana'da basına yansıyan 12 haber çocuk hakları açısından değerlendirildi.

İnsan Hakları Derneği (İHD) Adana Şubesi, 20 Kasım Dünya Çocuk Hakları Günü kapsamında dernek binasında basın açıklaması gerçekleştirdi. “Her Çocuk Eşit! Her Hak Vazgeçilmez!” çağrısıyla yapılan açıklamayı Beritan Kölen okudu.

Açıklamada, çocukların yaşam, gelişme, korunma ve katılım haklarının uluslararası sözleşmelerle güvence altına alınmasına rağmen yoksulluk, ayrımcılık, şiddet, istismar, çocuk işçiliği ve savaşların milyonlarca çocuğun yaşamını olumsuz etkilediği belirtildi.

İHD'nin merkezi açıklamasıyla birlikte Adana Şubesi Çocuk Hakları Komisyonunun hazırladığı “Adana'da Çocuk Hak İhlallerinin Basın Yoluyla Taraması – Değerlendirme Raporu” da gündeme taşındı.

Raporda, Adana'da bir yıllık dönemde basına yansıyan olaylar üzerinden çocukların karşı karşıya kaldığı hak ihlali iddiaları ve kamu kurumlarının sorumlulukları ele alındı.

Whatsapp Image 2026 11 20 At 13.37.11

“Çocuk yoksulluğu çok boyutlu bir hak ihlalidir”

Beritan Kölen tarafından okunan açıklamada, çocuk haklarının yalnızca uluslararası sözleşmelerde tanınmasının yeterli olmadığı, bu hakların günlük yaşamda karşılık bulması gerektiği ifade edildi.

Çocukların yaşam koşullarının ekonomik, toplumsal ve siyasal politikalarla doğrudan bağlantılı olduğuna dikkat çekilen açıklamada, yeterli beslenemeyen, sağlıklı barınma koşullarına erişemeyen ve eğitim olanaklarından yararlanamayan çocukların gelişim haklarının ihlal edildiği belirtildi.

İHD, çocuk yoksulluğunun yalnızca ekonomik bir sorun olarak değerlendirilemeyeceğini belirterek beslenme, barınma, sağlık, eğitim ve sosyal yaşama katılım haklarının güvence altına alınmasını istedi.

Adana'da 18 binden fazla öğrenciyi kapsayan araştırmaya dikkat çekildi

İHD Adana Şubesi Çocuk Hakları Komisyonunun hazırladığı raporda, Eğitim Sen Adana DEK Grubunun 18 binden fazla öğrenciyi kapsayan araştırmasına da yer verildi.

29 Mayıs 2026 tarihinde basına yansıyan araştırmada, öğrencilerin ve ailelerinin karşı karşıya kaldığı ekonomik güçlükler ile bu sorunların eğitim yaşamına etkileri ele alındı.

İHD raporunda, ekonomik yetersizlikler nedeniyle çocukların beslenme, ulaşım, kırtasiye ve diğer temel ihtiyaçlarının karşılanamamasının eğitim hakkının kullanılmasını engelleyebildiği vurgulandı.

Çocukların çalışmak zorunda kalmasının yalnızca eğitim hakkını değil, dinlenme, oyun ve gelişim haklarını da tehdit ettiği ifade edildi.

Raporda, araştırma bulgularının Adana'daki bütün çocukları temsil eden veriler olarak değerlendirilmemesi gerektiği de özellikle belirtildi.

Mevsimlik tarım işçilerinin çocukları eğitimden uzaklaşıyor

Açıklamada öne çıkan konulardan biri de mevsimlik tarım işçisi ailelerin çocuklarının yaşadığı sorunlar oldu.

İHD Adana raporunda, 14 Mayıs 2026 tarihinde basına yansıyan, mevsimlik tarım işçisi ailelerin çocuklarının okula gitmek yerine tarım alanlarında bulunduğuna ilişkin haber değerlendirildi.

Raporda, çocukların fiilen çalışıp çalışmadığının ve çalışma koşullarının ayrı ayrı incelenmesi gerektiği belirtilirken, mevsimlik göç nedeniyle eğitimden uzaklaşmanın önemli bir hak sorunu olduğu vurgulandı.

Tarım alanlarındaki aşırı sıcak, ağır fiziksel koşullar ve kimyasal maddelere maruz kalma ihtimalinin çocukların sağlığı ve gelişimi açısından risk oluşturduğu kaydedildi.

İHD, çocuk işçiliğinin önlenmesi için yalnızca işyerlerinin denetlenmesinin yeterli olmadığını, aileleri güvencesiz çalışma koşullarına ve yoksulluğa mahkûm eden yapısal sorunlarla da mücadele edilmesi gerektiğini belirtti.

Adana'da çocuklara yönelik şiddet ve istismar olayları raporda

İHD Adana Şubesi Çocuk Hakları Komisyonunun raporunda, çocuklara yönelik fiziksel şiddet, cinsel istismar ve alıkoyma iddialarına ilişkin haberler de incelendi.

Raporda yer verilen olaylar arasında şunlar bulunuyor:

  • 7 Ekim 2026: Adana'da bir çocuğun darbedilerek yerde sürüklendiğine ilişkin haber.

  • 15 Nisan 2026: Çocuk cinsel istismarı görüntülerinin dijital ortamda satıldığı iddiasıyla bir şüphelinin tutuklanması.

  • 27 Haziran 2026: Çocuk istismarı ve alıkoyma suçlamaları kapsamında iki kişinin tutuklanması.

  • 10 Mayıs 2026: Bir annenin çocuğunu sokakta darbettiği iddiası ve sonrasındaki adli süreç.

  • 2026 yılı: Adana'da bir kadın ile çocuğuna sokakta fiziksel şiddet uygulandığı iddiası.

İHD, çocuklara yönelik şiddetin aile içinde veya kamusal alanlarda gerçekleşmesinin devletin koruma yükümlülüğünü ortadan kaldırmadığını vurguladı.

Açıklamada, çocukların kimliklerinin ve mahremiyetlerinin korunması, adli süreçlerde tekrar tekrar ifade vermeye zorlanarak ikincil örselenmeye maruz bırakılmamaları ve psikososyal destek mekanizmalarına erişebilmeleri istendi.

12 yaşındaki Melek'in ölümü: Bireysel silahlanmaya dikkat çekildi

Raporda, Kasım 2026'da basına yansıyan 12 yaşındaki Melek'in ateşli silahla yaralanmasının ardından yaşamını yitirmesi de değerlendirildi.

Olayla ilgili dayısı ve yengesinin tutuklandığı hatırlatılırken, silahın nasıl ateşlendiğinin ve kişilerin sorumluluklarının adli süreçte belirlenmesi gerektiği kaydedildi.

İHD, çocukların ateşli silahlara erişiminin önlenmesi, silahların bulundurulması ve saklanmasına ilişkin denetimlerin güçlendirilmesi çağrısında bulundu.

Raporda ayrıca 15 yaşındaki bir çocuğun silahlı saldırıda yaralanması ve olayla bağlantılı 17 yaşındaki bir şüphelinin tutuklanması ele alındı.

Bu tür olaylarda hem saldırıya uğrayan hem de suça sürüklendiği iddia edilen çocukların haklarının korunması gerektiği belirtildi.

Çocukların yetişkinler arasındaki anlaşmazlıklarda araçsallaştırılması ihtimalinin araştırılması istendi.

“Çocukların oyun hakkı da güvence altına alınmalı”

İHD Adana raporunda, çocukların yaşadıkları mahallelerde güvenli ve erişilebilir oyun alanlarına sahip olmasının temel bir hak olduğu vurgulandı.

15 Eylül 2026 tarihinde basına yansıyan Adana'daki oyun alanlarının yetersizliğine ilişkin haber değerlendirilerek belediyelerin sorumluluklarına dikkat çekildi.

Oyun alanlarının bakımsız, güvensiz veya engelli çocuklar açısından erişilemez olmasının çocukların eşitlik ve gelişim haklarını etkilediği belirtildi.

Yerel yönetimlerden çocukların görüşlerini de dikkate alarak ücretsiz, güvenli ve kapsayıcı oyun alanları oluşturması istendi.

Sulama kanalları çocukların yaşam hakkı açısından değerlendirildi

Raporda, 21 Eylül 2026 tarihinde Yüreğir'de sulama kanalına düşen bir çocuğun itfaiye ekipleri tarafından kurtarılması da ele alındı.

İHD, olayın ölümle sonuçlanmadığını ancak açık sulama kanallarının çocuklar açısından oluşturduğu risklerin önceden belirlenmesi gerektiğini ifade etti.

İlgili kamu kurumlarının tehlikeli bölgelerde fiziksel güvenlik önlemleri alması, uyarı işaretleri yerleştirmesi ve çocukların kanallara erişimini engelleyecek düzenlemeleri değerlendirmesi istendi.

MESEM uygulamalarına çocuk hakları eleştirisi

İHD Merkezi Çocuk Hakları Komisyonunun açıklamasında Mesleki Eğitim Merkezleri (MESEM) uygulamalarına da yer verildi.

Çocukların üretim süreçlerine katılımı, işyerlerinde karşılaştıkları riskler ve çocuk iş cinayetlerinin mesleki eğitim politikalarının yeniden değerlendirilmesini zorunlu kıldığı ifade edildi.

Açıklamada, çocukların ucuz iş gücü olarak kullanılmasına son verilmesi ve mesleki eğitimin çocukların güvenliği, gelişimi ve eğitim hakkı temelinde düzenlenmesi talep edildi.

“Çocuk adalet sistemi cezalandırıcı değil, koruyucu olmalı”

İHD açıklamasında, suça sürüklenen çocukların yalnızca cezai sorumlulukları üzerinden değerlendirilmemesi gerektiği belirtildi.

Çocukların tutuklanmasının ve hapsedilmesinin son çare olması, özgürlükten yoksun bırakma yerine alternatif tedbirlerin uygulanması istendi.

Çocukların karıştığı suç iddiaları nedeniyle hedef gösterilmesine ve damgalanmasına karşı çıkılan açıklamada, masumiyet karinesi, özel hayatın gizliliği ve çocukların kimliklerinin korunması ilkelerinin gözetilmesi gerektiği vurgulandı.

Anadili, kültürel kimlik ve barış hakkı vurgusu

İHD Merkezi Çocuk Hakları Komisyonu, savaş ve silahlı çatışmaların çocukların yaşam, eğitim, sağlık ve gelişim hakları üzerindeki etkilerine de dikkat çekti.

Açıklamada, çocukların barış hakkının yalnızca çatışmaların sona ermesiyle sınırlı olmadığı; korkusuz yaşama, eğitim görme, oyun oynama, anadilini ve kültürünü özgürce yaşama hakkını da kapsadığı ifade edildi.

Türkiye'nin Birleşmiş Milletler Çocuk Haklarına Dair Sözleşme'nin 17, 29 ve 30. maddelerine koyduğu çekincelerin kaldırılması talep edildi.

Bu maddelerin çocukların bilgiye erişimi, kültürel kimliği, anadili ve eğitim haklarıyla bağlantılı olduğu hatırlatıldı.

İHD Adana'dan kamu kurumlarına çağrı

İHD Adana Şubesi Çocuk Hakları Komisyonu, hazırladığı raporun sonuç bölümünde çocuk haklarının korunması için kamu kurumlarına yönelik taleplerini sıraladı.

Çocuk işçiliğinin önlenmesi, ücretsiz ve nitelikli eğitime kesintisiz erişimin sağlanması, çocuk yoksulluğuyla mücadele edilmesi ve sosyal desteklerin güçlendirilmesi istendi.

Çocuklara yönelik şiddet ve istismar olaylarında etkili soruşturmaların yürütülmesi, çocuk dostu adli mekanizmaların oluşturulması ve psikososyal destek hizmetlerinin erişilebilir olması gerektiği vurgulandı.

Yerel yönetimlerden oyun alanlarını ve sulama kanallarının çevresini çocuk güvenliği açısından denetlemeleri talep edildi.

İlgili bakanlıklar ile kamu kurumlarının çocuk haklarına ilişkin düzenli, ayrıştırılmış ve denetlenebilir veriler yayımlaması da talepler arasında yer aldı.

“Çocuk haklarının korunması bir yardım meselesi değildir”

İHD Adana Şubesi Çocuk Hakları Komisyonunun raporunda, çocukların yaşadığı sorunların birbirinden bağımsız ve yalnızca bireysel olaylar olarak ele alınamayacağı vurgulandı.

Raporda, çocuk yoksulluğu, eğitimden kopuş, şiddet, istismar, silahlanma ve güvenli yaşam alanlarına erişim sorunlarının bütüncül politikalarla değerlendirilmesi gerektiği ifade edildi.

Komisyon, çocuk haklarının korunmasının yardım veya iyi niyet meselesi değil, devletin yerine getirmekle yükümlü olduğu hukuki bir sorumluluk olduğunu belirtti.

İHD Merkezi Çocuk Hakları Komisyonu ise 20 Kasım'ın yalnızca sembolik bir anma günü olarak görülmemesi gerektiğini vurgulayarak açıklamasını şu sözlerle tamamladı:

“Çocukların çalıştırılmadığı, yoksulluğa mahkûm edilmediği, eğitimden mahrum bırakılmadığı, şiddete ve savaşa maruz kalmadığı; özgür, eşit, güvenli ve barış içinde yaşayabildiği bir toplum mümkündür.”

Adana raporunda 12 haber incelendi

İHD Adana Şubesi Çocuk Hakları Komisyonunun Kasım 2025–Kasım 2026 dönemini kapsayan 11 sayfalık değerlendirme raporu, yerel ve ulusal basına yansıyan 12 haberi hak temelli yaklaşımla inceliyor.

Komisyon, çalışmanın bir saha araştırması, adli dosya incelemesi veya resmî istatistik çalışması olmadığını özellikle belirtiyor. Bu nedenle incelenen haber sayısı, Adana'da yaşanan çocuk hak ihlallerinin toplamını göstermiyor.

Raporda yer alan iddialar kesinleşmiş yargı kararları olarak değil, kamu kurumlarının araştırma, önleme, koruma ve denetim yükümlülükleri bakımından değerlendiriliyor.

Kaynak: İnsan Hakları Derneği Adana Şubesi Çocuk Hakları Komisyonu, Adana'da Çocuk Hak İhlallerinin Basın Yoluyla Taraması – Değerlendirme Raporu (Kasım 2025–Kasım 2026); İHD Merkezi Çocuk Hakları Komisyonu, Çocukların Hakları, Özgürlükleri ve Bugünü İçin Mücadeledeyiz! (20 Kasım 2026).

Etiketler: #İHD #İHDAdana #20Kasım #DünyaÇocukHaklarıGünü #ÇocukHakları #BeritanKölen #Çocukİşçiliği #ÇocukYoksulluğu #EğitimHakkı #Çocukİstismarı #Adana #HerÇocukEşit #HerHakVazgeçilmez