Adana’da Özgürlük İçin Hukukçular Derneği (ÖHD) Adana Şubesi, Adana Adliyesi önünde yağmur altında gerçekleştirdiği basın açıklamasıyla yaklaşık iki aydır tutuklu bulunan Avukat Musa Bendaş’ın serbest bırakılmasını istedi. Açıklamada, tutukluluğun cezalandırmaya dönüştüğü vurgulanarak, yaşananların hem bireysel hak ihlali hem de savunma mesleğine yönelik bir müdahale olduğu ifade edildi.
Yağmur altında ortak açıklama
Adana Adliyesi önünde yapılan basın açıklamasına ÖHD, ÇHD ve İHD Adana şubeleri ile DEM Parti temsilcileri destek verdi. Yağışlı havaya rağmen çok sayıda hukukçu ve yurttaşın katıldığı açıklamada, metni ÖHD adına Avukat Aziz Sarı okudu.
Sarı, Avukat Musa Bendaş’ın Rojava’ya yönelik saldırılara karşı Adana’da düzenlenen barışçıl bir protestoya katıldığı gerekçesiyle 23 Ocak’ta gözaltına alındığını, 24 Ocak’ta ise “polise mukavemet” iddiasıyla tutuklandığını hatırlattı. Bendaş’ın yaklaşık iki aydır cezaevinde tutulduğunu belirten Sarı, bu durumun kabul edilemez olduğunu söyledi.
“Demokratik toplum ilkeleriyle bağdaşmıyor”
Sarı, demokratik toplumlarda devlet iktidarının hukukla sınırlandırılması gerektiğini belirterek, ifade özgürlüğü ve barışçıl protesto hakkının bu düzenin temel taşları olduğunu vurguladı.
Rojava’ya yönelik saldırıların Türkiye’nin dış politikasıyla bağlantılı olduğunu ifade eden Sarı, bu politikalara yönelik eleştirilerin kamusal alanda dile getirilmesinin meşru bir hak olduğunun altını çizdi.
Anayasa’nın 25, 26 ve 34. maddeleri ile Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 10 ve 11. maddelerine atıfta bulunan Sarı, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi içtihatlarına göre ifade özgürlüğünün yalnızca kabul gören düşünceler için değil, devleti rahatsız eden görüşler için de geçerli olduğunu hatırlattı. Buna rağmen barışçıl bir protestoya katılmanın cezai soruşturmaya konu edilmesinin demokratik toplum ilkeleriyle bağdaşmadığını söyledi.
“Avukatlık güvenceleri ihlal edildi”
Açıklamada, Musa Bendaş hakkında yürütülen soruşturma sürecinde Avukatlık Kanunu’ndan doğan özel usullerin ihlal edildiği ifade edildi.
Sarı, çağrı usulü uygulanmadan doğrudan gözaltı işlemi yapılmasının ve Adalet Bakanlığı’ndan izin alınmadan soruşturma yürütülmesinin hukuki güvenlik ilkesine aykırı olduğunu belirtti.
Avukatlık mesleğinin yalnızca bir meslek değil, savunma hakkının kurumsal güvencesi olduğuna dikkat çeken Sarı, avukatlara yönelik bu tür uygulamaların adil yargılanma hakkını da zedelediğini vurguladı.
“Uzun tutukluluk cezaya dönüşüyor”
Bendaş’ın yaklaşık iki aydır tutuklu bulunduğunu hatırlatan Sarı, ceza muhakemesi hukukunda tutuklamanın istisnai bir tedbir olduğunu ifade etti.
Tutuklamanın zorunluluk, ölçülülük ve son çare ilkeleri çerçevesinde uygulanması gerektiğini belirten Sarı, uzun süreli tutukluluğun bu tedbiri fiilen bir cezalandırma aracına dönüştürdüğünü dile getirdi.
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi içtihatlarında da tutuklamanın amacının cezalandırma değil, yargılamanın sağlıklı yürütülmesini sağlamak olduğuna dikkat çeken Sarı, tutukluluğun devamının hukuki değil siyasal saiklerle hareket edildiği izlenimini güçlendirdiğini söyledi.
“Protesto hakkı kriminalize edilemez”
Rojava’ya yönelik saldırılara karşı düzenlenen protestolara katılan yurttaşların hedef alındığını ifade eden Sarı, benzer şekilde çok sayıda kişinin gözaltı ve tutuklamalarla karşı karşıya kaldığını belirtti.
Barışçıl protesto hakkının herkes için geçerli temel bir demokratik hak olduğunu vurgulayan Sarı, bu hakkın kullanılmasının kriminalize edilmesinin kabul edilemez olduğunu ifade etti.
“Savunmaya yönelik müdahale kabul edilemez”
ÖHD’nin özellikle Kürt illerinde yaşanan hak ihlallerine karşı yürüttüğü çalışmalar sırasında çok sayıda avukatın soruşturma ve tutuklamalarla karşı karşıya kaldığını hatırlatan Sarı, Musa Bendaş’ın tutukluluğunun da bu sürecin bir parçası olduğunu dile getirdi.
Savunma mesleğine yönelik her türlü müdahalenin hukuk devleti ilkesinin ihlali anlamına geldiğini belirten Sarı, yaşananların sistematik bir baskı politikasının göstergesi olduğunu söyledi.
“Derhal serbest bırakılmalı”
Açıklamanın sonunda ÖHD, Avukat Musa Bendaş’ın tutukluluğunun hukuka aykırı olduğunu belirterek derhal serbest bırakılması çağrısında bulundu.
Dernek, sürecin hem hukuki hem de toplumsal olarak takipçisi olacaklarını kamuoyuna duyurdu.
