Birleşmiş Milletler İklim Zirvesi COP31’in Kasım ayında Antalya’da yapılması planlanırken, sivil toplum ve ekoloji hareketleri de “Halkların İklim Zirvesi” için hazırlıklarını sürdürüyor. Bu kapsamda Adana’da düzenlenen toplantıda, iklim krizine karşı alternatif bir halk buluşmasının örgütlenmesi, yerel meclislerin oluşturulması ve Antalya’daki zirveye yönelik hazırlıkların başlatılması kararlaştırıldı.
Birleşmiş Milletler’in iklim krizine yönelik en büyük uluslararası toplantılarından biri olan COP31 öncesinde Türkiye’de sivil toplum ve ekoloji hareketleri hazırlık çalışmalarını sürdürüyor. Bu kapsamda Adana’da “Halkların İklim Zirvesi” için düzenlenen hazırlık toplantısında, Antalya’da yapılacak zirveye alternatif bir halk buluşmasının örgütlenmesi ele alındı.
COP31 Antalya’da yapılacak
Birleşmiş Milletler İklim Zirvesi Taraflar Konferansı COP31’in 9–20 Kasım 2026 tarihleri arasında Antalya’da düzenlenmesi planlanıyor. Türkiye’nin ev sahipliğinde gerçekleştirilecek zirveye dünya liderleri ve yaklaşık 200 ülkenin resmi delegasyonlarının katılması bekleniyor.
İklim krizine çözüm aramak amacıyla düzenlenen zirvelerde, küresel ısınmanın nedenleri ve çözüm yolları tartışılıyor. Ancak ekoloji hareketlerine göre krizin temel nedeni de çözümü de açık: yaklaşık 300 yıl önce başlayan kapitalist üretim modelinin kömür, petrol ve gaz kullanımını artırması. Bu süreçte fosil yakıt bağımlılığı derinleşirken, petrol savaşları ve sınırsız büyüme hedefi gezegen üzerinde ciddi yıkımlara yol açtı.
Ekoloji aktivistleri, iklim felaketlerinin sonuçlarını en çok yoksul halkların yaşadığını vurgularken, fosil yakıt kullanımının atmosferde sera gazlarının birikmesine ve küresel sıcaklık artışına neden olduğunu belirtiyor. Bu nedenle çözümün, fosil yakıt kullanımını azaltmak ve uzun vadede tamamen terk etmekten geçtiği ifade ediliyor.
Devlet zirvelerine karşı halkların alternatif buluşmaları
Bugüne kadar düzenlenen 30 iklim zirvesinde devletlerin gerekli ve bağlayıcı kararları almakta başarısız olduğu, verilen sözlerin çoğunun tutulmadığı eleştirisi dile getiriliyor. Paris Anlaşması gibi uluslararası metinlerde verilen taahhütlerin de yeterince uygulanmadığı belirtiliyor.
Bu nedenle dünya genelinde ekoloji ve iklim hareketleri, resmi zirvelere paralel olarak alternatif halk buluşmaları düzenliyor. 2021’de İskoçya’nın Glasgow kentinde ve 2025’te Brezilya’nın Belem kentinde gerçekleştirilen kitlesel gösteriler ve toplantılar, iklim krizinin gerçek nedenlerini ve çözüm önerilerini gündeme taşıdı.
Bu buluşmaların, iklim krizinden en çok etkilenen yoksul halkların, ezilen toplulukların ve yok sayılan kesimlerin sesi olmayı hedeflediği ifade ediliyor.
Adana’da hazırlık toplantısı düzenlendi
COP31 öncesinde Türkiye’de de “Halkların İklim Zirvesi” hazırlıkları yaklaşık iki aydır sürüyor. Bir yandan merkezi düzeyde organizasyon çalışmaları yürütülürken, diğer yandan illerde ve bölgelerde toplantılar yapılarak yerel meclislerin oluşturulması planlanıyor.
Bu kapsamda 13 Mart 2026 tarihinde Adana’da bir hazırlık toplantısı gerçekleştirildi. Eğitim Sen Adana Şubesi toplantı salonunda düzenlenen toplantı, Adana Ekoloji Platformu’nun çağrısıyla yapıldı.
Toplantıya Halkların İklim Zirvesi meclis üyeleri Çiğdem Özbaş ve Demet Parlar konuk olarak katıldı. Katılımcılara ulusal ve uluslararası düzeyde yürütülen çalışmalar, kurulan ağlar ve COP31 sürecine ilişkin hazırlıklar hakkında bilgi verildi.
Özbaş ve Parlar ayrıca Glasgow ve Belem’deki deneyimleri paylaşarak, halk hareketlerinin uluslararası iklim mücadelesindeki rolüne dikkat çekti.
Antalya için yerel hazırlık çağrısı
Toplantıda konuşan katılımcılar, Adana’daki kurum ve kişi temsilcilerini Antalya’da düzenlenecek halk buluşmasına hazırlık yapmaya çağırdı. Bu kapsamda yerel bir çalışma meclisi oluşturulması, kültürel, ekolojik ve toplumsal temaların geliştirilmesi ve Antalya’ya taşınacak içeriklerin hazırlanması gerektiği vurgulandı.
Açıklamada, resmi zirvelerin yetersiz kaldığı eleştirisi dile getirilirken, Antalya’da on binlerce kişinin katılımıyla gerçekleri dile getiren güçlü bir halk buluşması organize edilmesinin hedeflendiği ifade edildi.
Adana Meclisi kuruluyor
Toplantı, katılımcıların soru ve katkılarıyla devam etti. Görüşmelerin ardından katılımcılar Halkların İklim Zirvesi Adana Meclisinin oluşturulmasına karar verdi.
Bu meclisin, Antalya’da yapılacak Halkların İklim Zirvesi’ne yönelik yerel hazırlıkları yürütmesi ve Adana’daki ekoloji, demokrasi ve hak mücadelelerini bu sürece dahil etmesi planlanıyor.
Zirvenin çalışma ilkeleri belirlendi
Halkların İklim Zirvesi’nin çalışma ilkeleri arasında açık katılım, şeffaflık, uzlaşmaya dayalı karar alma ve eşit temsil öne çıkıyor. Buna göre:
-
Kararlar açık toplantılarda ve katılımcı tartışmalarla alınacak.
-
Hiçbir kişi veya kurum kolektif adına tek başına açıklama yapamayacak.
-
Temsil görevleri süreli ve geri çağrılabilir olacak.
-
Maddi kaynaklar şeffaf biçimde açıklanacak ve fosil yakıt şirketlerinden destek kabul edilmeyecek.
-
Ayrımcılığı reddeden, kapsayıcı ve şiddetsiz bir dil kullanılacak.
Ayrıca toplantı ve etkinliklerin erişilebilir olması, gönüllü emeğin paylaşılması ve süreç sonunda kolektif değerlendirme yapılması da ilkeler arasında yer alıyor.
Yatay örgütlenme modeli
Halkların İklim Zirvesi’nin yapılanması yatay ve doğrudan demokrasiyi esas alan bir model üzerine kurulacak. Bu yapı dört ana bileşenden oluşacak:
-
Politik Koordinasyon: Zirvenin politik çerçevesini ve siyasal bütünlüğünü koordine edecek.
-
Tematik Kozalar: Ekoloji, iklim adaleti, emek, demokrasi, toplumsal cinsiyet ve emisyon azaltımı gibi başlıklarda içerik üretecek.
-
Düzenleme Koordinasyonu: Organizasyonun lojistik, iletişim ve teknik altyapısını yürütecek.
-
Çalışma Grupları: Program, iletişim, finansman, uluslararası ilişkiler, kültür-sanat ve lojistik gibi somut görevleri yerine getirecek.
Bu yapılar arasında hiyerarşik bir ilişki bulunmayacağı, hiçbir yapının tek başına “merkez” olarak hareket etmeyeceği özellikle vurgulanıyor.
Tematik başlıklar belirlendi
Zirve kapsamında oluşturulacak tematik çalışma alanları arasında şu başlıklar yer alıyor:
-
Ekolojik yıkım ve ekosistemler
-
İklim adaleti ve tarihsel sorumluluk
-
İklim krizine dayanıklılık ve temel haklar
-
Emek ve adil geçiş
-
Demokrasi, hukuk ve insan hakları
-
Toplumsal cinsiyet ve ayrımcılık
-
Emisyon azaltımı ve enerji politikaları
-
Halklar, savaş karşıtı mücadele ve barış
Bu tematik alanlarda hazırlanacak analizler, öneriler ve etkinlikler Antalya’da yapılacak Halkların İklim Zirvesi’nin programını oluşturacak.
