YENİ Parti Adana Milletvekili, TBMM Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu Üyesi Ayhan Barut, Adana başta olmak üzere Çukurova’daki narenciye üreticilerinin sorunlarını gündeme taşıdı. Limon ve erkenci mandalinanın dalında kaldığını söyleyen Barut, iktidarın hasat döneminde yaşanan sorunlara acilen çözüm üretmesi gerektiğini vurguladı.
Rusya ve Ukrayna pazarlarına yönelik ihracatta savaş nedeniyle sorunlar yaşandığını belirten Barut, “Narenciye üreticisi kaderine terk edilemez. Gerekli tedbirleri şimdi almazsanız yarın ne üretici kalır ne de uygun fiyatlı ürün bulunur” dedi.
“Çiftçi zarar ediyor, tüketici pahalıya alıyor”
Türkiye’nin önemli narenciye üretim merkezlerinden Adana ve Çukurova’da üreticilerin ağır bir krizle karşı karşıya olduğunu ifade eden Barut; mazot, gübre, zirai ilaç, sulama, elektrik, işçilik, ambalaj ve nakliye maliyetlerindeki artışa dikkat çekti.
Ürünlerin iç ve dış pazarda yeterli değeri bulamamasının çiftçiyi üretim yapamaz hâle getirdiğini söyleyen Barut, şöyle konuştu:
“Çiftçi limon yetiştiriyor, emek veriyor, masraf ediyor, borçlanıyor ama hasat zamanı geldiğinde ürününü satamıyor. Üreticinin sırtındaki maliyet yükü her geçen gün büyüyor. Buna karşın ürün fiyatı maliyeti karşılamıyor. Çiftçi zarar ederken tüketici de aynı limonu markette, pazarda ve manavda pahalıya almak zorunda kalıyor. Bu düzen hem üreticiyi hem de tüketiciyi bitiriyor.”
Mersin ve İskenderun limanlarından alternatif hat çağrısı
Rusya ve Ukrayna’nın narenciye üreticileri açısından önemli ihracat pazarları olduğunu belirten Barut, bu pazarlara ulaşımda yaşanan sorunların çözümü için hükümetin sorumluluk almasını istedi.
Barut, “Savaş nedeniyle bu pazarlara ulaşımda ciddi sorun yaşanıyorsa hükümetin görevi ‘pazar kapandı’ deyip kenara çekilmek değildir. Çözüm bulacaksınız. Gerekiyorsa alternatif güzergâhları açacaksınız ve yeni pazarları bulacaksınız, ihracatın önünü açacaksınız, üreticinin kaybını telafi edeceksiniz” ifadelerini kullandı.
Mersin ve İskenderun üzerinden Rusya pazarına alternatif deniz taşımacılığı hatlarının oluşturulmasını öneren Barut, lojistik maliyetlerinin düşürülmesi ve gerekli kamu desteğinin sağlanması gerektiğini dile getirdi. Avrupa başta olmak üzere alternatif pazarların hızla geliştirilmesini isteyen Barut, bu adımların hasat döneminde gecikmeden atılması gerektiğini vurguladı.
“Çiftçiyi korumadan tüketiciyi koruyamazsınız”
Üreticinin zarar etmesinin gelecek yıllardaki üretimi de tehlikeye attığını belirten Barut, narenciye bahçelerinin üretimden çıkmasının tüketici fiyatlarına yansıyacağı uyarısında bulundu.
Barut, “Çiftçiyi korumadan tüketiciyi koruyamazsınız. Üretici para kazanamazsa gelecek yıl üretmez. Bahçesini söken çiftçinin yerine market rafına ithal ürün gelir. O zaman tüketici daha ucuz değil, daha pahalı ürünle karşı karşıya kalır” dedi.
Üreticiye destek, borç yapılandırması ve kamu alımı talebi
Narenciye üreticisine acil ve yeterli destek verilmesini isteyen Barut, üretim maliyetlerinin düşürülmesi için mazot, gübre, ilaç, sulama ve elektrik giderlerinin hafifletilmesi çağrısında bulundu.
Üreticilerin kredi ve borçlarının yapılandırılmasını talep eden Barut, ihracatçılara finansman ve lojistik desteği sağlanması gerektiğini belirtti. Rusya ve Ukrayna pazarlarında yaşanan kayıpların telafisi için yeni pazarların geliştirilmesini isteyen Barut, Karadeniz’de güvenli deniz taşımacılığına yönelik diplomatik girişimlerin artırılmasını da önerdi.
Ürünlerin elde kalması riskine karşı kamu alım mekanizmalarının devreye alınması gerektiğini vurgulayan Barut, iç tüketimi artıracak ve özendirecek adımların da önemine dikkat çekti.
Barut, “En azından bu sağlansa bile elde veya dalda ürün kalmayacak, narenciye üreticisi rahat bir nefes alırken halk sağlığının korunması adına önemli bir adım atılmış olacaktır” ifadelerini kullandı.
