DEM Parti Eş Genel Başkanı Tuncer Bakırhan, partisinin TBMM Grup Toplantısı’nda basın özgürlüğünden Kürt meselesinin demokratik çözümüne, hasta mahpuslardan işçi ölümlerine, yargı kararlarından Meclis’in sorumluluğuna kadar geniş bir değerlendirme yaptı. Sözcü TV’ye kayyım atanmasına karşı çıkan Bakırhan, demokratik siyasetin önünün açılması için somut hukuki güvenceler istedi. Barış sürecinde ilk iki aşamanın geride bırakıldığını belirten Bakırhan, bundan sonraki temel meselenin hukuki düzenlemeler ve demokratikleşme olduğunu söyledi.
ANKARA | 17 Kasım 2026
DEM Parti Eş Genel Başkanı Tuncer Bakırhan, partisinin Türkiye Büyük Millet Meclisi’ndeki haftalık grup toplantısında yaptığı konuşmada, Türkiye'nin siyasi ve toplumsal gündemindeki gelişmeleri değerlendirdi.
Bakırhan'ın konuşmasının merkezinde, barış ve demokratik toplum sürecinin yalnızca çatışmaların sona erdirilmesiyle sınırlı tutulamayacağı, kalıcı bir çözüm için hukukun üstünlüğünün, ifade ve basın özgürlüğünün, demokratik örgütlenme hakkının ve siyasal katılımın güvence altına alınması gerektiği görüşü yer aldı.
Sözcü TV’ye kayyım atanması ve Kürt siyasetçilere yönelik gözaltılar üzerinden iktidarın uygulamalarını eleştiren Bakırhan, bir yandan barışın konuşulup diğer yandan demokratik siyaset alanının daraltılmasının sürecin ilerlemesini güçleştirdiğini savundu.
Konuşmasında Meclis'e özel bir sorumluluk yükleyen Bakırhan, barış sürecinin hukuki çerçevesinin tamamlanmasını, Anayasa Mahkemesi (AYM) ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) kararlarının uygulanmasını, kayyım uygulamalarına son verilmesini ve toplumsal katılıma açık bir izleme mekanizması oluşturulmasını istedi.
DEM Parti+1
Sözcü TV’ye kayyım: “Basın özgürlüğü herkes için savunulmalıdır”
Bakırhan, 17 Kasım sabahı Sözcü TV ve sozcu.com.tr'ye yönelik operasyonu konuşmasının önemli gündemlerinden biri yaptı.
İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturma kapsamında Sözcü TV ve haber sitesine kayyım atanırken, medya grubunun yöneticilerinden Funda Tuncer Sıdal ve Asım Akgül gözaltına alındı. Sözcü Medya Grubu avukatı Ersan Barkın, kayyım kararının Sözcü, Tavır ve Korkusuz gazetelerini kapsamadığını açıkladı.
Euronews+1
DEM Parti olarak basın kuruluşlarının kayyım yoluyla yönetim altına alınmasına karşı olduklarını söyleyen Bakırhan, basın özgürlüğünün yalnızca belirli siyasi görüşleri savunan yayın organları için geçerli bir hak olarak değerlendirilemeyeceğini vurguladı.
Bakırhan, yargının eleştirel sesleri susturmak için kullanılmasına karşı olduklarını belirterek şu ifadeyi kullandı:
“Türkiye’nin geleceği susturulan televizyonlarda, mühürlenen gazetelerde, kayyım koridorlarında kurulamaz.”
Bakırhan'a göre, basına yönelik müdahaleler yalnızca gazetecileri ve medya kuruluşlarını değil, toplumun haber alma hakkını ve demokratik tartışma ortamını da doğrudan ilgilendiriyor.
Sözcü TV operasyonu, basın kuruluşlarının mülkiyet ve yönetim yapısına yönelik yargısal müdahalelerin sınırları bakımından da tartışma yarattı. Soruşturma makamları işlemleri adli süreç kapsamında değerlendirirken, muhalefet temsilcileri ve basın örgütleri bu tür müdahalelerin yayın bağımsızlığı üzerinde baskı oluşturduğunu savunuyor.
AP News+1
Kürt siyasetçilere gözaltı: “Demokratik siyaset alanını daraltmaya kimsenin hakkı yok”
Bakırhan, aynı sabah Kürt siyasi çevrelerine yönelik gerçekleştirilen gözaltılara da değindi.
Kürdistan Sosyalist Partisi (PSK) Genel Başkanı Bayram Bozyel, parti yöneticisi Hasan Dağtekin, PDK yöneticisi Mehmet Can Azbay ve siyasetçi Fuat Önen'in de aralarında bulunduğu kişilerin gözaltına alınmasına karşı çıkan Bakırhan, farklı siyasi görüşlere sahip olmanın örgütlenme ve düşünceyi ifade etme hakkını ortadan kaldırmayacağını belirtti.
DEM Parti'nin söz konusu siyasi çevrelerle ideolojik ve politik farklılıkları bulunabileceğini ancak temel hakların savunulmasının bu farklılıklardan bağımsız olduğunu ifade etti.
Bakırhan, gözaltına alınan siyasetçilerin serbest bırakılmasını isteyerek gelişmeleri takip edeceklerini açıkladı.
Bu değerlendirme, konuşmanın genelinde öne çıkan bir başka tartışmaya da işaret etti: Barış sürecinin ilerleyebilmesi için yalnızca müzakere kanallarının açık olması değil, farklı siyasi görüşlerin demokratik alanda faaliyet gösterebilmesinin de güvence altına alınması gerektiği.
DEM Parti+1
Barış sürecinde dört aşama: “Üçüncü aşamadayız, dördüncünün kapısındayız”
Bakırhan'ın konuşmasındaki en önemli açıklamalardan biri, Kürt meselesinin çözümüne yönelik süreci dört aşamalı bir çerçevede değerlendirmesi oldu.
Bakırhan'a göre ilk aşama silahların susması ve çatışmaların sona ermesiydi. İkinci aşama diyalog ve müzakere zemininin oluşturulmasını, üçüncü aşama hukuki ve siyasi düzenlemeleri, dördüncü aşama ise demokratik siyasetin önünün açılmasını ve temel hakların güvence altına alınmasını kapsıyor.
İlk iki aşamanın tamamlandığını savunan Bakırhan, Meclis'te yürütülen çalışmalar ve yapılan düzenlemelerle üçüncü aşamada ilerleme sağlandığını, ancak bunun yeterli olmadığını ifade etti.
Bu değerlendirmeyle Bakırhan, barış sürecinin başarısının yalnızca silahsızlanma adımlarına değil, bunların yerine kalıcı bir hukuk ve demokratik siyaset düzeninin kurulmasına bağlı olduğu görüşünü ortaya koydu.
Öcalan'ın çalışma koşullarına ilişkin yeni açıklama
Bakırhan, Abdullah Öcalan'ın çalışma koşullarında değişiklik yapıldığını da açıkladı. Öcalan'ın yeni yerine geçmesiyle çalışma koşullarının değiştiğini, daha hızlı ve verimli çalışabilmesi amacıyla sekretaryasının güçlendirildiğini söyledi.
Bakırhan'ın kamuoyuyla ilk kez paylaştığını belirttiği bu gelişme, müzakere sürecinin işleyişi açısından dikkat çekti. Bununla birlikte açıklamada sekretaryanın yapısı, görevleri ve çalışma usullerine ilişkin ayrıntı verilmedi.
Bakırhan, siyasi ortamın normalleşmesi gerektiğini vurgulayarak kayyım uygulamalarının, gözaltıların ve basına yönelik müdahalelerin barış sürecine katkı sağlamadığını savundu.
DEM Parti+1
Demokratikleşme için beş temel talep
Bakırhan, siyasi normalleşmenin gerçekleşebilmesi için atılması gerektiğini düşündüğü adımları beş başlıkta topladı:
-
Barış sürecine ilişkin çerçeve yasanın bütün yönleriyle uygulanması.
-
Anayasa Mahkemesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarının hayata geçirilmesi.
-
Siyasetçilerin tutuksuz yargılanmasının esas alınması.
-
Kayyım uygulamalarına son verilmesi.
-
Demokratik siyaset, düşünce, ifade ve basın özgürlüklerinin güvence altına alınması.
Bakırhan'ın bu talepleri, Kürt meselesinin çözümünün yalnızca belirli bir siyasi hareketin haklarıyla sınırlı ele alınmaması gerektiği yönündeki yaklaşımını da yansıtıyor.
Özellikle AYM ve AİHM kararlarının uygulanması talebi, yargı kararlarının bağlayıcılığı ve hukuk devleti ilkesi bakımından daha geniş bir tartışmanın parçası.
Meclis'e çağrı: İzleme Komisyonu kurulmalı
Bakırhan, barış sürecinin geleceğinde TBMM'nin belirleyici bir rol üstlenmesi gerektiğini söyledi.
TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş ile yaptıkları görüşmeye değinen Bakırhan, çerçeve yasanın uygulanması ve İzleme Komisyonunun oluşturulması yönündeki beklentilerini ilettiklerini belirtti.
Kurulmasını istedikleri komisyonun yalnızca gelişmeleri kayda geçiren bir mekanizma olmaması gerektiğini savunan Bakırhan, komisyonun taraflarla görüşmesini, kamuoyunu düzenli bilgilendirmesini ve sivil toplumun sürece katılımını sağlamasını istedi.
Kurtulmuş'un öneri ve eleştirilere olumlu yaklaştığını aktaran Bakırhan, komisyonun yakın zamanda çalışmalarına başlamasını beklediklerini ifade etti.
Bu öneri, barış sürecinin yalnızca siyasi aktörler arasındaki görüşmelere dayanmaması; Meclis denetimi, toplumsal katılım ve şeffaflık mekanizmalarıyla desteklenmesi gerektiği tartışmasını gündeme getiriyor.
DEM Parti
Hasta mahpuslar: Abdulvahap Adsoy ve Tuncer Sağlam'ı hatırlattı
Bakırhan, konuşmasına cezaevlerindeki hasta mahpusların durumunu gündeme getirerek başladı.
Uzun yıllar cezaevinde kalan ve kanser hastalığına yakalanan Abdulvahap Adsoy'un yaşamını yitirdiğini belirten Bakırhan, Adsoy'un tedavisinin dışarıda sürdürülmesi amacıyla yapılan başvuruların zamanında karşılanmadığını savundu.
Adsoy'un 28 Nisan 2024'te tahliye edildiğini ancak hastalığının ilerlemesi nedeniyle yaşamını yitirdiğini söyledi.
Yakın zamanda hayatını kaybeden Tuncer Sağlam'ı da anan Bakırhan, ağır hasta mahpusların sağlık hizmetlerine erişiminde gecikmeler yaşandığını ileri sürdü.
Sincan Kadın Kapalı Cezaevi'nden Etlik Şehir Hastanesi'ne kaldırılan Newroz Bozkurt ile Kayseri Bünyan Cezaevi'nde bulunan Evin Zapsu ve Evin Karasu'nun sağlık durumlarına dikkat çekti.
Cezaevlerinde hastalığı ilerlemiş yaklaşık 50 kişinin bulunduğunu belirten Bakırhan, bu kişiler için genel yasal düzenlemelerin beklenmemesi, acil sağlık ve tahliye değerlendirmelerinin yapılması gerektiğini söyledi.
TUHAD-FED, hasta yakınları, avukatlar ve milletvekillerinin Adalet Bakanlığı önünde süresiz oturma eylemine başlayacağını da duyurdu.
Bakırhan'ın aktardığı sağlık durumları ve sayılar parti açıklamasına dayanıyor; ilgili kurumların güncel tıbbi ve idari kayıtlarıyla ayrıca doğrulanması gerekiyor.
DEM Parti
HABAŞ'taki işçi ölümleri: “Kâr ediyorlar ama güvenli çalışma ortamı yaratmıyorlar”
Bakırhan, İzmir'in Aliağa ilçesinde 9 Kasım'da HABAŞ Demir Çelik Fabrikası'nda meydana gelen patlamaya geniş yer ayırdı.
Konuşmasında yaşamını yitiren işçi sayısını 19 olarak açıklayan Bakırhan, ölümlerin çalışma yaşamındaki denetim ve iş güvenliği sorunlarından ayrı düşünülemeyeceğini belirtti. Bu sayı Bakırhan'ın beyanı olup bağımsız güncel teyit gerektiriyor.
DEM Parti Eş Genel Başkanı Tülay Hatimoğulları'nın bir heyetle bölgeye giderek aileleri ziyaret ettiğini ve olay yerinde incelemelerde bulunduğunu aktardı.
Bakırhan, yaşamını yitirenlerden 25 yaşındaki mühendis Kadir Kaan Öztekin'in fabrikada üç aydır çalıştığını, 40 yaşındaki Göksal Ünaldı'nın ise işe başladığı ilk gün hayatını kaybettiğini söyledi.
Ayrıca 61 yaşındaki Abdülkadir Kınacı'nın emekli olmasına rağmen geçinemediği için yeniden çalışmak zorunda kaldığını belirterek işçi sağlığı ve güvenliği ile emekli yoksulluğu arasındaki ilişkiye dikkat çekti.
İşçi ölümlerinin kaçınılmaz olaylar olarak değerlendirilmesine karşı çıkan Bakırhan, işverenlerin güvenli çalışma koşulları sağlama yükümlülüğünü hatırlattı. DEM Parti'nin olayın takipçisi olacağını ve yaşamını yitirenlerin aileleriyle dayanışmayı sürdüreceğini açıkladı.
Bu sözler, HABAŞ'taki patlamanın nedenlerinin, işyerindeki önlemlerin, denetim süreçlerinin ve olası sorumlulukların etkin biçimde araştırılması gerekliliğini yeniden gündeme taşıdı.
DEM Parti
Fon soruşturması: “Ekonomik ve siyasal düzenin sorunu”
Bakırhan, Türkiye'nin gündemindeki fon soruşturmasına da değinerek olayın yalnızca bireysel suç iddiaları üzerinden değerlendirilemeyeceğini savundu.
Soruşturmanın ekonomik yönetim, denetim mekanizmaları ve siyasi ilişkiler bakımından da incelenmesi gerektiğini belirten Bakırhan, fon işlemlerinden kaynaklanan kayıpların daha geniş ekonomik sonuçları olduğunu ileri sürdü.
Hane halkı servetinde yaklaşık 80 milyar dolarlık erime yaşandığını ve Türkiye'de 2 bin 400 fabrikanın satışa çıkarıldığını iddia etti.
Bu rakamlar konuşmada dile getirilen iddialardır; fon soruşturmasıyla doğrudan nedensellik ilişkileri ve hesaplama yöntemleri bağımsız verilerle ortaya konulmuş değildir.
Bakırhan, ekonomik sıkıntıların özellikle işçileri, emeklileri, küçük üreticileri ve esnafı etkilediğini savunarak iktidarın ekonomi politikalarını eleştirdi.
Zincir marketlerde çalışma koşulları ve emek sömürüsü
Bakırhan'ın ekonomik değerlendirmelerinde üç harfli zincir marketler de önemli yer tuttu.
Bu işletmelerin küçük esnaf ve yerel üretici üzerindeki etkilerini eleştiren Bakırhan, market çalışanlarının uzun çalışma saatleri, düşük ücret, fazla mesai, mobbing ve iş güvencesizliği gibi sorunlarla karşılaştığını ileri sürdü.
Bazı işyerlerinde çalışanların ücretsiz içme suyuna erişim ve yemek ücretlerinin iyileştirilmesi gibi temel taleplerle eylem yapmak zorunda kaldığını söyledi.
Siirt'teki küçük esnafın durumunu örnek gösteren Bakırhan, zincir marketlerin yaygınlaşmasının yerel ticaret üzerindeki etkilerinin de değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.
İşçilerin taleplerini desteklediklerini açıklayan Bakırhan, işverenlere çalışma koşullarını iyileştirme çağrısı yaptı.
Konuşmada dile getirilen belirli çalışma saati ve işyeri uygulamalarına ilişkin iddialar, ilgili işletmeler ve denetim makamları açısından ayrıca incelenmesi gereken konular arasında bulunuyor.
DEM Parti
COP31 eleştirisi: “İklim politikaları şirketlerin çıkarlarına bırakılamaz”
Bakırhan, Antalya'da düzenlenen COP31 iklim zirvesini de eleştirdi.
Fosil yakıt ve madencilik sektörlerinde faaliyet gösteren şirketlerin iklim müzakerelerindeki etkisinin sorgulanması gerektiğini belirten Bakırhan, çevre politikalarının şirketlerin ekonomik çıkarları doğrultusunda şekillendirilmesinin iklim kriziyle mücadeleyi zayıflatacağını savundu.
Antalya'daki mermer ve taş ocakları, kıyı alanlarının kullanımı, turizm yatırımları ve doğal alanların korunması konularını gündeme getirdi.
Türkiye'nin iklim performansı ve plastik atık ithalatına ilişkin veriler de paylaşan Bakırhan, çevre politikalarında açıklamalarla uygulamalar arasındaki farkların giderilmesini istedi. Konuşmada aktarılan sıralama ve miktarlar ayrıca güncel kaynaklarla doğrulanmayı gerektiriyor.
DEM Parti'nin Antalya'da alternatif Halkların İklim Zirvesi'ne katıldığını belirten Bakırhan, Kaz Dağları'ndan Cudi'ye, Gabar'dan Karadeniz'e kadar farklı bölgelerdeki ekoloji mücadelelerini desteklemeyi sürdüreceklerini söyledi.
Bursa'da sanayi, işsizlik ve kentleşme eleştirisi
Bakırhan, grup toplantısına katılan Bursa örgütünü selamlayarak kentin ekonomik ve çevresel sorunlarına da değindi.
Bursa'daki sanayi işletmelerinin karşı karşıya bulunduğu sorunlara, üretimdeki daralmaya, işsizliğe ve plansız kentleşmeye dikkat çeken Bakırhan, kentin geçmişteki üretim ve istihdam olanaklarının zayıfladığını savundu.
Bursa İl Eş Başkanları Rabia Toktaş ve Mahkum Taş'a da seslenen Bakırhan, partinin kentte farklı kimlikleri, inançları ve toplumsal kesimleri kapsayan bir siyaset yürütmesi gerektiğini belirtti.
Artuklu Belediyesi örneği: Anadilde hizmet ve yerel demokrasi
Bakırhan'ın konuşmasında yerel yönetimler ve anadilinde kamu hizmeti de önemli bir yer tuttu.
Mardin Artuklu Belediye Eş Başkanları Mehmet Ali Amak ve Münevver Örkel'in çalışmalarını değerlendiren Bakırhan, farklı dillerin ve kültürlerin bir arada yaşadığı kentlerde belediye hizmetlerinin çok dilli sunulmasını savundu.
Artuklu'da Kürtçe, Arapça ve Süryanice gibi dillerde hizmet sunulmasına yönelik girişimlerin idari engellerle karşılaştığını öne sürdü.
Bakırhan, anadilinde hizmet sunulmasının Türkiye'nin bütünlüğüne yönelik bir tehdit değil, birlikte yaşamı güçlendirecek bir uygulama olduğunu ifade etti.
Belediyenin çok dilli kreş, kültür ve sanat etkinlikleri, çocuklara yönelik sosyal destekler, engellilere medikal malzeme sağlanması, halk lokantası ve halk ekmek hizmetleri gibi çalışmalarını örnek gösterdi.
Dört çeşit yemeğin 100 liraya sunulduğu halk lokantası uygulamasına da değinen Bakırhan, sosyal belediyeciliğin özellikle yoksulluk koşullarında önem kazandığını belirtti.
Mardin'deki kayyım uygulamasına son verilmesini istedi
Artuklu Belediyesi üzerinden Mardin Büyükşehir Belediyesi'ne atanan kayyımı da eleştiren Bakırhan, seçilmiş yöneticilerin görevlerine dönmesi gerektiğini savundu.
Ahmet Türk ve Devrim Demir'e dayanışma mesajı gönderen Bakırhan, belediyelerin performansının halkın ihtiyaçlarına verdikleri yanıt ve sundukları hizmetler üzerinden değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
Yerel yönetimlere ilişkin bu değerlendirmeler, konuşmanın başında gündeme getirilen medya kuruluşlarına kayyım atanmasıyla birlikte düşünüldüğünde, Bakırhan'ın kayyım uygulamalarını hem basın özgürlüğü hem de yerel demokrasi bakımından ortak bir sorun olarak ele aldığını gösterdi.
DEM Parti
Özgür Özel'e kurultay tebriği
Bakırhan, konuşmasında YENİ Parti'nin 1. Olağan Kurultayı'na da değinerek Genel Başkan Özgür Özel'i ve kurultayda seçilen yönetimi tebrik etti.
Bu mesaj, Bakırhan'ın farklı siyasi partiler arasında demokratik diyalog ve ortak sorunlar etrafında temas kurulması gerektiği yönündeki değerlendirmeleriyle birlikte öne çıktı.
Barış, demokrasi ve emek mücadelesi aynı konuşmada buluştu
Bakırhan'ın 17 Kasım tarihli grup konuşması, birbirinden farklı görünen siyasi ve toplumsal sorunları ortak bir demokratikleşme tartışması içinde ele aldı.
Basın kuruluşlarına kayyım atanması, siyasetçilerin gözaltına alınması, hasta mahpusların sağlık hakkı, işçi ölümleri, ekonomik eşitsizlikler, ekolojik yıkım ve yerel yönetimlere müdahaleler konuşmanın temel başlıklarını oluşturdu.
Bakırhan'ın ortaya koyduğu siyasi yaklaşımda, barış sürecinin başarısı ile demokratik hakların genişletilmesi birbirinden ayrı hedefler olarak görülmüyor. Tam tersine, ifade özgürlüğü, örgütlenme hakkı, hukuk güvenliği ve toplumsal katılım, kalıcı barışın koşulları arasında değerlendiriliyor.
Konuşmanın bundan sonraki süreç açısından en somut başlıkları ise İzleme Komisyonunun kurulması, hukuki düzenlemelerin tamamlanması, kayyım uygulamalarının sona erdirilmesi ve demokratik siyaset alanının genişletilmesi oldu.
Bu taleplerin nasıl karşılanacağı, Meclis'in hangi yasal adımları atacağı ve yürütmenin uygulamalarında değişiklik olup olmayacağı, barış ve demokratik toplum sürecinin önümüzdeki dönemine ilişkin temel tartışma alanlarını oluşturacak.






