BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri Volker Türk, dünyada herkese yetecek kadar gıda üretilmesine rağmen insanlığın dörtte birinden fazlasının yeterli gıdaya erişmekte zorlandığını belirtti. Türk, açlığın temelinde adaletsizlik, eşitsizlik ve insan hakları ihlallerinin bulunduğunu vurguladı.

Roma’da düzenlenen Birleşmiş Milletler Dünya Gıda Güvenliği Komitesi toplantısında pazartesi günü konuşan Türk, gıda hakkının uluslararası anlaşmalarda ve yasalarda yer almasına karşın milyonlarca insanın günlük yaşamında karşılık bulmadığını söyledi.

Küresel gıda arzının kişi başına günlük 3 bin kaloriyi aşarak tarihî bir düzeye ulaştığını belirten Türk, bu bolluğun açlığın azaltılmasına aynı ölçüde yansımadığına dikkat çekti.

Her gün bir milyardan fazla öğün çöpe gidiyor

Türk’ün aktardığı verilere göre, yalnızca hanelerde her gün bir milyardan fazla öğünlük gıda israf ediliyor. Dünyadaki çiftliklerin yüzde 1’i ise küresel tarım arazilerinin yüzde 70’inden fazlasını işletiyor. Kadın çiftçiler ve yerli halklar, toprağa erişim ve kamu desteklerinden yararlanma konusunda engellerle karşılaşıyor.

Çatışmaların da açlığı derinleştirdiğini belirten Türk, mevcut 13 açlık odağının 12’sinde çatışmaların akut açlığı körüklediğini söyledi. İnsani yardımların kısıtlanması ve yardım çalışanlarına yönelik saldırıların, insanların son yaşam hatlarını da kestiği uyarısında bulundu.

Türk; sosyal koruma, adil vergilendirme ve yoksulluğu azaltan tarım politikalarının yanı sıra toprağa, suya ve tohuma adil erişim sağlanması çağrısı yaptı. İklim değişikliğine karşı etkili adımlar atılması gerektiğini de vurgulayarak, açlığın bir savaş yöntemi olarak kullanılmasının önlenmesini istedi.

Akut açlık 2016’dan bu yana artıyor

Komiteye göreve başlamasının ardından ilk kez hitap eden BM Gıda Hakkı Özel Raportörü Sofía Monsalve Suárez ise kıtlığın hızla yayılması ve aç bırakmanın savaş silahı olarak kullanılmasından duyduğu kaygıyı dile getirdi.

Suárez, kronik açlığın 2025’te gerilemesine rağmen akut açlığın 2016’dan bu yana sürekli arttığını belirtti. Altı ülkede 1,4 milyon kişinin felaket düzeyinde koşullarla karşı karşıya olduğunu söyleyen Suárez, bu sayının 2016’dakinin dokuz katına ulaştığını aktardı.

Sudan, Güney Sudan, Demokratik Kongo Cumhuriyeti ve Yemen’in yanı sıra Gazze’nin de aralarında bulunduğu kriz bölgelerinde toplam 266 milyon kişinin her gün akut açlıkla karşı karşıya olduğu bildirildi.

Kıtlığın yeniden ortaya çıkmasını ve insanların kasıtlı biçimde aç bırakılmasını kuşakları açısından benzeri görülmemiş bir ahlaki sınama olarak nitelendiren Suárez, bu suçların cezasız kaldığını söyledi.

Suárez, hesap verebilirliği ve önlemeyi güçlendirecek bir çerçeve oluşturulmasını istedi. Erken uyarı mekanizmalarının geliştirilmesi için BM Güvenlik Konseyi, Dünya Gıda Güvenliği Komitesi, insan hakları mekanizmaları ve gıda güvenliğini izleyen kuruluşlar arasında daha güçlü koordinasyon çağrısında bulundu.