Bu yöntem sayesinde altın, gümüş veya petrol gibi emtiaları fiziki olarak satın almak ve saklamak zorunda kalmadan fiyat hareketlerine yatırım yapmak mümkündür.
Türkiye'de örneğin Borsa İstanbul'da işlem gören Darphane Altın Sertifikası (ALTIN.S1) üzerinden altına yatırım yapılabilir. Midas yatırım hesabı üzerinden de ALTIN.S1 alınabilir; bunun yanında TEFAS'ta bulunan altın ve kıymetli maden fonları ile farklı emtialara bağlı yatırım araçlarına erişilebilir.
Borsada Emtia Almak Ne Demektir?
Borsada emtia yatırımı denildiğinde yatırımcıların çoğu zaman altın, gümüş veya petrolün kendisini satın alması değil, bu emtiaların fiyatıyla ilişkili sermaye piyasası araçlarına yatırım yapması anlaşılır.
Örneğin altına yatırım yapmak isteyen biri:
-
fiziki altın satın alabilir,
-
Borsa İstanbul'da işlem gören Altın Sertifikası alabilir,
-
altın veya kıymetli maden yatırım fonuna yatırım yapabilir,
-
yurt dışındaki altın ETF'lerini değerlendirebilir,
-
altını dayanak alan varantlarda işlem yapabilir.
Benzer şekilde gümüş, petrol veya diğer emtialara da fonlar, ETF'ler, varantlar veya farklı türev araçlar üzerinden yatırım yapılabilir.
Bu nedenle “borsada emtia nasıl alınır?” sorusunun cevabı, hangi emtiaya ve hangi finansal araç üzerinden yatırım yapılmak istendiğine göre değişir.
Borsada Emtia Nasıl Alınır?
Borsa üzerinden emtia yatırımı yapmak için genel olarak şu adımlar izlenir:
-
Yetkili bir aracı kurumda yatırım hesabı açılır.
-
Yatırım hesabına para aktarılır.
-
Yatırım yapılmak istenen emtia belirlenir.
-
Emtianın kendisine bağlı uygun finansal ürün seçilir.
-
Ürünün fiyatı, maliyetleri ve riskleri incelenir.
-
Alım emri oluşturulur.
-
Gerçekleşen yatırım portföy üzerinden takip edilir.
-
Satış kararı verildiğinde uygun emir türüyle satış işlemi gerçekleştirilir.
Örneğin altına yatırım yapmak isteyen bir yatırımcı Midas yatırım hesabı açtıktan sonra uygulamada ALTIN.S1 kodunu arayarak Borsa İstanbul'da işlem gören Darphane Altın Sertifikası için alım emri verebilir.
Borsa İstanbul'da Hangi Emtia Ürünleri Alınabilir?
Borsa İstanbul'da doğrudan emtiaya bağlı yatırım araçlarının en bilinen örneklerinden biri Darphane Altın Sertifikasıdır.
ALTIN.S1, Darphane tarafından ihraç edilen ve Borsa İstanbul Emtia Pazarı'nda işlem gören bir sermaye piyasası aracıdır. Her bir sertifika, 0,995 saflıkta 0,01 gram altını temsil eder.
Dolayısıyla yatırımcı 1 gram fiziki altının tamamını satın almak yerine daha küçük birimlerle altın fiyatına yatırım yapabilir.
Altın sertifikalarının yanı sıra yatırım hesabı üzerinden altın, gümüş ve diğer kıymetli madenlere yatırım yapan fonlara da erişilebilir.
Ancak burada önemli bir ayrım bulunur:
ALTIN.S1 doğrudan Borsa İstanbul'da işlem görür. Yatırım fonlarının önemli bir bölümü ise Borsa İstanbul Pay Piyasası'nda değil, TEFAS üzerinden alınıp satılır.
Yatırımcı açısından her ikisine de aynı yatırım uygulaması veya yatırım hesabı içerisinden erişilebilmesi bu iki yapının zaman zaman karıştırılmasına neden olabilir.
Borsa İstanbul Üzerinden Altın Nasıl Alınır?
Borsa İstanbul üzerinden altına yatırım yapmanın doğrudan yollarından biri Darphane Altın Sertifikası (ALTIN.S1) almaktır.
İşlem mantığı hisse senedi alımına benzer:
-
Yatırım hesabınıza para aktarırsınız.
-
İşlem ekranında ALTIN.S1 kodunu ararsınız.
-
Almak istediğiniz sertifika adedini belirlersiniz.
-
Fiyatınızı veya uygun emir türünü seçersiniz.
-
Alım emrini gönderirsiniz.
-
Emriniz eşleştiğinde sertifikalar portföyünüze geçer.
Her ALTIN.S1 sertifikası 0,995 saflıkta 0,01 gram altını temsil eder.
Örneğin 100 adet ALTIN.S1, sertifikanın temsil ettiği miktar açısından 1 gram altına karşılık gelir. Bununla birlikte sertifikanın Borsa İstanbul'daki piyasa fiyatı ile fiziki gram altının serbest piyasa fiyatı arasında prim veya iskonto oluşabileceğinden iki fiyatın birebir aynı olması gerekmez.
Midas yatırım hesabı üzerinden de ALTIN.S1 alım ve satımı yapılabilir.
Altın Sertifikası Nerede Saklanır?
ALTIN.S1 fiziki altın gibi evde veya banka kasasında saklanmaz.
Borsa İstanbul'da gerçekleştirilen Altın Sertifikası işlemlerinin takası T+2'de tamamlanır ve sertifikalar Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) nezdinde kayden saklanır.
Midas üzerinden alınan ALTIN.S1 sertifikaları da yatırımcının uygulamadaki Borsa İstanbul portföyünde görüntülenebilir.
Bu yapı, fiziki altın yatırımındaki taşıma ve kişisel saklama ihtiyacını ortadan kaldıran özelliklerden biridir.
Borsada Gümüş Nasıl Alınır?
Gümüş yatırımı altından biraz farklıdır.
Türkiye'de yatırımcılar gümüşe yatırım yapmak için ağırlıklı olarak:
-
gümüş yatırım fonları,
-
kıymetli maden fonları,
-
gümüş fon sepeti fonları,
-
gümüşü dayanak alan varantlar,
-
yurt dışındaki gümüş ETF'leri
gibi araçları kullanabilir.
Örneğin SPK'nın yatırım fonlarına ilişkin düzenlemeleri, portföyünün en az %80'ini gümüşe yatıran fonların “Gümüş Fonu” olarak kurulabilmesine imkan vermektedir.
Dolayısıyla “Borsa İstanbul'dan gümüş almak” ile “yatırım hesabı üzerinden gümüşe yatırım yapmak” aynı şey olmayabilir. Gümüş yatırım fonları genellikle yatırım hesabı aracılığıyla TEFAS üzerinden alınırken, farklı borsa ürünleri veya yurt dışı ETF'leri farklı piyasalarda işlem görebilir.
Borsada Emtia Fonu Nasıl Alınır?
Emtia fonlarında yatırımcı doğrudan altın, gümüş veya başka bir emtiayı satın almak yerine bu varlıklara yatırım yapan fonun katılma payını satın alır.
SPK düzenlemelerine göre yatırım fonlarının portföylerinde borsada işlem gören altın ve diğer kıymetli madenler ile bunlara dayalı sermaye piyasası araçları bulunabilir.
Kıymetli maden fonları ise portföylerinin önemli bölümünü altın ve diğer kıymetli madenlere yatırabilir.
Emtia veya kıymetli maden fonu almak için:
-
Yatırım hesabınızda fon bölümünü açın.
-
Altın, gümüş, kıymetli maden veya emtia temalı fonları arayın.
-
Fonun yatırımcı bilgi formunu inceleyin.
-
Yönetim ücretini kontrol edin.
-
Fonun portföy dağılımına bakın.
-
Alım-satım valörünü kontrol edin.
-
Yatırım yapmak istediğiniz tutarı girerek alım talimatı oluşturun.
Midas üzerinden de TEFAS'ta işlem gören altın ve kıymetli maden fonları incelenebilir ve satın alınabilir.
Midas ile Borsada Emtia Nasıl Alınır?
Midas üzerinden emtia fiyatlarına farklı yatırım araçları kullanılarak erişilebilir.
Borsa İstanbul tarafında en doğrudan örnek ALTIN.S1 Darphane Altın Sertifikasıdır.
Midas'tan ALTIN.S1 almak için genel olarak:
-
Midas yatırım hesabınızı açın.
-
Hesabınıza Türk lirası aktarın.
-
Arama bölümüne ALTIN.S1 yazın.
-
Altın Sertifikası sayfasını açın.
-
Almak istediğiniz adedi ve emir fiyatını belirleyin.
-
Alım emrinizi gönderin.
-
Gerçekleşen işlemi Borsa İstanbul portföyünüzden takip edin.
Midas üzerinden ayrıca TEFAS'ta işlem gören altın ve kıymetli maden fonları değerlendirilebilir.
Yurt dışı piyasalara erişmek isteyen yatırımcılar ise Amerikan borsalarında işlem gören emtia ve kıymetli maden ETF'leri gibi farklı araçları değerlendirebilir.
Böylece aynı yatırım hesabı içerisinde kullanılan ürüne bağlı olarak hem Türkiye'deki hem de uluslararası piyasalardaki farklı emtia yatırım araçlarına erişmek mümkün olabilir.
Düşük Komisyonla Borsada Emtia Nasıl Alınır?
Emtia yatırımı yaparken yatırım maliyetini yalnızca emtianın fiyatı belirlemez.
Kullanılan ürüne bağlı olarak:
-
işlem komisyonu,
-
fon yönetim ücreti,
-
alış-satış farkı,
-
varant komisyonu,
-
yabancı piyasa işlem ücreti,
-
döviz dönüşüm maliyeti
oluşabilir.
Bu nedenle düşük komisyonlu emtia yatırımı yapmak isteyen yatırımcıların önce hangi aracı kullanacağına karar vermesi gerekir.
Örneğin Midas'ta standart Borsa İstanbul işlemleri için işlem komisyonu alınmamaktadır. Altın Sertifikası gibi Borsa İstanbul'da işlem gören ürünlere erişim açısından bu durum işlem maliyetini değerlendirirken dikkate alınabilir.
Bununla birlikte varantlar gibi ürünlerde ayrı komisyon tarifeleri bulunabilir. Yurt dışındaki ETF'lere yatırım yapılması durumunda ise yabancı piyasa işlem ücretleri uygulanabilir.
Dolayısıyla yalnızca “aracı kurumun komisyonu sıfır” bilgisine değil, yatırım yapılacak ürünün toplam maliyetine bakılmalıdır.
Yurt Dışı Borsalarında Emtia Nasıl Alınır?
Uluslararası piyasalarda emtia yatırımı yapmanın en yaygın yöntemlerinden biri borsa yatırım fonlarıdır.
ABD borsalarında:
-
altın,
-
gümüş,
-
petrol,
-
enerji,
-
uranyum,
-
bakır,
-
tarım ürünleri,
-
geniş emtia endeksleri
gibi farklı alanlara odaklanan ETF'ler işlem görür.
Bu araçların bazıları doğrudan emtianın fiyatını takip etmeye çalışırken bazıları vadeli işlem sözleşmeleri veya emtia şirketlerinin hisseleri üzerinden yatırım yapar.
Dolayısıyla iki farklı “altın ETF'si” bile aynı yatırım stratejisini kullanmayabilir.
Yurt dışı piyasalarda emtia yatırımı yaparken ayrıca:
-
yabancı borsa işlem ücretleri,
-
fon gider oranı,
-
dolar/TL kuru,
-
ürünün kullandığı yatırım yöntemi,
-
likidite
kontrol edilmelidir.
Emtia ETF'si ile Emtia Fonu Aynı Şey mi?
Hayır.
Her ikisi de emtia piyasasına dolaylı erişim sağlayabilir ancak işlem yöntemleri farklıdır.
ETF'ler, hisse senedi gibi borsa açık olduğu sürece piyasa fiyatı üzerinden alınıp satılabilir.
Yatırım fonlarında ise alım ve satım talimatları fonun belirlediği fiyat ve valör esaslarına göre gerçekleşir.
Türkiye'deki TEFAS fonlarında yatırımcı talimat verdiği anda kesin işlem fiyatını her zaman bilmiyor olabilir. Fonun izahnamesindeki değerleme ve valör kuralları uygulanır.
Bu nedenle kısa vadeli fiyat hareketlerine hızlı tepki vermek isteyen bir yatırımcı ile uzun vadeli yatırım yapan bir kullanıcının tercih edeceği araç farklı olabilir.
Yeni Başlayanlar İçin Borsada Emtia Yatırımı Nasıl Yapılır?
Emtia piyasasına yeni başlayan yatırımcılar açısından ilk aşamada en karmaşık ürünü seçmek yerine çalışma mantığı kolay anlaşılabilen araçları öğrenmek daha önemlidir.
Örneğin altına yatırım yapmak isteyen yeni bir yatırımcı:
1. Adım: Bir yatırım hesabı açabilir.
2. Adım: Fiziki altın mı yoksa sermaye piyasası ürünü mü istediğine karar verebilir.
3. Adım: ALTIN.S1, altın fonu veya ETF gibi alternatifleri karşılaştırabilir.
4. Adım: Ürünlerin maliyet ve risklerini inceleyebilir.
5. Adım: Küçük bir yatırım tutarıyla başlayabilir.
6. Adım: Yatırımını düzenli olarak takip edebilir.
Varantlar ve vadeli işlem sözleşmeleri ise kaldıraç ve vade gibi ek özellikler nedeniyle başlangıç seviyesinde daha dikkatli değerlendirilmesi gereken ürünlerdir.
Borsada Emtia Alım Satımı Nasıl Yapılır?
Borsada işlem gören emtia ürünlerinde alış ve satış mantığı genel olarak hisse senetlerine benzer.
Yatırımcı almak istediği fiyat ve miktara göre emir verir. Karşı tarafta uygun bir satış emri bulunduğunda işlem gerçekleşir.
Örneğin ALTIN.S1 almak isteyen bir yatırımcı:
-
piyasa fiyatını kontrol eder,
-
almak istediği sertifika adedini belirler,
-
uygun emir türünü seçer,
-
emri borsaya gönderir.
Satış yapmak istediğinde ise aynı ürün için satış emri oluşturur.
Ancak yatırım fonlarında süreç farklıdır. Fon alım ve satım işlemleri borsadaki sürekli emir defteri üzerinden değil, ilgili fonun ve TEFAS'ın işlem kuralları çerçevesinde gerçekleştirilir.
Borsada Emtia Alırken Nelere Dikkat Edilmeli?
Emtia yatırımında yalnızca emtia fiyatının yükseleceği veya düşeceği beklentisine göre karar verilmemelidir.
Özellikle şu noktalar incelenmelidir:
Ürünün Emtia Fiyatını Nasıl Takip Ettiği
Her finansal ürün emtianın fiyatını birebir takip etmeyebilir.
Bir fon farklı varlıklardan oluşabilir, bir ETF vadeli işlem kullanabilir veya bir sertifika piyasada primli işlem görebilir.
Komisyon ve Diğer Maliyetler
İşlem komisyonunun yanı sıra fon giderleri, spread ve döviz maliyetleri toplam getiriyi etkileyebilir.
Likidite
İşlem hacmi düşük ürünlerde alış ve satış fiyatları arasındaki fark genişleyebilir.
Kur Riski
Altın, petrol ve gümüş gibi küresel emtialar büyük ölçüde dolar bazında fiyatlanır.
Bu nedenle Türk yatırımcıların getirisi hem emtia fiyatından hem de döviz kurundan etkilenebilir.
Kaldıraç
Varant ve vadeli işlemlerde kaldıraç kullanılabilir. Bu durum kazanç potansiyelini artırabildiği gibi kaybın da daha hızlı büyümesine yol açabilir.
Vade
Bazı türev yatırım araçlarının belirli bir vadesi bulunur. Vade sonunda ürünün değeri yatırımcının beklentisinden farklı olabilir.
Borsada Emtia Yatırımı Güvenli mi?
Her yatırım aracında olduğu gibi emtia yatırımında da risk vardır.
Altın veya gümüş gibi değerli metaller zaman zaman daha korumacı yatırım araçları olarak değerlendirilse de fiyatlarının düşmeyeceği veya yatırımcıya zarar ettirmeyeceği garanti değildir.
Risk ayrıca kullanılan yatırım aracına göre değişir.
Örneğin kaldıraç içermeyen bir altın sertifikası ile kaldıraçlı altın varantının risk yapısı aynı değildir.
Bu nedenle “en güvenli emtia ürünü” şeklinde tek bir araç belirlemek yerine:
-
ürünün nasıl çalıştığını,
-
kaldıraç içerip içermediğini,
-
vadesini,
-
likiditesini,
-
emtia fiyatını ne ölçüde takip ettiğini
incelemek daha doğru olur.
Sık Sorulan Sorular
Borsada emtia nasıl alınır?
Borsada emtia almak için bir yatırım hesabı açılır ve emtiaya bağlı sertifika, ETF, yatırım fonu, varant veya diğer sermaye piyasası araçlarından biri seçilir. Türkiye'de Borsa İstanbul'da işlem gören ALTIN.S1, altına yatırım yapmanın doğrudan yollarından biridir. Midas yatırım hesabından da ALTIN.S1 alım satımı yapılabilir.
Borsa üzerinden altın nasıl alınır?
Borsa İstanbul'da ALTIN.S1 koduyla işlem gören Darphane Altın Sertifikası satın alınabilir. Her bir ALTIN.S1 sertifikası 0,995 saflıkta 0,01 gram altını temsil eder. Sertifika yatırım hesabı üzerinden hisse senedine benzer şekilde alınıp satılabilir.
Midas'tan emtia alınabilir mi?
Midas üzerinden farklı sermaye piyasası araçları kullanılarak emtia fiyatlarına yatırım yapılabilir. Borsa İstanbul'daki ALTIN.S1, TEFAS'taki altın ve kıymetli maden fonları ve çeşitli borsa ürünleri bunların arasındadır.
Borsada gümüş nasıl alınır?
Gümüşe yatırım yapmak isteyen bireysel yatırımcılar gümüş fonları, kıymetli maden fonları, gümüş varantları veya yurt dışındaki gümüş ETF'leri gibi araçlardan yararlanabilir. Yatırım yapılabilecek ürünler kullanılan yatırım platformuna göre değişebilir.
Emtia fonları borsada mı işlem görür?
Her zaman değil. Türkiye'deki birçok altın, gümüş ve kıymetli maden yatırım fonu TEFAS üzerinden alınıp satılır. Borsa yatırım fonları ve emtia sertifikaları ise doğrudan borsada işlem görebilir. Bu iki ürün tipi birbirinden farklıdır.
Borsa İstanbul'da hangi emtia alınabilir?
Borsa İstanbul'da doğrudan emtiaya bağlı en bilinen ürünlerden biri ALTIN.S1 Darphane Altın Sertifikasıdır. Ayrıca emtia fiyatlarına dayalı farklı varant ve sermaye piyasası araçları da bulunabilir. Ürünlerin güncel listesi Borsa İstanbul, KAP ve aracı kurumlar üzerinden kontrol edilmelidir.
Düşük komisyonla borsada emtia nasıl alınır?
Öncelikle kullanılacak finansal ürün belirlenmeli ve aracı kurumların işlem ücretleri karşılaştırılmalıdır. Midas'ta standart Borsa İstanbul işlemleri için işlem komisyonu alınmamaktadır. Ancak fon, varant veya yabancı piyasa ürünlerinde farklı maliyetler bulunabilir.
Altın sertifikası ile fiziki altın arasındaki fark nedir?
Fiziki altında yatırımcı altının kendisine sahip olur ve saklama sorumluluğunu üstlenir. ALTIN.S1 ise altını temsil eden ve Borsa İstanbul'da işlem gören bir sermaye piyasası aracıdır. Sertifikalar MKK nezdinde kayden saklanır.
Yeni başlayanlar borsada hangi emtia aracını kullanabilir?
Tek bir araç herkes için uygun değildir. Ancak altın sertifikaları, kıymetli maden yatırım fonları ve ETF'lerin çalışma yapısı kaldıraçlı varant veya vadeli işlemlere göre daha kolay anlaşılabilir olabilir. Her üründe sermaye kaybı riski bulunduğu unutulmamalıdır.
Emtia almak için ayrı bir emtia hesabı açmak gerekir mi?
Çoğu sermaye piyasası ürünü için ayrı bir “emtia hesabı” yerine ürünün işlem gördüğü piyasaya erişimi bulunan bir yatırım hesabı yeterlidir. Örneğin Midas yatırım hesabından Borsa İstanbul'da işlem gören ALTIN.S1'e ve TEFAS'taki uygun yatırım fonlarına erişilebilir.
