DEM Parti İstanbul Milletvekili Celal Fırat, köy ve mahalle muhtarlarının emeklilik haklarının yeniden düzenlenmesi amacıyla Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne (TBMM) kanun teklifi sundu. Teklif, muhtarların Bağ-Kur (4/b) yerine kamu görevlileriyle aynı sosyal güvenlik statüsünde (4/c) değerlendirilmesini ve emeklilik için gerekli prim gün sayısının buna göre hesaplanmasını öngörüyor.
DEM Parti İstanbul Milletvekili Celal Fırat, muhtarların sosyal güvenlik ve emeklilik haklarında yaşandığını belirttiği eşitsizliklerin giderilmesi amacıyla hazırladığı kanun teklifini 9 Kasım 2026 tarihinde TBMM Başkanlığına sundu.
2108 sayılı Muhtar Ödenek ve Sosyal Güvenlik Yasası'nda değişiklik yapılmasını öngören teklif, köy ve mahalle muhtarlarının kamu hizmeti yürütmelerine rağmen emeklilikte Bağ-Kur kapsamında değerlendirilmelerine son verilmesini amaçlıyor.
“Yaklaşık 300 bin emekli muhtar Bağ-Kur maaşı alıyor”
Kanun teklifinin genel gerekçesinde, muhtarların görevleri sırasında kamu hizmeti yürüttükleri ancak emeklilik hakları bakımından kamu görevlileriyle aynı statüde değerlendirilmedikleri vurgulandı.
Fırat, teklifin gerekçesinde şu ifadelere yer verdi:
“Kamu görevlisi olarak görev yapan muhtarların emekli maaşlarının Bağ-Kur'lu olarak değil kamu görevlisi statüsünde ödenmesi gerekmektedir. Çünkü muhtarlar görev yaparken kamu hizmeti yürütmektedir. Ancak yaklaşık 300 bin emekli muhtarın maaşları kamu görevlisi üzerinden değil, normal Bağ-Kur emekli maaşı olarak yatmaktadır. Bu teklif ile haksız bir uygulamanın düzeltilmesi amaçlanmaktadır.”
Muhtarların 4/c kapsamında sigortalı sayılması isteniyor
Celal Fırat'ın TBMM'ye sunduğu düzenleme, 29 Ağustos 1977 tarihli ve 2108 sayılı Muhtar Ödenek ve Sosyal Güvenlik Yasası'nın 4. maddesinin birinci fıkrasının değiştirilmesini öngörüyor.
Teklife göre, başka bir sigortalı çalışması bulunmayan ve bu kapsamda aylık veya gelir almayan köy ve mahalle muhtarları, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 4/c maddesi kapsamında sigortalı sayılacak.
Böylece muhtarların sosyal güvenlik statüsünün kamu görevlileriyle aynı kapsamda değerlendirilmesi hedefleniyor.
Emeklilikte prim gün sayısı yeniden hesaplanacak
Kanun teklifinin önemli düzenlemelerinden biri de emeklilik için gerekli prim gün sayısına ilişkin.
Teklifte, muhtarların emeklilik için gerekli prim gün sayılarının, 4/c kapsamındaki kamu görevlilerinin işe giriş tarihleri esas alınarak hesaplanması öngörülüyor.
Madde gerekçesinde düzenlemenin amacı şöyle açıklandı:
“Muhtarların emekli maaşlarının kamu görevlisi statüsünde değerlendirilmesi ve muhtarların sosyal güvenlik haklarının diğer çalışanlarla eşitlenmesi, özellikle emeklilik için gerekli prim gün sayısındaki adaletsizliğin giderilmesi ve daha avantajlı emeklilik koşullarına kavuşturulması amaçlanmıştır.”
Kanun teklifinde hangi düzenlemeler bulunuyor?
TBMM Başkanlığına sunulan üç maddelik teklifin birinci maddesi, muhtarların sosyal güvenlik statüsünün değiştirilmesini ve emeklilik prim günlerinin kamu görevlilerine uygulanan esaslara göre hesaplanmasını içeriyor.
İkinci maddede düzenlemenin Resmî Gazete'de yayımlandığı tarihte yürürlüğe girmesi, üçüncü maddede ise kanun hükümlerinin Cumhurbaşkanı tarafından yürütülmesi öngörülüyor.
Teklifin yasalaşması halinde, kapsamına giren köy ve mahalle muhtarlarının sosyal güvenlik statüsünde değişiklik yapılacak.
Bununla birlikte, teklif metninde hâlihazırda emekli olan muhtarların aylıklarının hangi yöntemle yeniden hesaplanacağına ilişkin ayrı bir geçiş düzenlemesi bulunmuyor.
Gözler TBMM'deki yasama sürecinde
DEM Parti İstanbul Milletvekili Celal Fırat'ın sunduğu kanun teklifinin yasalaşabilmesi için TBMM'deki komisyon ve Genel Kurul süreçlerinden geçmesi gerekiyor.
Teklif, muhtarların kamu hizmetindeki konumları ile sosyal güvenlik ve emeklilik hakları arasındaki farklılıkların giderilmesini amaçlıyor.
Düzenlemenin kabul edilip edilmeyeceği ve mevcut emekli muhtarların aylıklarına nasıl yansıyacağı ise yasama sürecinde netleşecek.
